1. Giriş
5766 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda ve
Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında
Kanunla[1]
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununda yapılan
değişikliklere ilişkin açıklamalar bu
Tebliğin konusunu oluşturmaktadır.
1. Kapı kapı
dolaşmak suretiyle hurda toplayanların vergi
muafiyeti
1.1. Yasal
düzenleme
5766 sayılı Kanunun 8
inci maddesinin (a) bendi ile 193 sayılı Gelir
Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin birinci
fıkrasına (6) numaralı bentten sonra gelmek
üzere aşağıdaki (7) numaralı bent eklenmiş ve
sonraki bentte yer alan "1-6 numaralı" ibaresi
"1-7 numaralı" şeklinde değiştirilerek bent
numarası buna göre teselsül ettirilmiştir.
"7.Ticari işletmelere
ait atıkları mutad olarak veya belli
aralıklarla satın alanlar hariç olmak üzere
bir işyeri açmaksızın kendi nam ve hesabına
münhasıran kapı kapı dolaşmak suretiyle her
türlü hurda maddeyi toplayarak veya satın
alarak bu malların ticaretini yapanlara veya
tekrar işleyenlere satanlar;"
1.2.
Muafiyetin kapsamı
Gelir Vergisi
Kanununun 9 uncu maddesine eklenen bent hükmü
uyarınca, hurda metal, hurda plastik, hurda
naylon, atık kağıt, hurda cam ile atık
şişeleri ve benzerlerini geçimini sağlamak
üzere bir işyeri açmaksızın kendi nam ve
hesabına münhasıran kapı kapı dolaşmak
suretiyle toplayan veya satın alan kişiler
esnaf muaflığından yararlanacaklardır. Söz
konusu işlerin devamlı olarak yapılması ya da
motorlu araç kullanılarak faaliyette
bulunulması muafiyetten yararlanmaya engel
teşkil etmeyecektir.
Ancak söz konusu
mükelleflerden;
- Ticari işletmelere
ait atıkları mutad olarak veya belli
aralıklarla satın alanlar veya anlaşma
yapmak suretiyle toplayıp satan kişiler,
- Gelir ve Kurumlar
Vergisi mükelleflerine bağlılık arz edecek
şekilde yapanlar
esnaf muaflığından
yararlanamayacaktır.
1.3. Hurda
Alımlarında Vergi Tevkifatı
Gelir Vergisi
Kanununun 9 uncu maddesinin son fıkrasında,
"Bu muaflığın, 94 üncü madde uyarınca tevkif
suretiyle kesilen vergiye şümulü yoktur."
hükmü yer almaktadır.
Söz konusu hüküm
uyarınca, esnaf muaflığından yararlananlardan
hurda mal alımlarında Gelir Vergisi Kanununun
94 üncü maddesinin birinci fıkrasının (13)
numaralı bendinin (b) alt bendi uyarınca,
öteden beri % 2 oranında vergi tevkifatı
yapılmaktadır.
Buna göre, Gelir
Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci
fıkrasında belirtilen kişi veya kurumlar, aynı
Kanunun 9 uncu maddesinin (7) numaralı bendi
uyarınca esnaf muaflığından yararlananlara
yaptıkları ödemeler üzerinden, önceden olduğu
gibi % 2 oranında vergi tevkifatı yapmaya
devam edeceklerdir.
Örnek 1:
Bay (A), kamyoneti ile kapı kapı dolaşmak
suretiyle evlerden veya sokaklardan topladığı
veya satın aldığı hurdaları devamlı olarak
hurda ticareti ile uğraşan (B) firmasına
satmaktadır. Bay (A), bu faaliyetinden dolayı
esnaf muaflığından yararlanacak olup (B)
firması, Bay (A)'ya hurda bedeli karşılığı
olarak yapacağı ödemeler nedeniyle gider
pusulası düzenlemesi ve Gelir Vergisi
Kanununun 94 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (13) numaralı bendinin (b) alt
bendi uyarınca da % 2 oranında gelir vergisi
tevkifatı yapması gerekmektedir.
Bay (A) mal alış ve
satışına ilişkin belgeleri istenildiği zaman
ibraz etmek üzere saklamak zorundadır.
3.Uçuş
tazminatlarının vergilendirilmesinde istisna
uygulaması
3.1. Yasal
düzenleme
5766 sayılı Kanunun
8 inci maddesinin (b) bendiyle Gelir Vergisi
Kanununun 29 uncu maddesinin birinci
fıkrasının (2) numaralı bendinde yer alan
"kanuni ve iş merkezi Türkiye'de bulunan
müesseselerde uçuş maksadıyla
görevlendirilenlere; uçuş hizmetleri, deniz
altına dalış yapanlara dalış hizmetleri
dolayısıyla yapılan aynı mahiyetteki
ödemeler;" ibaresi "kanuni veya iş merkezi
Türkiye'de bulunan müesseselerde uçuş
maksadıyla görevlendirilen, hava aracının sevk
ve idaresiyle görevli pilotlar ile uçuş
esnasında uçak içinde hizmet veren yetkili
sivil havacılık otoritesince
sertifikalandırılmış personele; fiilen uçuş
hizmeti, denizaltına dalış yapanlara fiilen
dalış hizmetleri dolayısıyla yapılan aynı
mahiyetteki ödemeler;" şeklinde değiştirilmiş
olup söz konusu değişikliğin yürürlük tarihi
06/06/2008'dir.
3.2. Uçuş ve
dalış hizmetleri istisnasının kapsamı
Gelir Vergisi
Kanununun 29 uncu maddesinin birinci
fıkrasının (2) numaralı bendinde yer alan
"Subay, astsubay, erbaş ve erlere ve Ordu
hizmetinde bulunan sivil makinistlere, uçuş,
dalış gibi hizmetleri dolayısıyla verilen
tazminatlar, gündelikler, ikramiyeler, zamlar"
hükmü, 5766 sayılı Kanunla herhangi bir
değişikliğe uğramadığından bu ödemelerin
vergilendirilmesi hakkında mevcut uygulama
devam etmektedir.
Söz konusu bentte yer
alan ikinci cümlecikte yapılan düzenlemeye
göre, uçuş maksadıyla görevlendirilenlere uçuş
hizmetleri, deniz altına dalış yapanlara dalış
hizmetleri dolayısıyla verilen tazminatlar,
gündelikler, ikramiyeler ve zamlar aşağıdaki
koşulları taşıması kaydıyla gelir vergisinden
müstesna tutulmuştur:
- Ödemeyi yapanın
Türk Hava Kurumu ya da kanuni veya iş
merkezi Türkiye'de bulunan müesseselerden
olması,
- Ödeme yapılanın
uçuş maksadıyla görevlendirilen, hava
aracının sevk ve idaresiyle görevli pilotlar
ile uçuş esnasında uçak içinde hizmet veren
yetkili sivil havacılık otoritesince
sertifikalandırılmış personel olması,
- Ödemenin, uçuş ve
dalış gibi hizmetler dolayısıyla fiilen
gerçekleştirilen uçuş ve dalış süreleri ile
sınırlı bulunması.
Türk Hava Kurumu ya
da kanuni veya iş merkezi Türkiye'de bulunan
müesseselerce yapılan ancak, anılan bentte
yer alan şartların tamamını bir arada
taşımayan ücret ve ücret sayılan ödemeler,
Gelir Vergisi Kanununun 29 uncu maddesinin
birinci fıkrasının (2) numaralı bendi
kapsamında olmadığından anılan Kanunun 94, 103
ve 104 üncü maddelerine göre vergiye tabi
tutulacaktır.
Türk Hava Kurumu ya
da kanuni veya iş merkezi Türkiye'de bulunan
kurumların gerek hizmet sözleşmelerini
düzenlerken gerekse uçuş hizmeti satın alırken
yapacakları uçuş tazminatı ödemelerini, fiilen
uçuş maksadıyla görevlendirilen
hava
aracının sevk ve idaresiyle görevli pilotlar
ile uçuş esnasında uçak içinde hizmet veren
yetkili sivil havacılık otoritesince
sertifikalandırılmış personele
yapmaları ve tahakkuk belgelerinde bu hususa
açıkca yer vermeleri gerekmektedir.
3.3. Yasa
değişikliği öncesi uygulama ve yapılacak
işlemler
Yasa değişikliği
öncesi 128 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel
Tebliğinde yer alan düzenleme uyarınca, uçuş
tazminatlarının vergilendirilmesinde fiili
uçuş süreleri esas alınarak bu sürelere isabet
eden ve uçuş hizmetleri dolayısıyla verilen
tazminatlar, gündelikler, ikramiyeler ve
zamlar gelir vergisinden istisna edilmekte,
fiili uçuş süreleri dışındaki hizmetler
dolayısıyla yapılan ödemeler ise gelir
vergisine tabi bulunmaktadır.
Müstakar hal alan
Danıştay kararlarında; istisnanın fiilen
uçuşun yapıldığı sürelere ilişkin ödemelere
uygulanacağı yolunda açık bir düzenlemenin yer
almadığı, buna karşın tebliğ ile istisna
şartından yararlanabilmek için fiilen uçuşun
yapılması gibi ek bir şart getirilmesinde
hukuka uyarlık bulunmadığına
hükmedilmektedir. Bu kararlar uyarınca 128
Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin
I/k-1 bölümünün ikinci paragrafı tebliğin
yayım tarihi itibarıyla yürürlükten
kaldırılmıştır.
Yeni dava açılmasında
ve mevcut ihtilafların sürdürülmesinde Hazine
yararı görülmediğinden, yasa değişikliğinin
yürürlüğe girdiği tarihten önceki dönemde uçuş
hizmetleri dolayısıyla ödenen tazminatların
vergilendirilmesinde,
- Türk Hava Kurumu
ya da kanuni veya iş merkezi Türkiye'de
bulunan müesseselerde uçuş maksadıyla
görevlendirilenlere,
- Ödemenin uçuş veya
dalış hizmetleri dolayısıyla yapılması,
- Ödeme yapılanın
ilgili mevzuatta tanımlanan "uçucu ekip"
kapsamında olması,
kaydıyla fiili uçuş
süreleri dikkate alınmaksızın gelir
vergisinden istisna edilmesi gerekmektedir.
Uçuşun gerçekleşebilmesinde fiilen hiçbir
katkısı bulunmayan ve idari veya yer
hizmetlerinde görevli olanlara (uçucu ekibe
dahil olmayanlara) yapılan ödemeler, uçuş
tazminatı adı altında yapılsa dahi, yargı
kararları da bu yönde olduğundan, gelir
vergisinden istisna tutulmayacaktır.
Buna göre, yasa
değişikliğinin yürürlüğe girdiği tarihten
önceki dönemlerle ilgili olarak bu
şartların tamamını bir arada
taşıyanlardan;
a) Uçuş tazminatı
olarak yapılan ödemelerden kesilen gelir
vergisini dava konusu yapmayanların dilekçe
ile ilgili vergi dairesine başvurmaları
halinde, zamanaşımı süresi dikkate alınarak
Vergi Usul Kanununun düzeltmeye ilişkin
hükümleri uyarınca tahakkuk etmiş olan gelir
vergisinin tahakkuktan terkin edilmesi,
tahsil edilen gelir vergisinin ise red ve iade
işlemlerinin yapılması,
b) Mahkemelerde
ihtilafı devam eden (henüz mahkeme aşaması
sonuçlanmayan) mükelleflerin, davalarından
feragat etmeleri ve buna ilişkin ilgili
mahkemeden feragat ettiklerini gösterir şerhli
dilekçe örneğini veya bu belge temin
edilemediği takdirde mahkemenin feragat
nedeniyle davanın reddine dair vereceği karar
örneğini tarha yetkili vergi dairesine ibraz
etmeleri kaydıyla, görülmekte olan dava
sonucunda verilecek yargı kararı
beklenmeksizin haklarında zamanaşımı süresi de
dikkate alınarak Vergi Usul Kanununun
düzeltmeye ilişkin hükümleri uyarınca tahsil
edilen gelir vergisinin red ve iade
işlemlerinin yapılması
uygun görülmüştür.
İade işleminin
yapılabilmesi için dilekçe ile birlikte,
mükelleflerin çalıştıkları kurumlardan
alacakları; yukarıdaki şartları taşıdıklarına
ve söz konusu dönemlere ilişkin vergi
tevkifatı tutarları ile ücretlilere vergi
indirimi (vergi iadesi) tutarlarına ilişkin
bilgileri içeren bir belgeyi de vermeleri
zorunludur.
Öte yandan, uçuş
tazminatı olarak yapılan ödemelerden gelir
vergisi tevkifatı yapılması nedeniyle dava
açanlardan, haklarında lehlerine veya
aleyhlerine kesinleşmiş yargı kararı
bulunanların ise konu hakkında verilen yargı
kararları uyarınca işlem yapılması
gerekmektedir.
Yapılacak iade işlemi
sırasında, Gelir Vergisi Kanununun mükerrer
121 inci maddesinde yer alan ücretlilere vergi
indirimi tutarlarının mahsup edilmesi
gerekmektedir.
4. Sporculara
yapılan ücret ve ücret sayılan ödemelerin
vergilendirilmesi
4.1. Yasal
düzenleme
Gelir Vergisi
Kanununun geçici 64 üncü maddesine göre,
sporculara yapılan ücret ve ücret sayılan
ödemelerde % 15 oranında tevkifat yapmak
suretiyle vergilendirilmesine ilişkin hükmün
uygulama süresi 31/12/2007 tarihinde sona
ermiştir.
Kanuna eklenen geçici
72 nci maddeyle sporcu ücretlerinin
vergilendirilmesi aşağıdaki şekilde yeniden
düzenlenmiştir.
"GEÇİCİ MADDE 72- (1)
31/12/2017 tarihine kadar sporculara yapılan
ücret ve ücret sayılan ödemelerden aşağıdaki
oranlarda gelir vergisi tevkifatı yapılır.
a) Lig
usulüne tabi spor dallarında;
1) En üst
ligdekiler için
% 15,
2) En üst
altı ligdekiler için
% 10,
3) Diğer
liglerdekiler için
% 5,
b) Lig
usulüne tabi olmayan spor dallarındaki
sporculara yapılan ödemeler ile milli
sporculara uluslararası müsabakalara
katılmaları karşılığında yapılan ödemelerden
% 5.
(2) Bu
ödemeler üzerinden 94 üncü madde kapsamında
ayrıca tevkifat yapılmaz. Bu gelirler için
yıllık beyanname verilmez, diğer gelirler
dolayısıyla beyanname verilmesi halinde de bu
gelirler beyannameye dahil edilmez.
(3) Bu
maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce
yapılmış olan ücret ve ücret sayılan
ödemelerin vergilendirilmesinde 31/12/2007
tarihinde yürürlükte olan hükümler uygulanır.
(4) Bu
maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve
esaslarını belirlemeye Maliye Bakanlığı
yetkilidir."
4.2.
Ödemelere uygulanacak vergi oranları ve beyan
31/12/2017 tarihine
kadar sporculara yapılan ücret ve ücret
sayılan ödemeler üzerinden;
a) Lig
usulüne tabi spor dallarında;
1) En üst
ligdekiler için
% 15,
2) En üst
altı ligdekiler için
% 10,
3) Diğer
liglerdekiler için
% 5,
b) Lig
usulüne tabi olmayan spor dallarındaki
sporculara yapılan ödemeler ile milli
sporculara uluslararası müsabakalara
katılmaları karşılığında yapılan ödemelerden
% 5.
oranları dikkate
alınarak 01/07/2008 tarihinden itibaren gelir
vergisi tevkifatı yapılacaktır.
Bu ödemeler nihai
vergileme niteliğinde olduğundan ayrıca Gelir
Vergisi Kanununun 94 üncü madde kapsamında
tevkifat yapılmayacak ve ücret gelirini elde
edenler tarafından bu gelirleri için yıllık
beyanname verilmeyecek, diğer gelirleri için
beyanname verilmesi halinde de bu gelirler
beyannameye dahil edilmeyecektir.
4.3.
Ücretlerin nakit dışındaki ödeme araçları
vasıtasıyla yapılması
Sporcu ücretleri,
nakit olarak ödenebildiği gibi ayın olarak da
ödenebilmektedir.
Sporcu ücretlerine
ilişkin ödemelerin nakit dışında örneğin
gayrimenkul veya taşıt ve benzeri ayın şekilde
yapılması halinde, Gelir Vergisi Kanununun 63
üncü maddesinin son fıkrası uyarınca ücretin
safi tutarı;
- Verilen ayınlar,
verildiği gün ve yerdeki ortalama perakende
fiyatlarına göre,
- Konut tedariki ve
sair suretle sağlanan menfaatler ise,
konutun emsal kirasına veya menfaatin emsal
bedeline göre
tespit edilmek
suretiyle değerlenecek ve bu ödeme tutarları
toplamı üzerinden gelir vergisi tevkifatı
yapılacaktır.
4.4.
01/07/2008 tarihe kadar sporculara yapılan
ödemeler
Kanuna eklenen geçici
72 nci maddenin üçüncü fıkrasında yer alan "Bu
maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce
yapılmış olan ücret ve ücret sayılan
ödemelerin vergilendirilmesinde 31/12/2007
tarihinde yürürlükte olan hükümler uygulanır."
hükmü uyarınca, 01/01/2008 tarihinden geçici
72 nci maddenin yürürlüğe girdiği 01/07/2008
tarihine kadar sporculara yapılan ücret ve
ücret sayılan ödemeler üzerinden, geçici 64
üncü maddedeki hükümler çerçevesinde % 15
oranında tevkifat yapılmak suretiyle
vergilendirilecektir.
Bu dönem içinde
yapılan ücret ödemelerinden genel hükümlerin
uygulanması nedeniyle fazla kesilen verginin,
ödenmiş olması kaydıyla, hak sahibi olan
sporcuların talebi üzerine Vergi Usul
Kanununun düzeltmeye ilişkin hükümleri
uyarınca red ve iade edileceği tabiidir.
İade işleminin
yapılabilmesi için dilekçe ile birlikte,
mükelleflerin çalıştıkları kurumlardan
alacakları; yukarıdaki şartları taşıdıklarına
ve söz konusu dönemlere ilişkin vergi
tevkifatı tutarları ile ücretlilere vergi
indirimi (vergi iadesi) tutarlarına ilişkin
bilgileri içeren bir belgeyi de vermeleri
zorunludur.
5. 5084
sayılı Kanun kapsamında Gelir vergisi stopajı
teşvikinden yararlanan işverenlerce
istihdam edilen ücretlilerin asgari geçim
indirimi karşısındaki durumu
5.1. Yasal
düzenleme
5615 sayılı Kanunun[2]
2 nci maddesiyle 193 sayılı Gelir Vergisi
Kanununun yeniden düzenlenen mülga 32 nci
maddesinde 01/01/2008 tarihinden geçerli olmak
üzere asgari geçim indirimine ilişkin
hükümlere yer verilmiştir.
Asgari geçim indirimi
uygulaması ile ilgili açıklamalar 265 Seri
No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde
[3]yapılmıştır.
5766 sayılı Kanunla
Gelir Vergisi Kanununa eklenen geçici 73 üncü
maddede;
"GEÇİCİ MADDE 73 -
(1) 29/1/2004 tarihli ve 5084 sayılı
Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında
Kanunun 3 üncü maddesi kapsamında gelir
vergisi stopajı teşviki uygulanan ücretlerin
vergilendirilmesinde, öncelikle Kanunun 32 nci
maddesinde yer alan asgari geçim indirimi
dikkate alınır.
(2) Bu madde
hükümlerinin uygulanmasına ilişkin esas ve
usulleri belirlemeye Maliye Bakanlığı
yetkilidir."
hükmüne yer
verilmiştir.
5.2.
Uygulamanın esasları
5084 sayılı Kanunun 3
üncü maddesi kapsamında istihdam edilen
ücretlilerle ilgili asgari geçim indirimi,
265 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde
belirtilen usul ve esaslara göre
hesaplanacaktır.
Asgari geçim indirimi
tutarı, yapılan düzenleme uyarınca ücret
üzerinden hesaplanan gelir vergisinden
öncelikle mahsup edilecektir. Asgari geçim
indirimi mahsubu yapıldıktan sonra kalan gelir
vergisi tutarı işveren tarafından terkin
edilecek tutar olacaktır.
Ancak, terkin
edilecek tutar, 5084 sayılı Kanunun 3 üncü
maddesi uyarınca asgari ücret üzerinden
hesaplanan gelir vergisi tutarından fazla
olamayacağından asgari ücret üzerinden
hesaplanan tutardan asgari geçim indiriminin
mahsup edilmesi sonucu kalan tutar terkine
konu edilecektir.
Öte yandan,
Yatırımların ve İstihdamın Teşviki Genel
Tebliğleri ekinde yer alan bildirim yerine bu
Tebliğin yayım tarihinden itibaren Tebliğ
ekinde yer alan "Gelir Vergisi Stopajı
Teşvikine İlişkin Bildirim" doldurulacaktır.
İlgili tebliğlerin ekinde yer alan "Gelir
Vergisi Stopajı Teşviki Kapsamında İstihdam
Edilen Ücretlilere İlişkin Bilgiler" tablosu
ise doldurulmaya devam edilecektir.
Örnek 2:
Nevşehir ili Organize
Sanayi Bölgesinde (OSB) 11 kişi istihdam eden
Kurumlar Vergisi mükellefi (A) Ltd. Şti.'nin
Ocak 2008 döneminde çalışanlarından tevkif
ettiği gelir vergisi tutarı 953 YTL'dir. 11
işçi için Asgari Geçim İndirimi Bordrosunda
hesaplanan asgari geçim indirimi ise 663,93
YTL'dir.
Buna göre, (A) Ltd.
Şti.'nin 11 işçi için yararlanacağı terkin
tutarı şöyle hesaplanacaktır:
|
- Ücretler üzerinden
hesaplanan gelir vergisi |
953 YTL |
|
- Asgari ücret
üzerinden hesaplanan gelir vergisi
(11 x
77,57=)
|
853,27 YTL |
|
- Hesaplanan asgari
geçim indirimi[4] |
663,93 YTL |
|
- 5084 sayılı Kanun
kapsamında terkin edilebilecek
tutar
(853,27-663,93=) |
189,34 YTL |
|
-Vergi dairesine
ödenecek tutar
[953-(663,93+189,34)=]
|
99,73 YTL |
Örnekte, ücretlilerin
yararlanabileceği asgari geçim indirimi
tutarları toplamı, asgari ücret üzerinden
hesaplanan gelir vergisinden mahsup
edilmiştir. Asgari ücret üzerinden tevkif
edilen vergi tutarından; asgari geçim indirimi
tutarının mahsubu sonucu kalan tutar, asgari
ücret üzerinden hesaplanan gelir vergisinin
organize sanayi veya endüstri bölgelerinde
kurulu iş yerleri için tamamından, diğer
yerlerdeki iş yerleri için ise yüzde
sekseninden fazla olmamak kaydıyla 5084 sayılı
Kanun uyarınca terkin edilecektir.
Gerçek ücretler
üzerinden tevkif edilen vergi tutarından,
asgari geçim indirimi ile 5084 sayılı Kanun
uyarınca terkin edilecek tutarın toplamı
arasındaki fark vergi dairesine ödenecektir.
Örnek 3:
Mardin ilinde
organize sanayi bölgesi dışında faaliyet
gösteren (B) A.Ş. 30 işçi istihdam etmektedir.
Ocak 2008 döneminde çalışanlarından tevkif
ettiği Gelir Vergisi tutarı 3.000 YTL'dir. 30
işçi için Asgari Geçim İndirimi Bordrosunda
hesaplanan asgari geçim indirimi ise 1.900
YTL'dir.
Buna göre, (B) A.Ş.'nin
30 işçi için yararlanacağı terkin tutarı şöyle
hesaplanacaktır.
|
- Ücretler üzerinden
hesaplanan gelir vergisi |
3.000
YTL |
|
- Asgari ücret
üzerinden hesaplanan gelir vergisi
(30 x
77,57=) |
2.327,10 YTL |
|
- Hesaplanan asgari
geçim indirimi[5] |
1.900 YTL |
|
- 5084 sayılı Kanun
kapsamında terkin edilebilecek tutar
(2.327,10-1.900=)[6] |
427,1 YTL |
|
- Vergi dairesine
ödenecek tutar
[3.000-(1.900+427,1)=]
|
672,90 YTL |
Örnekte, ücretlilerin
yararlanabileceği asgari geçim indirimi
tutarları toplamı, asgari ücret üzerinden
hesaplanan gelir vergisinden mahsup
edilmiştir. Asgari ücret üzerinden tevkif
edilen vergi tutarından; asgari geçim indirimi
tutarının mahsubu sonucu kalan tutar, asgari
ücret üzerinden hesaplanan gelir vergisinin
organize sanayi veya endüstri bölgelerinde
kurulu iş yerleri için tamamından, diğer
yerlerdeki iş yerleri için ise yüzde
sekseninden fazla olmamak kaydıyla 5084 sayılı
Kanun uyarınca terkin edilecektir.
Gerçek ücretler
üzerinden tevkif edilen vergi tutarından
(3.000 YTL); asgari geçim indirimi (1.900 YTL)
ile 5084 sayılı Kanun uyarınca terkin edilecek
tutarın (427,10 YTL) toplamı arasındaki fark
olan 672,90 YTL vergi dairesine ödenecek
tutardır.
5.3. Ocak,
Şubat, Mart ve Nisan 2008 dönemlerine ilişkin
uygulama
Gelir Vergisi
Kanununa eklenen geçici 73 üncü madde hükmü
01/01/2008 tarihinden geçerli olmak üzere
yürürlüğe girmiştir. Anılan maddede yer alan
yetkiye istinaden Ocak ila Nisan 2008
dönemleri aşağıdaki şekilde düzeltilecektir.
Asgari geçim indirimi
uygulamasının yürürlüğe girdiği 01/01/2008
tarihinden geçici 73 üncü maddenin yürürlüğe
girdiği tarihe kadar geçen sürede 5084 sayılı
Kanun kapsamındaki yerlerde uygulanan asgari
geçim indirimi işlemleri, bu Tebliğde yapılan
açıklamalar dikkate alınarak düzeltilecektir.
Mükelleflerin
yapacakları düzeltme işlemi, 5084 sayılı Kanun
kapsamında terkine konu edilen tutarların
terkin kapsamından çıkartılarak asgari geçim
indirimi mahsubuna dönüştürülmesi suretiyle
hak sahibi ücretlilere ödenmesini
gerektirmektedir. Dolayısıyla söz konusu
düzeltme işlemi, ilgili dönemlerin tahakkuk
tutarlarını etkilemeyeceğinden bu dönemlere
ilişkin düzeltme beyannamesi verilmesine gerek
bulunmamaktadır.
Buna göre, işverenler
tarafından 01/01/2008 tarihinden itibaren
işçilere ait asgari geçim indirimi tutarı;
ödenmesi gereken asgari geçim indirimi tutarı,
ödenen tutar ve ödenecek fark tutar olarak
tespit edilerek fark tutarların hak
sahiplerine ödendiğine ilişkin ilgililerin
imzasını taşıyan bir bordro düzenlenecektir.
Aylık dönemler itibarıyla düzenlenecek
bordronun istenildiğinde ibraz edilmek üzere
"Asgari geçim indirimi bordrosu" ekinde
saklanması gerekir. Geçmiş döneme ilişkin
asgari geçim indirimi tutarları, ilgili aydaki
ücrete ilave olarak bir defada hak sahiplerine
ödenebileceği gibi 31/12/2008 tarihine kadar
eşit tutarlar halinde ödenmesi de mümkün
bulunmaktadır.
Yukarıda yapılan
açıklamalar çerçevesinde, çalışanlara ilişkin
eksik ödenmiş olan asgari geçim indirimi
tutarlarını belirtilen süreler içinde
çalışanlara yansıtmayan işverenler hakkında,
265 Seri Numaralı Gelir Vergisi Genel
Tebliğinin "10.2.
Ödenmesi Gereken Gelir
Vergisinin Eksik Hesaplanması Halinde
Uygulanacak Cezai Müeyyideler" başlıklı
bölümünde
yer alan hükümler
uyarınca işlem yapılacaktır.
6. 5706
sayılı Kanun kapsamında indirilecek bağış ve
yardımlar ile sponsorluk harcamaları
5766 sayılı Kanun ile
Gelir Vergisi Kanununa eklenen geçici 74 üncü
maddede;
"GEÇİCİ MADDE 74-
(1) 2/11/2007 tarihli ve 5706 sayılı İstanbul
2010 Avrupa Kültür Başkenti Hakkında Kanun
uyarınca kurulan Ajansa yapılan her türlü
nakdî ve aynî bağış ve yardımlar ile
sponsorluk harcamalarının tamamı; gelir
vergisi beyannamesinde bildirilecek
gelirlerden, kurumlar vergisi beyannamesi
üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla kurum
kazancından indirilir."
hükmüne yer
verilmiştir.
Gelir Vergisi
Kanununa eklenen geçici 74 üncü madde ile,
5706 sayılı Kanun uyarınca 1/1/2008 tarihinden
itibaren, İstanbul'un 2010 yılı Avrupa kültür
başkenti olarak hazırlamasına yönelik
yapılacak proje ve etkinliklere destek
sağlamak amacıyla her türlü aynî ya da nakdî
bağış ve yardımlarla sponsorluk harcamalarının
tamamı, yıllık gelir vergisi beyannamesinde
bildirilecek gelirlerden indirim konusu
yapılabilecektir.
Tebliğ olunur.
EK:
Gelir Vergisi Stopajı
Teşvikine İlişkin Bildirim
[1]
06/06/2008 tarihli ve mükerrer 26898 sayılı
Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
[2]
04/04/2007 tarihli ve 26483 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanmıştır.
[3]
04/12/2007 tarihli ve 26720 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanmıştır.
[4]
265 seri numaralı Gelir Vergisi Genel
Tebliğine göre hesaplanan tutar (Asgari Geçim
İndirimi Bordrosunda yer alan tutar)
[5]
265 seri numaralı Gelir Vergisi Genel
Tebliğine göre hesaplanan tutar
[6]
4 seri numaralı Yatırımların ve İstihdamın
Teşviki Genel Tebliğine göre hesaplanan tutar,
(5084 sayılı Kanun uyarınca terkin edilecek
tutar, işçi sayısı ile asgari ücret üzerinden
ödenmesi gereken gelir vergisinin çarpımı
sonucu bulunacak değer üzerinden organize
sanayi veya endüstri bölgelerinde kurulu iş
yerleri için tamamı, diğer yerlerdeki iş
yerleri için yüzde seksenidir.)
