|
Kiralar bankaya
yatacak ama çözüm olmayacak
Para hareketlerinin bankacılık sisteminden yapılması
ekonomi için iyi bir şey tabii. Aslında aynı zamanda
ödemeyi ve tahsilatı yapanlar için de iyi ve güvenli bir
yol. Para hareketlerinin bankacılık sisteminden
yapılması, aynı zamanda toplumda yaşayan insanların
çağdaşlık ve dürüstlük derecesinin de göstergesidir.
Normal koşullarda büyük tutarlı nakit para
hareketlerinin nedenleri;
* Yasal yollardan elde edilmesi
* Kullanıldığı işlemin yasal olmaması,
* Bankacılık sisteminin pahalı olması
Bizde ise neredeyse büyük küçük bütün para hareketleri
bankacılık sisteminin dışında yapılıyor. Bunun nedenleri
de hemen hemen saydığımız nedenlerin hepsini içeriyor.
Örneğin rüşvetin bankacılık sistemi içinde tahsil
edilmesi herhalde pek başvurulan yol değildir. Rüşvetten
elde edilen para başka yerde kullanılırken de öyle.
Uyuşturucu ve silah ticaretinin paraları da aklanıncaya
dek bankaya girmez.
Kayıt dışı satışların tahsilatları da kayıt dışında
yapılır. Vergi ödemek istemeyen taşınmaz sahibinin
kirasını bankacılık sistemi dışında tahsil etmesinin en
önemli nedeni de budur. Ama bunun bir başka nedeni de
kiracının kirasını öderken bankalara küçümsenmeyecek
tutarda bir komisyon ödemek zorunda kalmasıdır.
Maliye Bakanlığı, kira ödemelerinin bankadan yapılmasını
zorunlu kılan bir düzenleme yaptı. Kira ödemelerinin
bankadan yapılmasına itiraz edecek değiliz. Ama
zorunluluğun çözüm olmadığının da bilinmesi gerekir. Bu
tür zorunluluklar zaten kayıt içindekini zorda
bırakmaktan başka pek bir işe yaramaz.
Örneğin; acil paraya ihtiyacı olan ev sahibi kiracıdan
hemen ödeme rica edecek, bu rica kabul edilip nakit
ödeme yapıldığı zaman ev sahibi kira gelirini beyan
ediyorsa paranın bankadan geçmediği kolayca tespit
edilecek ve ceza kesilecek. Oysa hiç kayda ve beyana
girmeyen kira bedelinin varlığı bilinemeyeceği için
kayıt dışı kira tahsil etmek cezasız kalacak.
Vergi ödemek istemeyen taşınmaz sahibi (zaten yaygın
olarak yapıldığı gibi) biri resmi, diğeri resmi olmayan
iki sözleşme yapacak. Aradaki fark nakit tahsil
edilecek. Bunu da ihbar olmazsa Maliye tespit
edemeyecek. Yasakçılık çözüm değildir.
Kazım Yılmaz
Takvim / 26.07.2008 |
