|
Maliye Bakanlığından
GELİR VERGİSİ GENEL
TEBLİĞİ (SERİ NO: 264)
(01.05.2007)
4/4/2007 gün ve 26483
sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan 5615 sayılı
Kanunla, 193 sayılı
Gelir Vergisi Kanununun
Esnaf Muaflığı başlıklı
9 uncu ve Değer Artışı
Kazançları başlıklı
mükerrer 80 inci
maddelerinde yapılan
değişikliklerle,
yürürlükten kaldırılmış
bulunan Ücretlilerde
Vergi İndirimi başlıklı
mükerrer 121 inci
maddesine ilişkin olarak
aşağıdaki açıklamalar
yapılmıştır.
1.
Yasal Düzenleme
5615 sayılı Kanunla, 193
sayılı Gelir Vergisi
Kanununun;
- 9 uncu maddesinin
birinci fıkrasının (6)
numaralı bendi, “6.
Evlerde kullanılan
dikiş, nakış, mutfak
robotu, ütü ve benzeri
makine ve aletler hariç
olmak üzere, muharrik
kuvvet kullanmamak ve
dışarıdan işçi almamak
şartıyla; oturdukları
evlerde imal ettikleri
havlu, örtü, çarşaf,
çorap, halı, kilim,
dokuma mamûlleri,
kırpıntı deriden
üretilen mamûller, örgü,
dantel, her nevi nakış
işleri ve turistik eşya,
hasır, sepet, süpürge,
paspas, fırça, yapma
çiçek, pul, payet,
boncuk işleme, tığ örgü
işleri, ip ve urganları,
tarhana, erişte, mantı
gibi ürünleri işyeri
açmaksızın satanlar. Bu
ürünlerin, pazar takibi
suretiyle satılması ile
ticarî, ziraî veya
meslekî faaliyetleri
dolayısıyla gelir ve
kurumlar vergisi
mükellefi olanların
düzenledikleri hariç
olmak üzere; düzenlenen
kermes, festival,
panayır ile kamu kurum
ve kuruluşlarınca geçici
olarak belirlenen
yerlerde satılması
muaflıktan faydalanmaya
engel değildir.”
şeklinde,
-
Anılan maddenin mülga
ikinci fıkrasından sonra
gelen üçüncü fıkrası,
“Ticarî, ziraî veya
meslekî kazancı dolayısı
ile gerçek usûlde Gelir
Vergisine tâbi olanlar
ile yukarıda sayılan
işleri Gelir ve Kurumlar
Vergisi mükelleflerine
bağlılık arz edecek
şekilde yapanlar esnaf
muaflığından
faydalanamazlar.”
şeklinde,
- Mükerrer 80 inci
maddesinin
birinci fıkrasının (6)
numaralı bendinde yer
alan “dört
yıl içinde” ibaresi “beş
yıl içinde” olarak,
Değiştirilmiş ve
ücretlilerde vergi
indirimi başlıklı
mükerrer 121 inci
maddesi yürürlükten
kaldırılmıştır.
2.
Gelir Vergisi Kanununun
9 uncu Maddesiyle İlgili
Düzenlemeler
2.1. Evlerde
Kullanılması Esnaf
Muaflığının
Kaybedilmesine
Engel Olmayacak Makine
Ve Aletler
Gelir Vergisi Kanununun
Esnaf Muaflığı başlıklı
9 uncu maddesinin
birinci fıkrasının (6)
numaralı bendinde
yapılan değişiklikle, evlerde
kullanılan dikiş,
nakış, mutfak robotu,
ütü ve benzeri makine ve
aletler, muharrik kuvvet
kapsamından çıkartılmış
ve böylece söz konusu
makine ve aletlerin
kullanılmasının
muafiyetten yararlanmaya
engel olmaması
sağlanmıştır.
Örneğin Bayan (A)’nın,
evinde dikiş ve nakış
makinesini kullanmak
suretiyle imal ettiği
örgü ve nakış işlerini
satması faaliyeti, esnaf
muaflığı kapsamında
değerlendirilecektir.
Ancak, evlerde sanayi
tipi veya seri üretim
yapabilen makine ve
aletleri kullanmak
suretiyle kazanç elde
edenler esnaf muaflığı
kapsamında
değerlendirilmeyecektir.
2.2. Esnaf Muaflığı
Kapsamında
Evlerde Üretilebilecek
Ürünler
Gelir Vergisi Kanununun
Esnaf Muaflığı başlıklı
9 uncu maddesinin
birinci fıkrasının (6)
numaralı bendinde
yapılan diğer bir
düzenlemeyle, esnaf
muaflığı kapsamında
evlerde üretilebilecek
malların sayısı
artırılmış
bulunmaktadır.
Mevcut bentte yer alan
ürün çeşitlerine ilave
olarak, kırpıntı deriden
üretilen mamuller,
tarhana, erişte, mantı,
her nevi pul, payet,
boncuk işleme, tığ örgü
işleri gibi ürün ve
mamullerin üretim ve
satışıyla iştigal
edenler de esnaf
muaflığı kapsamına
alınmıştır.
Muafiyet kapsamındaki
ürünler, bentte yer alan
ürünlerle sınırlı
olmayıp bu ürünlere
benzerlik gösteren diğer
ürünleri aynı şartlarla
üretip satanlar da esnaf
muaflığı kapsamında
değerlendirilecektir.
Örneğin Bayan (B)
nin,
evinde ürettiği
tarhanayı, kurumlar
vergisi mükellefi (Z)
A.Ş.’ne satması halinde
Bayan (B), elde ettiği
bu gelir dolayısıyla
esnaf muaflığı
kapsamında
değerlendirilecektir.
Ancak (Z) A.Ş., Gelir
Vergisi Kanununun 94
üncü maddesinin birinci
fıkrasında yer alan
vergi
tevkifatı
yapacaklar arasında
sayılmış olduğundan,
Bayan (B)’ye yaptığı
ödeme nedeniyle gider
pusulası düzenlemek ve
anılan maddenin (13)
numaralı bendinin (a)
alt bendi uyarınca da
gelir vergisi
tevkifatı yapmak
zorundadır.
Diğer taraftan, anılan
bentte sayılan emtianın
imali için ödenen hizmet
bedelleri de (ücrete
ilişkin unsurları
taşımamak kaydıyla) bu
bent kapsamında
değerlendirilecektir.
2.3. Evlerde Üretilen
Ürünlerin Satışının
Yapılacağı Yerler
Söz konusu bentte
yapılan başka bir
düzenlemeyle de emeğe
dayalı ürünlerin esnaf
muaflığından
yararlananlarca
pazarlanmasında kolaylık
sağlanmıştır. Muafiyet
kapsamında bulunanlar,
evlerde Kanunun
öngördüğü makine ve
aletler dışında başka
makine ve alet
kullanmadan kendi el
emekleriyle imal
ettikleri ürünleri;
- Bir işyeri açmaksızın,
- Dernekler, vakıflar,
sendikalar ve meslek
odalarınca düzenlenenler
dahil olmak üzere
düzenlenen kermes,
festival ve panayırlarda
(Gelir ve Kurumlar
Vergisi mükelleflerince
düzenlenenler hariç),
-Kamu kurum ve
kuruluşlarınca geçici
olarak belirlenen
yerlerde
satabilecekler ve esnaf
muaflığından
yararlanmaya devam
edebileceklerdir.
Öte yandan evlerde
üretilen ürünlerin;
pazar takibi suretiyle
satışını yapanlar,
Gelir ve Kurumlar
Vergisi mükelleflerince
düzenlenen
kermes, festival ve
panayırlarda
satışını yapanlar
ile
Kamu kurum ve
kuruluşlarınca
devamlılık arz edecek
şekilde belirlenen
yerlerde
satışını yapanlar,
esnaf muaflığından
faydalanamayacaktır.
2.4. Gelir Vergisi
Kanununun 9 uncu
Maddesinin Uygulamasında
Devamlılık Unsurunun
Kaldırılması
Gelir Vergisi Kanununun
9 uncu maddesinin
üçüncü fıkrasında, 5615
sayılı Kanunla
değişiklik yapılmadan
önce, esnaf muaflığı
kapsamında sayılan
işlerin gelir ve
kurumlar vergisi
mükelleflerine
devamlılık ve bağlılık
arz edecek şekilde
yapılması halinde
muafiyetin kaybedileceği
hükmü yer almaktaydı.
5615 sayılı Kanunla
yapılan değişiklikle
“devamlılık” ibaresi
fıkra metninden
çıkartılmıştır.
Buna göre, esnaf
muaflığı kapsamında
sayılan işlerin gelir ve
kurumlar vergisi
mükelleflerine bağlılık
arz etmeyecek şekilde
devamlı olarak yapılması
muafiyetten yararlanmaya
engel teşkil
etmeyecektir.
Örneğin Bayan (F),
evinde tığ ile ürettiği
dantelleri (X) firmasına
satmakta ve bu faaliyeti
(X) firmasına devamlı
olarak yapmaktadır.
Bayan (F), bu
faaliyetinden dolayı
esnaf muaflığından
yararlanacak olup, (X)
firması, Bayan (F)’ye
yaptığı ödeme nedeniyle
gider pusulası
düzenlemek ve Gelir
Vergisi Kanununun 94
üncü maddesinin (13)
numaralı bendinin (a)
alt bendi uyarınca da
gelir vergisi
tevkifatı yapmak
zorundadır.
2.5. Vergi
Tevkifatı
Gelir Vergisi Kanununun
9 uncu maddesinin son
fıkrasında, “Bu
muaflığın, 94 üncü madde
uyarınca tevkif
suretiyle kesilen
vergiye şümulü yoktur.”
hükmü yer almakta olup,
anılan kanunun
94 üncü maddesinin
birinci fıkrasında
sayılanlar, esnaf
muaflığından
yararlananlara
yaptıkları ödemeler
üzerinden vergi
tevkifatı yapmak
zorundadırlar.
3.
Ücretlilerde Vergi
İndirimi Uygulamasının
Kaldırılması
5615 sayılı Kanunun 31
inci maddesiyle Gelir
Vergisi Kanununun
mükerrer 121 inci
maddesi 01/01/2007
tarihinden geçerli olmak
üzere yürürlükten
kaldırılmış olduğundan,
ücretliler bu tarihten
geçerli olmak üzere,
almış oldukları
belgeleri vergi iadesi
amacıyla
saklamayacaklardır.
Ücretlilerde vergi
indirimi uygulaması
yürürlükten kaldırılmış
olmakla birlikte,
mükellef olmayanların,
satın aldıkları mallar
ve hizmetler için belge
almamaları halinde,
adlarına 213 sayılı
Vergi Usul Kanununun 353
üncü maddesinin (3)
numaralı bendi uyarınca
özel usulsüzlük cezası
kesilecektir.
5615 sayılı Kanunun
geçici 2
nci
maddesi uyarınca,
ücretlilerin 2006 yılına
ilişkin olarak 2007
yılında ödeyecekleri
gelir vergisinden mahsup
edilecek vergi
indirimiyle ilgili
işlemler, Gelir Vergisi
Kanununun yürürlükten
kaldırılan mükerrer 121
inci maddesi hükümlerine
göre
sonuçlandırılacaktır.
Öte yandan, yürürlükten
kaldırılan ücretlilerde
vergi indirimi yerine
5615 sayılı Kanunun 2
nci
maddesiyle 01/01/2008
tarihinden itibaren elde
edilecek gelirlere
uygulanmak üzere asgarî
geçim indirimi esası
getirilmiştir. Yapılan
düzenlemeye göre;
ücretin elde edildiği
takvim yılı başında
geçerli olan ve sanayi
kesiminde çalışan 16
yaşından büyük işçiler
için uygulanan asgarî
ücretin yıllık brüt
tutarının; mükellefin
kendisi için %
50’si, çalışmayan ve
herhangi bir geliri
olmayan eşi için % 10’u,
çocukların her biri için
ayrı
ayrı olmak üzere;
ilk iki çocuk için % 7,5
diğer çocuklar için %
5’i olarak belirlenen
tutarın, 103 üncü
maddedeki gelir vergisi
tarifesinin birinci
gelir dilimine uygulanan
oranla çarpılmasıyla
bulunan tutar (asgari
geçim indirimi tutarı),
hesaplanan vergiden
mahsup edilebilecektir.
4.
Mal ve Hakların 5 Yıl
İçinde Elden
Çıkarılmasında Değer
Artış Kazancı
Gelir Vergisi Kanununun
mükerrer 80 inci
maddesinin birinci
fıkrasının (6) numaralı
bendinde yer alan
düzenlemeye göre;
iktisap şekli ne olursa
olsun ( ivazsız olarak
iktisap edilenler hariç)
70 inci maddenin 1, 2, 4
ve 7 numaralı
bentlerinde yazılı mal
(gerçek usulde vergiye
tabi çiftçilerin zirai
istihsalde kullandıkları
gayrimenkuller
dahil) ve hakların,
iktisap tarihinden
başlayarak dört yıl
içinde elden
çıkarılmasından doğan
kazançlar değer artışı
kazancı olarak gelir
vergisine tabi
tutulmaktaydı.
5615 sayılı Kanunun 5
inci maddesiyle anılan
Kanunun mükerrer 80 inci
maddesinin (6) numaralı
bendinde yapılan
değişiklikle, anılan
bentte sayılan mal ve
hakların elden
çıkarılmasında değer
artışı kazancı olarak
değerlendirilecek süre,
iktisap tarihinden
itibaren, 4 yıldan 5
yıla çıkarılmıştır.
Ancak, Gelir Vergisi
Kanununa eklenen geçici
71 inci maddeyle,
01/01/2007 tarihinden
önce iktisap edilmiş
olan anılan mal ve
hakların elden
çıkarılmasından doğan
kazançların
vergilendirilmesinde
dört yıllık süre esas
alınacaktır.
Tebliğ olunur. |
