|
Vergi incelemesine neden seçilebilirsiniz?
Vergi incelemesine seçilme
nedenleri;
. Tamamen tesadüfen,
. Bir konu genel olarak taranırken,
. Sektör incelemesi sırasında,
. Bir başka şirket incelenirken, ona mal veya hizmet
satmış veya almışsanız,
. İhbar varsa (genellikle de eski çalışanlardan gelir),
. İkili anlaşmalar çerçevesinde alınan bilgiler,
. Kara para incelemeleri,
. Tek vergi numarası uygulaması çerçevesinde toplanan
bilgilerden hareketle yapılan kontroller (banka faiz
gelirleri incelemeleri, gayrimenkul satış incelemeleri,
borsa satış incelemeleri),
. Beyanname, ekleri ve bilanço/gelir tablosu dip not
tutarsızlıkları,
. Mali İdare'ce fişlenmiş olma (sahte belge kara
listesine girme),
. Kasa hesabının şişkinliği,
. Yüksek ortaklar cari hesabı,
. Şişkin bir "kanunen kabul edilmeyen gider" rakamı,
. Düzeltme beyanları,
. İade talepleri,
. Sürekli ve yüksek miktarlı devreden KDV,
. Sürekli zarar beyan ediliyor olması,
. Büyük mükellef olma (sürekli inceleme geliyor),
. Karlılık oranının sektörel ortalamaya göre sapma
göstermesi (elektronik beyan sonrası vergi idaresi daha
fazla veriyi elektronik ortamda alıp işleyebilir,
karşılaştırabilir hale getirilebilir),
. Beyannamenin diğer indirim satırında gösterilen
rakamlarla ilgili yeterli açıklama yapılmamış olması.
Vergi incelemeleri: "Hasbelkader keyfe keder"
Vergi incelemeleri şirket hayatında çok önemlidir. Bu
nedenle de önemi ölçüsünde dikkatle izlenmeli ve gerekli
adımlar atılmalıdır.
Uygulamada bazen oldukça ilginç yaklaşımlarla
karşılayabiliyoruz. İnceleme başlıyor, bitiyor, tutanak
alınıyor, rapor tebliğ ediliyor, dava açma süresinin
bitimine az kala müşavir aranmaya başlanıyor.
Tabii bu, en abartılmış hal, fakat şu veya bu eksikle bu
tür durumlarla sık karşılaşıyoruz.
Bu konuda yapılması gerekenlerle ilgili olarak
hazırladığımız liste, ekler bölümünde tablo olarak iki
bölüm halinde yer almaktadır.
İlk bölümde inceleme aşamasındaki sürecin yönetimi,
ikinci bölümde de inceleme sonrası süreç yönetimi ele
alınmıştır.
İnceleme elemanları ile ilişkilerde sorunlar yaşandığı
gözlenmektedir. Bazen sorunlar sadece tavır ve
yaklaşımla ilgili olabilmekte, başlangıçta gösterilecek
özenle gereksiz gerginlikler engellenebilmektedir.
Örneğin;
. İnceleme işyerinde yapılacaksa inceleme elemanına
dışarıya bakan penceresi de olan, makul büyüklükte ve
makul ölçülerde tefriş edilmiş bir oda tahsis
edilmelidir,
. Güvenlik ve bina giriş görevlilerine önceden haber
verilmeli, inceleme elemanının kimliğinin alınmaması
konusunda uyarılmalıdır,
. İnceleme elemanına şayet işyerinde yemek çıkıyorsa
işyerinde hangi usulle yemek sağlandığı konusunda bilgi
verilmeli ve tercihi sorulmalıdır,
. İşyerinde yemek verilmiyorsa yemek konusunda nasıl bir
yöntem tercih ettiği kendisine sorulmalıdır,
. İnceleme yerine gidiş-geliş için araba talebinde
bulunulmuşsa, temiz ve makul bir otomobil yeterli
olacaktır,
. İnceleme elemanlarıyla gereksiz sohbetlere
girişilmemeli, kendilerinden bir davet gelmedikçe
rahatsız edilmemelidirler,
. İnceleme sırasında olabildiğince doğrudan konuyla
ilgili, muhasebe müdürü seviyesinden aşağı olmamak üzere
irtibat üst seviyeden ve tek elden sürdürülmelidir.
Bazen bu ufak tefek nüanslar bile sürecin sağlıklı
sürdürülebilmesi için önemli olabilmektedir.
" Karşılık ayrılacak mı?
" Karşılık tutarı ne olacak?
" Karşılık hangi aşamada kapatılabilecek?
" Şirketin denetçisi haberdar edildi mi?
" Şirketin yönetici ve ortaklarından haberdar edilmesi
gereken herkes haberdar edildi mi?
" Uzlaşılacak tutarı belirlerken gecikme faizi tutarını
da hesaba kattınız mı?
" Uzlaşma kararı alırken henüz zamanaşımına uğramamış
dönemlere etkisini de değerlendirdiniz mi?
" Yargıdaki davalarda Anayasa Mahkemesi'nin vergi
ziyaını iptal eden kararından hareketle 2004 sonuna
kadar olan dönemlerle ilgili davalarda Anayasa'ya
aykırılık iddiasında bulunuldu mu?
" Örtülü Kazanç Dağıtımı iddiası ile yapılan tarhiyatla
ilgili olarak ilişkili şirket vergi anlaşmalı bir ülke
mukimi ise anlaşmaların ilgili maddesinin işletilmesi
talebinde bulundunuz mu?
" Uzlaşmaya giderken vekaletname hazır mı?
" İmza sirküleri hazır mı?
" Tutanağı imzaya gidenlerin bu konuda yetkisi var mı?
" Yanınıza şirketin kaşesini aldınız mı?
Vergi incelemesi süreci nasıl yönetilir
Vergi incelemesi süreç yönetimi
? İnceleme öncesinde alınacak tedbirler alındı mı?
Sorunlar
Sorunların analizi
Olası tehditler biliniyor mu?
Savunma dayanakları ve belgelenmesi
? İnceleme başladığında
Alarm düğmesine basıldı mı?
Süreç sorumluları kim?
İnceleme elemanının sorduğu sorular?
İnceleme elemanının istediği belgeler?
İnceleme elemanının istediği çalışmalar?
Defter ve belgeler tutanakla mı teslim edildi?
İncelemenin yapılacağı yer konusunda karar verildi mi?
İnceleme elemanları ile yapılan teknik müzakereler nasıl
yürütülüyor?
Şirket yönetimi ile süreci yürütenler bir araya gelip
değerlendirme yapıyorlar mı?
İnceleme elemanı ile olan ilişkilerde gerekli özen
gösteriliyor mu?
Tutanak alınırken nelere dikkat edilmeli?
. Kayıtlara uygun mu?
. Açıklamalarımız tam ve istediğimiz şekilde yer alıyor
mu?
. Bize göre olmaması gereken ifadeler var mı?
. Tarhiyat öncesi uzlaşma istemeli miyiz?
İnceleme sonrası süreç nasıl yönetilir
İnceleme sonrası süreç yönetimi
- Raporla ilgili analiz yapıldı mı?
- Konuyla ilgili yardım alınacak uzmanların tespiti
yapıldı mı?
- Farklı uzman görüşleri alındı mı?
- Uyuşmazlığın çözümünde izlenecek yola karar verildi
mi?
Uzlaşma
. Tarhiyat öncesi mi?
. Tarhiyat sonrası mı?
. Hazırlık
Uzlaşılabilecek rakam tespit edildi mi?
Uzlaşmada kullanılabilecek savunma noktaları belirlendi
mi?
Yazılı bir ön metin hazırlandı mı?
Rakamlar biliniyor mu?
Kimler katılacak?
Yargı
. Literatür taraması yapıldı mı?
. Mukteza ve yargı kararları tarandı mı?
. Duruşma düşünülüyor mu?
. Duruşmada kim yer alacak?
Yargı sonrası
. İdare kararı anladı mı?
. İdarenin yaptığı işlemler doğru mu?
- Süreç izleniyor mu?
- Taraflar zaman zaman bir araya gelip durum
değerlendirmesi yapıyor mu?
- Gidişata göre neler yapılıyor?
- İhtiyati tahakkuk/ihtiyati haciz uygulandı mı?
- Yurtdışı çıkış yasağı uygulandı mı?
- Teminat istendi mi?
- Yürütmeyi durdurma kararı gerekiyor mu?
Zeki GÜNDÜZ
Dünya 18.06.2008 |
