|
Ölüm aylığı şartları değişiyor?
F.K.- Eşim 15 yıl önce
vefat etti. Toplam SSK çalışması ve askerlik
ödemesiyle birlikte 1578 prim gün sayısı vardı. Bu
nedenle uzun bir süre ölüm aylığından
yararlanamadım. Komşularımdan birisi üç ay önce bir
kanun çıktığını ve 900 gün ile artık ölüm aylığı
bağlandığını söyledi. Sigorta müdürlüğüne beraber
gittik. Müracaatımı yaptım. Aylık almaya başladım.
Daha ilk aylığımı alır almaz aynı komşum bana bir
haber daha getirdi. Ölüm aylığı 1800 güne çıkıyor.
Size bağlanan aylıklar kesilecek dedi. Sorduğumuz
yerler Kanun çıkmadan bir şey söyleyemeyiz diyorlar.
Sonunda size yazmaya karar verdik. Bu kanun ne zaman
çıkıyor. Bize bağlanan aylıklar kesilecek mi?
Bilginize ihtiyacımız var.
Yazdıklarınızın bir kısmında doğruluk payı var.
Önemli bir bölümü ise tamamen yanlış. Bu yanlışlık
bilgi kaynağının yetersiz, etkin ve bilgili
olmamasından kaynaklanıyor.
Önümüzdeki günlerde ciddi bir sosyal güvenlik
mevzuat değişikliği ile karşı karşıya kalacağız.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanının kamuoyuna
yaptığı açıklamalardan bunu anlıyoruz.
Söz konusu değişiklik bir yıl önceden Türkiye Büyük
Millet Meclisinde kabul edilmişti. Ancak, Kanun
yürürlüğe girmeden Anayasa Mahkemesi tarafından
yürütmesi durduruldu. Çok önemli maddeleri iptal
edildi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı söz
konusu iptal gerekçelerini de dikkate alarak
tasarısını hazırlıyor.
Yakın bir zaman içinde TBMM’de görüşülmesi planlanan
tasarı üzerinde şimdiden konuşmanın doğru olmadığını
ifade etmek isterim. Öncelikle Meclis
Komisyonlarında görüşülüp Meclis Genel Kuruluna
gelmesi ve orada karara varıldıktan sonra yorum
yapmak doğru olacaktır.
Durum böyle olmakla birlikte kafalardaki bazı soru
işaretlerini kaldıracak açıklamalar yapmakla
yetineceğiz. Mevcut tasarının ölüm aylığı ile ilgili
yeni düzenlemelerine baktığımızda, gerçekten ölen
sigortalının hak sahiplerine ölüm aylığı
bağlanabilmesi için, ölüm tarihi itibarıyla en az
1800 gün prim ödemesinin bulunması gerekiyor. Söz
konusu primler malullük, yaşlılık ve ölüm
sigortasına yatan ve uzun vadeli sigorta kolları
şeklinde adlandırılan primlerden ibarettir.
Kanundan sonra 1800
gün gerekli
Söz konusu tasarı bu hali ile kabul edilirse,
Kanunun yürürlük tarihinden sonra ölen
sigortalıların hak sahiplerine aylık bağlanabilmesi
için en az 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm
sigortası primi ödenmiş olması şartı aranacaktır.
Kanunun yürürlük tarihinden önce ölen sigortalıların
geride kalan hak sahiplerine bağlanan aylıklarda
veya bağlanacak aylıklarda 1800 gün şartının
aranması soz konusu olmayacaktır.
Kesinlikle belirtmeliyiz ki, ölüm aylığı bağlanmış
olan kişilerden 1800 gün olmadığı gerekçesi ile
aylıkların kesilmesi hiç mümkün değildir. Hukukun
genel bir kuralı vardır. Kişiler lehine olan
durumlarda yeni çıkan kanun geriye yürütülür. Ancak,
kişilerin aleyhine olan durumlarda yeni çıkan
kanunun geriye yürütülmesi mümkün değildir. Bu durum
hem bizim hukukumuz açısından hem de evrensel hukuk
açısından böyledir. Bu konuda en ufak bir şüpheniz
olmasın. Ülkemiz bir hukuk devletidir. Hukukun
kuralları bazen gecikmeli de olsa uygulanacaktır.
Hele böyle temel bir konuda tereddüte yer kalmayacak
şekilde uygulanacaktır.
Son olarak bir noktaya değinelim. Bilindiği üzere
SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı birleşti. Bu
birleşmeye bağlı Kanun değişikliği yapılıyor. Mevcut
durumda devlet memurlarının hak sahiplerine ölüm
aylığı bağlanabilmesi için genel olarak 10 yıl
hizmet şartı aranmaktadır. Bu değişiklik devlet
memurları için göreceli bir avantaj getirmektedir.
> Okuyuculara
cevaplar
* L. Çolak- İsteğe bağlı sigortaya ard arda üç ay
prim ödemezseniz, en son prim ödediğiniz ay
itibarıyla isteğe bağlı sigortalılığınız sona erer.
Verdiğiniz bilgilere göre üç ayı geçirmişsiniz.
Bundan sonra ne yapabilirsiniz? Hemen bu ay tekrar
isteğe bağlı sigortaya giriş için müracaat ediniz.
Bu ay yapacağınız müracaat Aralık ayından isteğe
bağlı sigortanızı başlatacaktır. Geçirdiğiniz üç ay
için yapılabilecek bir şey yoktur. Bırakın gecikme
zammını, bir prim yerine iki aylık prim yatırmayı
kabul etseniz bile ödeyemezsiniz. Kanun buna müsaade
etmiyor. Bu konuda yapılabilecek bir şey yoktur.
Emeklilik tarihinize gelince, sigortalılık süreniz
emeklilik için yeterli olmasına rağmen, prim ödeme
gün sayınız kafi değil. Bundan sonra hiç ara
vermeden ödeme yapmaya devam etmenizi tavsiye
ederim. Yaş promleminiz prim gün sayınız 3600 gün
olduğunda zaten tamamlanmış ve geçmiş oluyor.
* F Durmuş- Yurtdışı borçlanması yaparak emekli olan
vatandaşlarımız, yurtdışında bir yıl içerisinde altı
aydan fazla kaldıkları takdirde, bulundukları ülkede
çalışmadıklarına, işsizlik yardımı ve sosyal yardım
almadıklarına dair bir belge alarak Sosyal Güvenlik
Kurumuna göndermeleri gerekiyor. Sizden de aynı
belgeler istenmiş. Amerika Birleşik Devlerinde
çalışmadığınızı, işsizlik yardımı ve sosyal yardım
almadığınızı kanıtlayan bir belgeyi Sosyal Güvenlik
Kurumu Başkanlığı veya borçlanma yapıp emekli
olduğunuz ilgili müdürlüğe gönderdiğiniz takdirde
emekli aylığınızı almaya devam edeceksiniz.
Kaynak: Türkiye Gazetesi
Şerif Akcan
11 Kasım 2007 Pazar
|
