|
Yeminli çalışma müşavirliği
İş ve sosyal güvenlik
mevzuatlarında, daha önce başlanan reform yapma
çabalarını tamamlama süreçleri içerisinde bulunuyoruz.
Her reformun sağlam ilkelerle hayata geçirilebilmesi
için mutlaka altyapısının oluşturulması gerekiyor.
1990'lı yıllardan beri harcanan yoğun gayretlere rağmen
her iki alanda da işleyen müesseseleriyle başarılı
reformlara imza atamadık. Çalışma hayatını esnekleştiren
bir yapı kazanması umulan 4857 sayılı İş Kanunu,
uygulamada sadece iş güvencesi alanında yoğunlaşmış
bulunmaktadır. Halbuki rekabetçi bir ekonomi üretebilmek
için, bilim heyeti ve kanun koyucu, esnek bir İş Kanunu
hususunda başarılı bir yasalaştırma yaptığını
düşünürken; piyasa, 1475 sayılı İş Kanunu'ndan daha katı
bir Yasa ile başbaşa kalmıştır. Esnekleşmeye geçiş
süreci, iyi öngörülüp henüz başarılamamıştır. Başka bir
ifadeyle zihniyetlerdeki katılık, esnekleşmeye hayat
hakkı tanımamıştır. Ne işçi, ne işveren, ne de devlet
esnekleşmeyi anlayıp uygulamaya sokamamıştır. Bu olumsuz
sürecin devamı, 5510 sayılı Kanunun işçi, bağımsız
çalışan ve memurları kapsar şekilde “tek çatı”
ilkelerine uygun olarak halen yürürlüğe girememiş
olmasıdır.
Çalışma ve sosyal güvenlik reformlarının yaşama
geçememesinin en başta yer alan noksanlarından birisi,
çalışma ve sosyal güvenlik denetiminin tek çatıda
toplanamamasıdır. Anayasal “çalışma” ve “sosyal
güvenlik” haklarını koruma ve geliştirme yükümlüsü olan
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, çalışma ve sosyal
güvenlik reformu çerçevesinde, çalışma ve sosyal
güvenlik mevzuatı kapsamındaki denetim ve teftişi, tek
çatıda toplamak zorundadır. Bu çatı, “İş Teftiş
Kurulu”dur. İş Teftiş Kurulu, yoğun bir hizmetiçi
eğitimle hazırlanacak bir geçiş sürecinde İş
Müfettişleriyle Sosyal Güvenlik Müfettişlerini devlet
adına denetim yapan “İş ve Sosyal Güvenlik Teftiş
Kurulu” bünyesinde toplamalıdır. Bu yeniden
yapılanmayla;
1-“Çalışma” ve “sosyal güvenlik” haklarının korunması ve
geliştirilmesi sağlanacaktır.
2-Reformu uygulamada gerekli olan kurumsal yapı,
güçlenecektir.
3-Denetim örgütlenmesindeki bürokratik yapı, doğru bir
yasal zemine oturacaktır.
4-Kayıtdışı istihdamı önlemede başarılı bir denetim ve
teftiş örgütlenmesi gerçekleşecektir. Böylece etkin bir
denetim yapısı kurulmuş olacaktır.
Bu denetim yapılanmasından hareketle oluşturulacak
“Serbest Çalışma Müşavirliği Örgütü”nün en üst birimi
olan ve çekirdek yapısını emekli iş ve sosyal güvenlik
müfettişlerinin teşkil edeceği “Yeminli Serbest Çalışma
Müşavirliği” de reform yapıları içerisinde yasalara
yerleştirilerek kurulmalı; bazı detay düzenlemeler için
ayrı kanun ve tüzüğün çıkarılması öngörülmelidir. 4857
sayılı İş Kanunu ve 5510 sayılı SSGSS Kanunu'na birer
madde eklenerek, mevzuatın doğru uygulanması ve
kayıtdışı istihdamla mücadele için Yeminli Çalışma
Müşavirliği hayata geçirilmelidir!
Bilindiği üzere, gerçek veya tüzel kişilerin veya
bunların teşebbüs veya işletmelerinin mali tablo veya
beyannamelerinin; vergi, istisna, muafiyet, iade,
indirim, tecil, terkin veya zarar mahsubu işlemleri ve
benzeri taleplerinin mevzuat hükümlerine, muhasebe ilke
ve standartlarına uygunluğu esas alınarak hesapların
gerçeğe uygun ve doğru bilgi verecek şekilde tutulmasını
ve bu suretle mükelleflerin doğru beyanda bulunmaları
yeminli mali müşavirlerce sağlanmaktadır. Yeminli Mali
Müşavirlerce işlem yapılmasını müteakip hem vergi
gelirlerinde ciddi bir artış olmuş ve hem de devlet
hiçbir maliyete katlanmadan sektörler üzerinde ciddi bir
hakimiyet tesis etmiştir. Benzer şekilde Tarım
Bakanlığı'nca da Türkiye'deki 400 bin gıda işletmesinin
denetimini, veteriner, gıda ve ziraat mühendislerinin
kuracağı şirketlerdeki “yeminli gıda müşavirlerinin”
üstlenmesi için çalışma yapılmaktadır.
Yeminli Mali Müşavirler gibi çalışacak, Yeminli Çalışma
Müşavirliği müessesesi kurularak işletmelerin,
şirketlerin iş ve sosyal güvenlik mevzuatıyla
işverenlere getirilen yükümlülükleri yerine getirip
getirmediği denetlenecek; Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu'nun denetim
yapamadığı sektör ve işletmelerin de denetlenmesi
suretiyle hem kayıtdışı istihdam önlenecek, hem Bakanlık
ve Kurumun iş yükünde rahatlama olacak, hem de
işletmelerin yasal yükümlülüklere uyması
sağlanabilecektir. Böylece reformların uygulanmasında
yasal altyapı, oluşturulmuş olacaktır.
TAHSİN SINAV
Y.Şafak Gazetesi
19.11.2007
|
