| |
84 SERİ
NO'LU GİDER VERGİLERİ GENEL TEBLİĞİ
RG: 17.04.2007/26496
Kapsam
21/02/2007 tarihli ve 5582 sayılı Konut Finansmanı
Sistemine İlişkin Çeşitli Kanunlarda Değişiklik
Yapılması Hakkında Kanun(1) ile 13/7/1956 tarihli ve
6802 sayılı Gider Vergileri Kanununun(2) 29 uncu
maddesinde yapılan değişiklikler uyarınca konut
finansmanı sistemi kapsamında yapılacak işlemlerde,
banka ve sigorta muameleleri vergisi (B.S.M.V)
istisnası uygulanmasına ilişkin açıklamalar bu
Tebliğin konusunu oluşturmaktadır.
Bu Tebliğde yer alan;
a) Konut finansmanı, 28/7/1981 tarihli ve 2499
sayılı Sermaye Piyasası Kanununun(3) 38/A maddesinin
birinci fıkrasında tanımlanan konut finansmanını,
b) Konut finansmanı kuruluşları, 2499 sayılı Kanunun
38/A maddesinin ikinci fıkrasında tanımlanan konut
finansmanı kuruluşlarını,
c) Konut finansmanı fonu, 2499 sayılı Kanunun 38/B
maddesinde tanımlanan konut finansmanı fonunu,
d) İpotek finansmanı kuruluşları, 2499 sayılı
Kanunun 39/A maddesinde tanımlanan ipotek finansmanı
kuruluşlarını,
e) Tüketici, 23/02/1995 tarihli ve 4077 sayılı
Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun(4) 3 üncü
maddesinin (e) bendinde tanımlanan tüketiciyi,
ifade etmektedir.
1- 5582 sayılı Kanun ile 6802 sayılı Gider Vergileri
Kanununda Yapılan Düzenlemeler ve İstisna
Uygulamaları
5582 sayılı Kanunun 6/3/2007 tarihinde yürürlüğe
giren 30 uncu maddesi ile 6802 sayılı Gider
Vergileri Kanununun "İstisnalar" başlıklı 29 uncu
maddesinin (i) ve (u) bentleri değiştirilmiş ve
maddeye (y) bendi eklenmiştir. Söz konusu bentlerde
yapılan düzenlemelere ilişkin açıklamalar aşağıda
yer almaktadır.
a) 6802 Sayılı Kanunun 29/(i) Maddesinde Düzenlenen
İstisna
6802 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinin 5582 sayılı
Kanunun 30 uncu maddesi ile değiştirilen (i)
bedinde; "Emeklilik sözleşmeleri, hayat sigortaları
(hayat sigortalarında ferdi kaza, hastalık sonucu
maluliyet ve tehlikeli hastalıklar teminatlarının da
ek teminat olarak verildiği sözleşmeler dahil) ve
sağlık sigortaları ile ihracata ait nakliyat
sigortalarında ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası
Kanununun 38/A maddesinin birinci fıkrasında
tanımlanan konut finansmanı kapsamında yapılan
sigortalarda sözleşme ve poliçe üzerinden alınan
paralar" hükmü yer almaktadır.
Maddede yapılan düzenleme gereğince, sigorta
şirketleri tarafından konut finansmanı kapsamında
yapılacak sigorta sözleşme ve poliçeleri dolayısıyla
lehe alınan paralar, 6/3/2007 tarihinden itibaren
B.S.M.V'den istisna olacaktır.
b) 6802 Sayılı Kanunun 29/(u) Maddesinde Düzenlenen
İstisna
6802 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinin 5582 sayılı
Kanunun 30 uncu maddesi ile değiştirilen (u)
bedinde; "Bankalar, sigorta şirketleri, emeklilik
şirketleri ve ipotek finansmanı kuruluşlarının
kuruluşlarında veya sermayelerini artırdıkları
sırada çıkardıkları hisse senetlerinin itibarî
değerlerinin üzerinde elden çıkarılması sonucu kendi
lehlerine kalan paralar" hükmü yer almaktadır.
Bu bentte yapılan düzenlemeyle, ipotek finansmanı
kuruluşlarının, kuruluşlarında veya sermayelerini
artırdıkları sırada çıkardıkları hisse senetlerinin
itibarî değerlerinin üzerinde elden çıkarılması
sonucu lehlerine kalan paralar, 6/3/2007 tarihinden
itibaren B.S.M.V'den istisna olacaktır.
c) 6802 Sayılı Kanunun 29/(y) Maddesinde Düzenlenen
İstisna
6802 sayılı Kanunun 29 uncu maddesine 5582 sayılı
Kanunun 30 uncu maddesiyle eklenen (y) bendinde;
"İpotek finansmanı kuruluşlarının, konut finansmanı
kuruluşlarının ve konut finansmanı fonlarının, 2499
sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 38/A maddesinin
birinci fıkrasında tanımlanan konut finansmanı
kapsamında yaptıkları tüm işlemler dolayısıyla lehe
alınan paralar" hükmü yer almaktadır.
Bu bent hükmü uyarınca, ipotek finansmanı
kuruluşlarının, konut finansmanı kuruluşlarının ve
konut finansmanı fonlarının, konut finansmanı
kapsamında yaptıkları işlemler dolayısıyla lehe
alacakları paralar, 6/3/2007 tarihinden itibaren
B.S.M.V'den istisna olacaktır.
5582 sayılı Kanunun 20 nci maddesi ile 2499 sayılı
Kanuna eklenen 38/A maddesinin birinci fıkrasında;
"Konut finansmanı, konut edinmeleri amacıyla
tüketicilere kredi kullandırılması, konutların
finansal kiralama yoluyla tüketicilere kiralanması,
sahip oldukları konutların teminatı altında
tüketicilere kredi kullandırılmasıdır. Bu kapsamdaki
kredilerin yeniden finansmanı amacıyla kullandırılan
krediler de konut finansmanı kapsamındadır." hükmü
ile konut finansmanı tanımlanmıştır. Ayrıca, aynı
maddenin ikinci fıkrasında konut finansmanı
kuruluşları belirtilmiştir. Buna göre; konut
finansmanı kuruluşları, konut finansmanı amacıyla
doğrudan tüketiciye kredi kullandıran ya da finansal
kiralama yapan bankalar ile Bankacılık Düzenleme ve
Denetleme Kurumu tarafından konut finansmanı
faaliyetinde bulunması uygun görülen finansal
kiralama şirketleri ve finansman şirketleridir.
2499 sayılı Kanunun 38/A maddesinin birinci
fıkrasında yer alan tüketiciler ifadesi, 4077 sayılı
Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 3 üncü
maddesinin (e) bendinde; bir mal veya hizmeti ticari
veya mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan veya
yararlanan gerçek ya da tüzel kişiler şeklinde
tanımlanmıştır.
Bu hükümlere göre 6802 sayılı Kanunun (29/y)
maddesinde yer alan istisna hükmünün, konut
finansmanı kuruluşlarının yukarıda tanımı bulunan
tüketici kapsamına giren kişilerle, konut finansmanı
kapsamında yaptıkları işlemler dolayısıyla lehe
aldıkları paralara uygulanması gerekmektedir. Ticari
veya mesleki amaçlarla edinilen bir konuta ilişkin
olarak verilen krediler dolayısıyla lehe kalan
paralara veya konut teminatlı olarak alınan bir
kredinin mesleki ya da ticari amaçla kullanılması
halinde, B.S.M.V istisnası uygulanması mümkün
değildir.
Yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde ;
- kurumlar vergisinden muaf olsun olmasın kazançları
kurumlar vergisinin konusuna giren mükelleflerin,
ticari şirketlerin veya ticari amaçla kurulmuş
ortaklık yada işletmelerin gerek konut edinme
amacıyla kullandığı kredilerden gerekse sahip olduğu
konutu teminat göstermek suretiyle kullandığı
kredilerden lehe kalan paralara,
- gerçek kişilerin, mesleki veya ticari amaçlı
olarak kullanacağı konutları edinmek amacıyla aldığı
kredilerden, sahip olduğu konutu teminat göstererek
aldığı ve mesleki veya ticari amaçla kullandığı
kredilerden, lehe kalan paralara,
6802 sayılı Kanunun (29/y) maddesindeki istisna
hükmünün uygulanması mümkün değildir.
2499 sayılı Kanunun 38/A maddesinde tanımlanan konut
finansmanı kapsamında, B.S.M.V istisnası uygulanması
gereken işlemler aşağıda yer almaktadır.
- Konut edinmeleri amacıyla tüketicilere kredi
kullandırılması
Konut finansmanı kuruluşları tarafından
tüketicilere, konut edinmeleri amacıyla, konut
finansmanı kapsamında kullandırılan kredilere
ilişkin lehe alınan paralar, B.S.M.V'den istisnadır.
Örnek 1
(X) Bankası tarafından konut edinimi amacıyla bayan
(C)'ye 120.000-YTL tutarında 120 ay vadeli ipotekli
konut kredisi kullandırılmıştır. Bu kredinin taksit
tutarı 1.500-YTL olarak belirlenmiştir. (X)
Bankasının, taksit dönemlerinde faiz, komisyon ve
benzeri adlarla lehe aldığı paranın 500-YTL olması
halinde, bu tutarın tamamı B.S.M.V'den istisna
olacaktır.
Ancak bayan (C) konut finasmanı kapsamında
kullandığı kredi ile sahip olduğu konutu, mesleki ya
da ticari bir amaçla kullanırsa, bu krediye ilişkin
(X) bankasının lehe aldığı 500-YTL, B.S.M.V'ye tabi
olacaktır.
- Sahip oldukları konutların teminatı altında
tüketicilere kredi kullandırılması
Konut finansmanı kuruluşları tarafından
tüketicilere, sahip oldukları konutların teminatı
altında kullandırılan krediler dolayısıyla lehe
alınan paralar, B.S.M.V'den istisnadır.
2499 sayılı Kanunun 38/A maddesinde belirtilen
"sahip oldukları konutların teminatı altında
tüketicilere kredi kullandırılması" işleminde; 6802
sayılı Kanunun 29 uncu maddesinin (y) bendi
kapsamında uygulanacak istisnaya ilişkin tutarın
hesaplanmasında, kullandırılan toplam kredinin,
teminat olarak gösterilen konut değerine isabet eden
kısmının dikkate alınması gerekmektedir. Söz konusu
istisna tutarının hesaplanmasına ilişkin örnek
aşağıda yer almaktadır.
Örnek 2
5582 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra (Y)
Bankası tarafından tüketici bay (X)'e, sahip olduğu
konutun teminatı altında konut edinme amacı dışında
kredi kullandırılmıştır. Bay (X)'in sahip olduğu ve
teminat olarak gösterdiği konutun değeri 100.000-YTL,
toplam kredi tutarı 150.000-YTL, kredinin vadesi 240
ay ve taksit tutarı 1.250-YTL olarak belirlenmiştir.
(Y) Bankasının, taksit dönemlerinde faiz, komisyon
ve benzeri adlarla lehe aldığı paranın 600-YTL
olması halinde, bu tutarın aşağıda belirtilen
şekilde tespit edilen 2/3 oranındaki kısmına B.S.M.V
istisnası uygulanacaktır.
Konutun değeri / Toplam kredi = 100.000/150.000 =
2/3
Bu durumda, (Y) Bankasının taksit dönemlerinde lehe
alacağı 600-YTL'nin (600x2/3=) 400-YTL'lik kısmı,
6802 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinin (y) bendi
hükmü uyarınca B.S.M.V'den istisna olacak, kalan
(600-400=) 200-YTL'lik kısmı ise B.S.M.V'ye tabi
olacaktır.
Öte yandan, bay (X)'in (Y) Bankasından alığı
150.000-YTL'lik krediyi mesleki veya ticari amaçla
kullanması halinde, bu kredi ile ilgili olarak lehe
kalan paralara 6802 sayılı Kanunun (29/y) maddesinde
yer alan istisnanın uygulanması mümkün değildir.
Örnek 3
(K) Limited Şirketi sahip olduğu bir konutu teminat
göstermek suretiyle (T) Bankasından 100.000-YTL
kredi kullanmıştır. Söz konusu kredi kullanımı
nedeniyle (T) Bankası lehine kalan paralara 6802
sayılı Kanunun (29/y) maddesinde yer alan istisna
uygulanmayacaktır.
- Yukarıda belirtilen kapsamdaki kredilerin yeniden
finansmanı amacıyla kullandırılan krediler
Konut finansmanı kuruluşları tarafından
tüketicilere, konut edinmeleri için konut finansmanı
kapsamında kullandırılan krediler ile sahip
oldukları konutların teminatı altında tüketicilere
kullandırılan kredilerin yeniden finansmanı amacıyla
kullandırılan krediler dolayısıyla lehe alınan
paralar, yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde
6802 sayılı Kanunun (29/y) maddesi hükmü kapsamında
B.S.M.V'den istisnadır. İstisna hükmünün
uygulanabilmesi için, yeniden finanse edilen
kredinin de istisna için aranan şartları taşıması
gerekmektedir.
2. 2499 sayılı Kanunun Geçici 11 inci Maddesi
Kapsamında B.S.M.V İstisnası Uygulaması
5582 sayılı Kanunun 20 nci maddesi ile 2499 sayılı
Kanuna eklenen ve 6/3/2007 tarihinde yürürlüğe giren
geçici 11 inci maddede; "Bu maddenin yürürlüğe
girmesinden önce düzenlenmiş bulunan ve bu Kanunun
38/A maddesinin birinci fıkrasında yer alan konut
finansmanı tanımına uyan kredi ve finansal kiralama
sözleşmelerinin tarafı olan tüketiciler, bu maddenin
yürürlüğe girmesini takiben üç ay içerisinde,
sözleşmenin yapılmış bulunduğu konut finansmanı
kuruluşuna başvuruda bulunarak, sözleşme konusu
işlemin, bu Kanunun 38/A maddesinde yer alan konut
finansmanı tanımı kapsamı dışında değerlendirilmesi
talebinde bulunabilirler. Süresi içinde talepte
bulunmayan tüketicilerin, bu maddenin yürürlüğe
girmesinden önce düzenlenmiş bulunan sözleşmeleri,
bu Kanunun 38/A maddesinin birinci fıkrası
kapsamında kabul edilir..." hükümleri yer
almaktadır.
2499 sayılı Kanunun geçici 11 inci maddesinin
yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenen ve konut
finansmanı tanımına uyan kredi sözleşmeleri, 5582
sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren
konut finansmanı kapsamında kabul edilmektedir. Bu
nedenle, konut finansmanı kapsamında kabul edilen
kredi sözleşmeleri dolayısıyla 5582 sayılı Kanunun
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren lehe alınan
paralara, 6802 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinin (y)
bendi hükmü uyarınca B.S.M.V istisnası uygulanması
gerekmektedir.
Buna göre; 6/3/2007 tarihinden önce düzenlenen ve
konut finansmanı tanımına uyan kredi sözleşmeleri
dolayısıyla bu tarihten itibaren lehe alınan
paralar, B.S.M.V'den istisnadır. Ancak,
tüketicilerin 6/3/2007 tarihini takip eden üç aylık
sürenin sonu itibariyle, söz konusu kredi
sözleşmelerinin konut finansmanı tanımı kapsamı
dışında değerlendirilmesi talebinde bulunmuş
olmaları halinde, bu sözleşmeler dolayısıyla lehe
alınan paralara, B.S.M.V istisnası uygulanması
mümkün bulunmamaktadır. Bu nedenle, bu şekilde
başvuruda bulunan tüketicilerin kredi sözleşmeleri
dolayısıyla bankalar tarafından lehe alınan paralara
uygulanan istisnalar nedeniyle beyan olunmayan B.S.M.V,
213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri çerçevesinde
hesaplanacak ceza ve gecikme faizi ile birlikte
krediyi veren mükelleflerden aranacaktır.
Tebliğ olunur.
(1) 06/03/2007 tarihli ve 26454 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanmıştır.
(2) 23/07/1956 tarihli ve 9362 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanmıştır.
(3) 30/07/1981 tarihli ve 17416 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanmıştır.
(4) 08/03/1995 tarihli ve 22221 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanmıştır.
|
|
