|
Vergi affı için gözler Maliye'de
Son günlerde Maliye'nin vergi borçluları
için af çıkarıp çıkarmayacağı sorulup duruyor. Her ne
kadar Maliye Bakanı Kemal Unakıtan yakın zamanda
borçların taksitlendirilmesini kolaylaştırdıklarını,
yeni af çıkarılmayacağını ifade ettiyse de kamuoyunda
ciddi bir beklenti oluşmuş durumda.
Bu sene içerisinde ihtilaflı vergiler için yeniden
uzlaşma, futbol kulüplerine borçlarını dondurup 10 yıla
yayma kolaylığı, Sosyal Güvenlik Kanunu (SGK) prim
borçlarında faizin yüzde 85'e kadarlık kısmını silme
imkânları geldi. Şimdi sıra normal vergi borçları için
sağlanacak kolaylıkta.
Hatırlayacağınız gibi geçen şubat ayında vergi borcu
olan mükelleflerin bir kısmına Maliye ile yeniden
uzlaşmanın yolunu açan bir kısmi af kanunu çıkarılmıştı.
Ancak bu kanun sadece Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre
ikmâlen, re'sen ve idarece tarh edilen; Gelir Vergisi,
Kurumlar Vergisi, KDV, ÖTV, Damga Vergisi, Gider
Vergileri gibi beyana dayanan vergiler ile resim, fon
payı ve harçlarla ilgili ihtilaflı olunan ve henüz
kanunî yolları tüketilmemiş bulunan vergi, harç ve
cezalar ile vergi zıyaı cezalarını kapsıyordu. Kanunun
dar kapsamlı çıkarıldığını, ödeme güçlüğü çektiği için
vergisini ödeyemeyen, bu yüzden her ay gecikme faizi
oranında borcu artan mükelleflerin kapsam dışı
bırakılmaması gerektiğini, aksi halde arzulanan hedefe
ulaşılamayacağını o zaman da ifade etmiştim. Birçok
mükellef, zamanla vergi aslını aşacak derecede yüksek
tutarda faize ve cezaya muhatap kalarak kısır bir
döngüye düşmüş durumda. Bu mükellefler artık isteseler
bile borçlarını ödeyemiyor. Çünkü oldukça şişmiş borç ve
faizleri ödemek için işletmelerini devretmeleri
gerekiyor.
Uzlaşma Kanunu çıktığında da af beklenti ve
söylentilerinin yoğunlaştığı bu günlerde de okurlarımdan
konuyla ilgili birçok elektronik posta aldım ve elan
alıyorum da. Mükellefler vergi borçlarının ceza ve
faizlerle katlanmasından ve vergi borçları sebebiyle
birçok alanda hareket alanlarının daralmasından
şikâyetçi. Bu yüzden kendilerine yönelik bir ödeme
kolaylığı sağlanmasını istiyorlar. Çünkü kimse Maliye
ile sıkıntı yaşamak istemiyor.
Şu an itibarıyla sadece İstanbul'da 350 bin mükellefin
Maliye'ye yaklaşık 12 milyar yeni lira borcu var. Bu
borçlara ait gecikme faizlerinin belli oranda silinmesi
ve taksitli ödeme planı çıkarılması halinde devlete
ciddi bir gelir sağlanmış olacak. Bu kaynağın başka bir
şekilde elde edilmesi mümkün değil. Devletin ihtiyaç
duyduğu parayı borçlanma yoluyla elde etmesi durumunda
içine düşülen borç sarmalı katlanarak artacak.
Özelleştirme yoluyla fon teminine gidildiğinde de kimi
yargısal ve siyasal sorunlarla karşılaşılıyor. Ayrıca,
yeni vergilerin konması, zaten ağır hissedilen vergi
yükünü iyice artıracak ve mükelleflerin tepkisine sebep
olacak. Bu alacakların tahsili için haciz ve icra
uygulamasına gidilecek olursa hem mükelleflerin ekonomik
faaliyetleri sekteye uğrayacak hem de hatalı uygulamalar
sebebiyle daha önce örneğini gördüğümüz mağduriyetler
yaşanacak. Bu yüzden vergi affı olarak
nitelendirilebilecek bir düzenlemeye gitmekte fayda var.
Üstelik yukarıda sıraladığım, ihtilaflı alacaklar,
futbol kulüplerinin borçları, SGK primleri için
çıkarılan aflar (ödeme kolaylığı) bu sınıftaki
mükellefler aleyhine haksızlığa sebep oldu. Çünkü
Maliye'ye borcu sebebiyle sıkıntılı günler geçiren
mükellefler böyle bir imkân sağlanması halinde
borçlarını ödeyeceklerini ve bu sıkıntıdan
kurtulacaklarını ifade ediyor.
Vergi alacaklarının tahsilini kolaylaştırmak için
yapılacak düzenlemeyi de vergilerin silinmesi olarak
algılamamak lazım. Sadece vergilere ilişkin ceza ve
faizlerde indirim sağlanacak, vergi asılları olduğu gibi
alınacak. Burada vergilerini zamanında ödeyenlerin
tepkisi anlaşılır olmakla beraber aslında konuyu
vergisini ödemeyenlerden ve belki de ödemeyecek
olanlardan vergi ve düşük tutarlı faizin tahsil imkânı
olarak kabul etmek gerekiyor.
Yüzde 5 indirimden
faydalanmak için prim affını kaçırmayın
Eğer SGK'ya prim borcunuz varsa çıkarılan aftan
faydalanmayı ihmal etmemenizi tavsiye ediyorum. Hatta
elinizde borcunuzu karşılayacak nakit yoksa bile
borçlanarak veya gerekirse kredi kullanarak peşin ödeme
avantajından faydalanmaya bakın. Kurum, prim borçlarının
yeniden yapılanması uygulanmasından faydalanmak için
yoğun bir başvuru olduğunu duyurdu. Hatta çalışanlarına
hafta sonu mesai yaptırma yoluna gitti. Geçen cuma günü
itibarıyla af uygulaması için 451 bin kişi başvurdu. Bu
müracaatlarla yeniden yapılandırılan borç tutarı 6,5
milyar yeni lira civarında. Yapılanmadan tahsil edilen
tutar ise 857 milyon yeni lira. SGK, 26 milyar yeni
lirayı aşan prim alacaklarının tümünü yeniden
yapılandırma kapsamında tahsil etmeyi hedeflediğini
açıkladı. Kurum, 'bir daha çıkarılmayacağı' söylenen son
aftan mümkün olduğunca fazla alacak tahsilâtı yapmak
için yoğun bir tanıtım ve reklam kampanyası başlattı.
Uygulamadan prim borçlularını haberdar etmek amacıyla
merkezî yerlere ve billboardlara afişler asılıyor.
Ayrıca gazetelere reklam veriliyor. Bu uygulamadan
faydalanmak için son gün 28 Temmuz.
Daha önce bu köşede ayrıntılarını verdiğim SGK prim
affından SSK ve Bağ-Kur'da prim borcu bulunan kişi ya da
tüzel kuruluşlar faydalanabiliyor. Faiziyle yıllardır
biriken borcunu peşin ödemek isteyenlere borç faizinin
(gecikme zammı ve gecikme faizi) yüzde 85 nispetinde
indirim yapılıyor. 12 aya kadar taksitlendirmelerde faiz
borcunun yüzde 55'i, 24 aya kadar taksitlendirmede ise
yine faiz borcunun yüzde 30'u siliniyor. 27 Mayıs 2008
tarihinde başlayan yeniden yapılandırma, özellikle
İstihdam Paketi kapsamında getirilen 5 puanlık SGK prim
indiriminden faydalanmak isteyen işvereni yakından
ilgilendiriyor. Zira indirimden faydalanabilmek için
prim borcunun bulunmaması gerekiyor.
Ahmet Yavuz Zaman /
14.07.2008 |
