3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest
Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali
Müşavirlik Kanununun 12 nci maddesi ile
Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri
Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin
Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in(1)
7 nci maddesinin Bakanlığımıza vermiş olduğu
yetkiye dayanılarak, Yeminli Mali Müşavirlerin
tasdik hizmeti vermek suretiyle hesap ve
işlemlerini doğrulayacakları mükelleflerle
ilgili olarak, tasdik hizmeti verilecek
mükelleflerin doğrudan ya da silsile yoluyla
ticari ilişkide bulundukları diğer
mükelleflerin yeminli mali müşavirlerinden
bilgi istenmesine ilişkin bir düzenlemenin
getirilmesi ve bu düzenlemeye ilişkin usul ve
esasların belirlenmesi ile evvelce yayımlanmış
olan 24(2)
ve 37 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik,
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli
Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğlerinde(3)
yer verilmiş olan bazı hükümlerin
değiştirilmesi gerekli görülmüştür.
Diğer taraftan, 213 sayılı Vergi Usul Kanunun
mükerrer 227 nci maddesinin 2 numaralı bendi
ile, vergi kanunlarında yer alan muafiyet
istisna, yeniden değerleme, zarar mahsubu ve
benzeri hükümlerden yararlanılmasını
Bakanlığımızca belirlenen şartlara uygun
olarak yeminli mali müşavirlerce düzenlenmiş
tasdik raporu ibraz edilmesi şartına
bağlamaya, bu uygulamalara ilişkin usul ve
esasları belirlemeye Bakanlığımız yetkili
kılınmıştır. Anılan maddede ayrıca, 2 numaralı
bent hükmüne göre yararlanılması yeminli mali
müşavirlerce düzenlenmiş tasdik raporu ibraz
şartına bağlanan konularda, tasdik raporunu
zamanında ibraz etmeyen mükelleflerin tasdike
konu haktan yararlanamayacakları ile
Bakanlığımızın tasdik raporlarının ibraz
süresini iki aya kadar uzatmaya yetkili olduğu
hususları hükme bağlanmıştır. Bu çerçevede,
yararlanılması yeminli mali müşavir tasdik
raporu ibraz zorunluluğuna bağlanmış olan
yatırım indirimi istisnası ve kurumlar vergisi
istisnası konularında veya içerisinde anılan
konuların da değerlendirilmiş olduğu yıllık
gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi ve
eklerinin tasdiki (tam tasdik) konusunda
yeminli mali müşavirlerce düzenlenmiş tasdik
raporlarının Yeminli Mali Müşavirler Odaları
vasıtasıyla vergi dairelerine teslimine
ilişkin bazı düzenlemelerin yapılması gerekli
görülmüştür.
I- Yeminli Mali Müşavirlerden Bilgi İstenmesi
27 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest
Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali
Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin(4),
teyit alınması suretiyle karşıt inceleme
yapılması konusundaki düzenlemeleri saklı
kalmak üzere, yeminli mali müşavirler; tasdik
hizmeti verdikleri mükelleflerin doğrudan ya
da silsile yoluyla ticari ilişkide bulunduğu
kişiler ile ilgili olarak varsa bu kişilere
tam tasdik hizmeti veren diğer yeminli mali
müşavirlerden bilgi isteyebilirler. Bilgi tam
tasdik hizmeti veren yeminli mali
müşavirlerden istenebilecektir.
Bilgi istemlerinin tasdik konusu ile sınırlı
olması ve yeminli mali müşavirin tasdik
hizmeti verdiği mükellef ile hakkında bilgi
istenen mükellef arasındaki ticari ilişki ile
doğrudan bağlantılı olması gerekir.
Kendisinden bilgi istenen yeminli mali
müşavirler tam tasdik hizmeti verdikleri
mükelleflere ilişkin olarak yukarıda
belirtilen nitelikte ve harici bir araştırmayı
gerektirmeyen bilgileri verebilirler.
Bilgi verme işlemi, zorunlu olarak yerine
getirilmesi öngörülmüş bir işlem değildir.
Dolayısıyla, kendisinden bilgi istenilen
yeminli mali müşavirler; istenilen bilgileri
verebilecekleri gibi, diledikleri takdirde
bilgi vermekten imtina da edebileceklerdir.
Ancak , bilgi yazısı verdikleri bir konuda
sonradan; evvelce vermiş oldukları bilgilerin
içeriğine yönelik herhangi bir düzeltme
yapmaları sözkonusu olamayacaktır. Bilgi
yazısı veren yeminli mali müşavirlerin;
sonradan, evvelce vermiş oldukları bilgilerin
içeriğine yönelik düzeltme yapılması talebinde
bulundukları gibi bir husus ileri sürmeleri,
verdikleri bilgilerin doğruluğuna ilişkin
sorumluluklarını ortadan kaldırmayacaktır. Bu
itibarla, yeminli mali müşavirlerin vermiş
oldukları bilgi yazılarında yer alan
hususları, dikkat ve özenle tetkik etmeleri
sorumlulukları açısından önem arz etmektedir.
A- Bilgi İsteme Yazıları ile İlgili Usul ve
Esaslar:
Bilginin yazılı olarak istenmesi ve bilgi
isteme yazılarında en az aşağıdaki hususların
yer alması gerekir.
- Bilgi talebinde bulunan yeminli mali
müşavirin adı-soyadı, bağlı olduğu oda ve
vergi
dairesi, vergi kimlik numarası, mühür ve sicil
numarası, adresi, telefon ve benzeri diğer
bilgiler,
- Bilgi talebinde bulunan yeminli mali
müşavirin tasdik hizmeti verdiği mükellefin
adı-soyadı veya unvanı, bağlı olduğu vergi
dairesi, vergi kimlik numarası, adresi,
telefon ve benzeri diğer bilgiler,
- Tasdik sözleşmesinin tarihi ve sayısı,
- Hakkında bilgi talep edilen mükellefin
adı-soyadı veya unvanı, vergi kimlik numarası,
adresi ve benzeri diğer bilgiler.
Bilgi isteme yazılarında, hakkında bilgi
istenen mükellefin tasdik hizmeti verilen
mükellef ile ticari ilişkisi ve istenen bilgi
açıklıkla belirtilecektir.
Bilgi isteme talepleri yazılı olarak
cevaplandırılacak ve cevap yazıları ilgili
yeminli mali müşavir tarafından imzalanıp
mühürle tasdik edilecektir. Yeminli mali
müşavirlerin cevap yazılarında en az aşağıdaki
hususların yer alması gerekir.
- Cevap yazısını düzenleyen yeminli mali
müşavirin adı-soyadı, bağlı olduğu oda ve
vergi dairesi, vergi kimlik numarası, mühür ve
sicil numarası, adresi, telefon ve benzeri
diğer bilgiler,
- Cevap yazısını düzenleyen yeminli mali
müşavirin tam tasdik hizmeti verdiği
mükellefin adı-soyadı veya unvanı, bağlı
olduğu vergi dairesi, vergi kimlik numarası,
adresi, telefon ve benzeri diğer bilgiler,
- Tam tasdik sözleşmesinin tarihi, sayısı,
ilgili meslek odası ve vergi dairesine veriliş
tarihi,
- Hakkında bilgi verilen mükellefin yevmiye
defteri onay bilgileri,
- Bilgi istenen konu ile ilgili yevmiye
kayıtlarının tarih ve numarası,
- Katma değer vergisi iadesi tasdik işlemleri
için, mal veya hizmet alımına ilişkin bilgi
istemlerinde hakkında bilgi verilen mükellefin
bilgi istemine konu işlemin gerçekleştiği
dönemdeki KDV beyanları hakkında bilgi (teslim
ve hizmet tutarı, istisna tutarı, KDV matrahı,
hesaplanan KDV tutarı, ödenecek/sonraki döneme
devreden KDV tutarı, tahakkuk fişinin tarih ve
numarası),
- Hakkında bilgi verilen mükellefin malları
(imalatçılarda hammaddeyi) tedarik ettiği alt
firmalara ilişkin bilgiler (malın veya
hammaddenin satın alındığı kişinin adı-soyadı
veya unvanı, bağlı olduğu vergi dairesi ve
vergi kimlik numarası, malın KDV dahil toplam
bedeli, düzenlenen belgenin tarih ve
numarası), (mal veya hammadde alımlarının çok
sayıda kişiden yapıldığı hallerde en yüksek 10
alıma ilişkin bilgilerin verilmesi yeterli
olacaktır).
Yukarıda yer alan esaslara uygun olarak
düzenlenen cevap yazılarını alan yeminli mali
müşavirler, hakkında bilgi verilen mükellef
nezdinde karşıt inceleme yapmakla yükümlü
olmayacaklardır. Şu kadar ki, tasdiki yapan
yeminli mali müşavirin hakkında bilgi verilen
mükellefin alt mükellefleri ile ilgili karşıt
inceleme yükümlülüğünün devam edeceği
tabiidir. Öte yandan, katma değer vergisi
iadesi tasdik işlemlerinde, süresinde tam
tasdik sözleşmesi yapmamış mükellefler ile
ilgili olarak, bu mükelleflerin yeminli mali
müşavirlerinden bilgi istenilmesi sözkonusu
olmayacaktır. Ancak, buna rağmen alınmış bir
bilgi yazısı var ise, alınan bu bilgi cevap
yazılarına ilgili yeminli mali müşavirce ve
vergi dairesince itibar edilmeyecektir.
Yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenen
bilgi talep yazıları ile bilgi cevap
yazılarına sayı verilmesi ve bu yazıların
"Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali
Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirlerin Çalışma
Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik"(5)
hükümlerine göre saklanması gerekir.
B – Sorumluluk:
Bilgi veren yeminli mali müşavirler verdikleri
bilgilerin doğruluğundan genel hükümler
uyarınca sorumludurlar.
Bilgi isteyen yeminli mali müşavirler
aldıkları bilgileri titiz bir şekilde kontrol
etmekle yükümlüdürler. Bilgilerin birbiriyle
veya bilgi isteyen yeminli mali müşavirin
elindeki diğer bilgi, belge ve kanıtlarla
uyumlu olmadığı hallerde veya tereddüt
uyandıran sair durumlarda alınan bilgi
kullanılmadan önce gerekli araştırmaların
yapılması, yapılan araştırmalar
sonucunda uyumsuzluklar ve tereddütler
giderildiği takdirde alınan bilgiye itibar
edilmesi gerekir.
Diğer yeminli mali müşavirlerden aldıkları
bilgileri gerekli kontrolleri yapmadan işleme
koyan yeminli mali müşavirler doğacak
sonuçlardan sorumlu olacaklardır.
Yeminli mali müşavirlerden yukarıda belirtilen
şekilde elde edilen bilgilerin gizliliğine
dikkat edilmesi yasal bir zorunluluktur. Bu
zorunluluğa uyulmaması halinde ilgili mevzuat
uyarınca gerekli işlemin yapılacağı tabiidir.
II – 24 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik,
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli
Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinde
“Tasdik Raporunun İbraz Süresi” ne ilişkin
olarak yer verilen düzenleme aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“Tasdik raporlarının ilgili yıl gelir veya
kurumlar vergisi beyannameleri ile birlikte
veya beyannamenin verildiği ayı takip eden iki
ay içerisinde verilmesi gerekir.”
III – 37 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik,
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli
Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin
“Beyannamelerini imzalatma kapsamında olan
mükellefler:” başlıklı 2.1. bölümü başlığı ile
birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“ 2.1. Beyannamelerini imzalatma mecburiyeti
kapsamında olan mükellefler:
Kurumlar vergisi veya ticari, zirai ve mesleki
kazancı nedeniyle gerçek usulde
vergilendirilen gelir vergisi mükelleflerinden
2004 yılı aktif toplamı 3.000.000 ve net
satışlar toplamı 6.000.000 Yeni Türk Lirasını
aşmayan mükelleflerdir.”
Anılan Tebliğin “2.2. Beyannamelerini
imzalatma kapsamı dışındaki mükellefler:”
başlığı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“ 2.2. Beyannamelerini imzalatma mecburiyeti
kapsamı dışındaki mükellefler:”
IV- Yatırım İndirimi, Kurumlar Vergisi
İstisnası ve Tam Tasdik Raporlarının Yeminli
Mali Müşavirler Odaları vasıtasıyla Vergi
Dairelerine teslimi :
Bu konuda evvelce, Bakanlığımızca yayımlanan
20 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest
Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali
Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinde(6)
; “yeminli mali müşavirlik tasdik raporlarının
bazı illerde meslek odaları vasıtasıyla vergi
dairelerine teslimi konusunda Bakanlığımızca
gerekli düzenlemelerin yapılabileceği,” hususu
öngörülmüş olup, bu çerçevede sözkonusu
raporların meslek odaları vasıtasıyla vergi
dairelerine teslimi konusunda aşağıdaki
düzenlemelerin yapılması gerekli görülmüştür.
1-Yeminli mali müşavirlerin gerek bulundukları
il sınırları içerisindeki mükelleflere ve
gerekse bulundukları il sınırları dışındaki
diğer illerde bulunan mükelleflere ait tasdik
raporlarını (tam tasdik, yatırım indirimi,
kurumlar vergisi istisnası veya içerisinde bu
konuların değerlendirildiği tam tasdik
raporları) varsa bulundukları ilde kurulmuş
Yeminli Mali Müşavirler Odasına beyanname
verme dönemi sonuna kadar veya beyannamenin
verildiği ayı takip eden iki ay içerisinde
imza karşılığında teslim etmeleri halinde, bu
teslimleri vergi dairesine yapılmış olarak
kabul edilecektir.
2-İlgili Yeminli Mali Müşavirler Odasınca bu
raporlar; en geç beyannamenin verildiği ayı
takip eden iki aylık sürenin sonundan itibaren
15 gün içerisinde gerek bulunulan ildeki
mükelleflerin bağlı bulundukları vergi
dairelerine, gerekse bulunulan il dışındaki
diğer illerde bulunan mükelleflerin bağlı
bulundukları vergi dairelerine oda tarafından
görevlendirilecek yetkili elemanlar
vasıtasıyla imza karşılığında teslim
edilecektir.
3-Oda’ya yeminli mali müşavirlerce teslim
edilecek tasdik raporlarını vergi dairelerine
teslim edecek yetkili ve Oda’ca verilmiş özel
kimlik taşıyan elemanların kimlikleri, Vergi
Dairesi Başkanlığı kanalıyla o ilde bulunan
vergi dairelerine önceden bildirilecektir.
4-Oda tarafından görevlendirilecek yetkili
elemanlarca vergi dairelerine getirilecek
tasdik raporları, vergi daireleri tarafından
görevlendirilecek yetkililerce imza karşılığı
teslim alınacaktır.
5-Sözkonusu tasdik raporlarının yukarıda
öngörülen şekilde teslimi için gerekli
tedbirler ilgili Vergi Dairesi Başkanlığı ile
Yeminli Mali Müşavirler Odası tarafından
müştereken alınacaktır.
Bu uygulamada; beyanname verme dönemi sonuna
kadar veya beyannamenin verildiği ayı takip
eden iki ay içerisinde ilgili odalara teslim
edilecek tasdik raporlarının, beyannamenin
verildiği ayı takip eden iki aylık sürenin
sonundan itibaren 15 gün içerisinde ilgili
vergi dairelerine intikalinin sağlanması,
ilgili yeminli mali müşavirler odasının
sorumluluğundadır. Bu sorumluluğun öngörülen
sürede yerine getirilmemiş olması, bir başka
ifadeyle sözkonusu raporların öngörülen 15
günlük süreden sonra ilgili vergi dairelerine
ibrazı halinde ise bu raporlar ilgili vergi
dairelerince teslim alınmayacaktır.
Sözkonusu raporlar; öngörülen 15 günlük
süreden sonra her hangi bir şekilde (posta,
kargo, kurye v.b.) ilgili vergi dairelerine
intikal ettirilmiş olsa bile bu raporlar
uyarınca vergi dairelerince işlem tesis
olunmayacaktır.
İçerisinde yeminli mali müşavirlik tasdik
raporu ibrazı zorunluluğuna bağlanmış her
hangi bir konu bulunmayan tam tasdik
raporlarının da yukarıda belirtilen düzenleme
çerçevesinde ilgili vergi dairelerine teslimi
mümkün olabilecektir.
Tebliğ olunur.
(1)
02.01.1990 tarih ve 20390 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanmıştır.
(2)
24.03.1998 tarih ve 23296 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanmıştır.
(3)
03.03.2005 tarih ve 25744 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanmıştır.
(4)
06.12.2000 tarih ve 24252 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanmıştır.
(5)
03.01.1990 tarih ve 20391 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanmıştır.
(6)
19.02.1996 tarih ve 22559 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanmıştır.
