|
Adres değişikliğini bildirmeyene ceza kapıda
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK),
yaklaşık bir yıl süren önemli bir çalışmaya imza attı;
evleri tek tek ziyaret edip illerin nüfusunu çıkardı.
Ancak Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi adı verilen
proje, basit bir sayım olmadı.
Elektronik ortamda devamlı
yapılacak güncellemelerle yaşayan, modern bir veri
tabanı oluşturuldu. Sistem, 21 Eylül'den itibaren Nüfus
ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'ne geçiyor ve
işlemeye başlıyor. Genel müdürlük, vatandaşları
bilgilendirmek amacıyla, özel afişler hazırlattı. Bunlar
otobüs durakları, hastane ve belediye binaları gibi
halkın yoğun olarak bulunduğu yerlere asılacak.
Uygulamanın vatandaşı yakından ilgilendiren cezai
müeyyideleri olacak. Adres değişikliğini 20 gün içinde
nüfus müdürlüklerine bildirmeyenlere 250 YTL'den 500
YTL'ye kadar para cezası kesilecek. Yalan ve yanlış
beyanda bulunanlara 4 aydan 6 yıla kadar hapis cezası
verilecek. Bu beyanlara tanıklık eden muhtarlara ise
çeşitli yaptırımlar uygulanacak. Sistem, vatandaşla
devlet arasındaki işlemlerin daha rahat yürümesini de
sağlayacak. Elektrik, su, telefon ve posta gibi
hizmetlerin halka ulaştırılması kolaylaşacak. En küçük
yerleşim biriminde yaşayan nüfusun bile cinsiyet, yaş ve
eğitim durumu her an bilinebilecek. Bu sayede sağlık,
eğitim, konut, ulaşım ve sosyal hizmetlerin planlanması
daha rahat yapılacak.
Nüfusun adrese dayalı olarak tespit edildiği sistem,
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yürütüldü.
Çalışmalar sırasında sayım yapacak personel sıkıntısı da
çeken TÜİK, sistemi Nüfus ve Vatandaşlık Genel
Müdürlüğü'ne devrediyor. 21 Eylül'den itibaren 'Adres
Kayıt Sistemi' olarak nüfusa geçen sistem, kişilerin
adreslerinin elektronik ortamda, güncel olarak
tutulmasını sağlıyor. Sistemle kişinin sürekli kalma
niyetiyle oturduğu yerleşim yeri adresi, kişinin
yerleşim yeri dışında kalan ve geçici süre oturulan
yazlık, kışlık, ikinci veya üçüncü konut gibi diğer
adresleri tutulacak. Vatandaş, adres değişikliklerini
nüfus müdürlüklerine beyan edecek. Burada elektronik
ortamda tutulan bilgiler, hizmet alınmak üzere müracaat
edilen kurumlara (belediyeler, elektrik ve su idareleri)
bildirilecek. Adres beyan formları www. nvi.gov.tr
adresinden, nüfus müdürlüklerinden, muhtarlıklardan, dış
temsilciliklerimizden ve hizmet alınmak üzere müracaat
edilen kurumlardan temin edilebilecek. Engellilik,
yaşlılık, hastalık gibi beyanda bulunmaya engel hali
bulunanlar ve yerine beyanda bulunabilecek yakını
olmayan kimsesizlerin adres bilgilerini ise bağlı
bulundukları muhtarlıklar, nüfus müdürlüklerine
bildirecek. Sistemin daha hızlı ve rahat işlemesi için
İstanbul Nüfus Müdürlüğü'ne 170 yeni personel atandı.
Müdürlüklerde bürolar oluşturuldu. Nüfusun yoğun olduğu
ilçelere nüfus şeflikleri açıldı.
Yaklaşık 1 yıl önce TÜİK tarafından çalışmalarına
başlanan sistemin kurulması iki aşamalı bir çalışmayla
gerçekleşti. İlk aşamada, belediye ve il özel
idarelerinin sorumluluk alanlarındaki tüm adresler
ulusal veri tabanına aktarıldı. İkinci aşamada ise bu
işlemleri tamamlayan illerin nüfus tespitine geçildi. Bu
aşamada TÜİK evleri tek tek ziyaret ederek hane halkını
tespit etti. Vatandaşa, adreste ikamet edilen süre, hane
halkının kaç kişiden oluştuğu, tarımsal faaliyetle
uğraşan bulunup bulunmadığı, aylık ortalama gelir ve
geçim kaynağı soruldu.
1927'den beri her 5 yılda bir sokağa çıkma yasağı
uygulanarak yapılan nüfus sayımı, sistem sayesinde sona
eriyor. Her sokağın, her evin (dağ başında bile olsa)
mutlaka sabit bir numarası olacak. Kimlik numarası
esaslı olacak sistemle artık kaydırma nüfus sayımları
yapılamayacak. Dolayısıyla herkes bir tane ikametgâh
gösterme zorunluluğunda olacak. Başbakan Recep Tayyip
Erdoğan da sistemle nüfus tespiti için bütün milleti ev
hapsine mahkum eden çağdışı uygulamaya son verdiklerini
bildirmişti. Erdoğan, Adres Kayıt Sistemi ile
vatandaştan istenen ikametgâh ilmühaberinin de tarihe
karıştığını açıklamıştı.
Sistem, hayatı kolaylaştıracak
Adres Kayıt Sistemi, nüfus sayımı değil, devamlı
yapılacak güncellemelerle yaşatılan modern bir veri
tabanı. Bu sistemde TC kimlik numaralarına göre kayıt
yapılacağından mükerrer kayıt ya da kayıt olamama gibi
riskler bulunmuyor. Sistemle ücra köylerden şehir
merkezlerine kadar bütün adresler, belirlenen adres
standardına göre düzenlenecek. Bu standart ülkemizde
yaşanan adres karmaşasına son verecek. Belediye, posta,
telefon, elektrik ve benzeri hizmetlerin yürütülmesi
kolaylaşacak. Bu sistem, kamu kurumlarının da
paylaşımına açılacağından devlette zaman ve kaynak
tasarrufu sağlanacak. Vatandaşların farklı kurumlardan
aldığı birçok kayıt hizmeti, bu sistemin hayata
geçmesiyle tek bir yerden alınabilecek ve bürokratik
işlemler azalacak. Sistemle en küçük yerleşim biriminde
yaşayan nüfusun bile cinsiyet, yaş ve eğitim durumu her
an bilinebilecek, bu sayede sağlık, eğitim, konut,
ulaşım ve sosyal hizmetlerin planlanmasında güncel
bilgiye sahip olunacak. Yerleşim yeri bazında nüfusun
büyüklüğü, yaş ve cinsiyet, doğum, ölüm, evlenme,
boşanma, göç, okullaşma ve benzeri gibi nüfusun
niteliklerine ilişkin temel istatistikler, daha kısa
zaman aralıklarında istatistik üretmeye imkan verecek.
Ayşegül Aybar
17 Eylül 2007, Pazartesi
Zaman |
