|
Maliye Bakanlığından:
MALİ SUÇLARI ARAŞTIRMA KURULU
GENEL TEBLİĞİ
(SIRA NO: 5)
1. Konu
9/1/2008 tarihli ve 26751
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak 1/4/2008
tarihinde yürürlüğe giren Suç Gelirlerinin
Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine
Dair Tedbirler Hakkında Yönetmeliğin (Bundan sonra
Yönetmelik olarak anılacaktır.) üçüncü bölümünde
müşterinin tanınmasına ilişkin esaslar yer
almaktadır.
Söz
konusu Yönetmeliğin 26 ncı
maddesinde müşterinin tanınmasına yönelik tedbirler
bakımından yükümlülerin daha basit tedbirler
almalarına Maliye Bakanlığınca izin verilebileceği
ve bu madde kapsamında uygulanabilecek tedbirler ile
işlem türlerini belirleme konusunda da Maliye
Bakanlığı’nın yetkili olduğu belirtilmiştir.
Bu
Tebliğin konusunu Yönetmelik uyarınca yükümlü
sayılanlar tarafından müşterinin tanınması ilkesi
kapsamında uyulması gereken basitleştirilmiş
tedbirler ile diğer açıklamalar oluşturmaktadır.
2. Basitleştirilmiş Tedbirler
2.1. Basitleştirilmiş
Tedbirlerin Mahiyeti ve Sınırları
Yönetmeliğin üçüncü bölümünde müşterinin tanınması
ilkesiyle ilgili uyulması gereken hususlar ile
bunların uygulanmasına ilişkin açıklamalara yer
verilmiştir.
Bu
Tebliğ ile işlem türleri bakımından aklama ve
terörün finansmanı riskinin düşük olarak
değerlendirilebileceği durumlarda, müşterinin
tanınması ilkesiyle ilgili uyulması gereken
hususların basitleştirilerek uygulanmasına imkân
tanınmaktadır.
Bu
kapsamda basitleştirilmiş tedbirler, Yönetmeliğin 5
ila 14 üncü maddelerinde geçen kimlik tespiti, 17
nci maddesinde geçen
gerçek faydalanıcının tanınması ve tüzel kişilere
özel dikkat gösterilmesi ve 19 uncu maddesinde geçen
müşterinin durumunun ve işlemlerin izlenmesine
ilişkin yükümlülükler ile sınırlı olup, kapsamı
Tebliğin (2.2)
nci bölümünde işlem
bazında ayrı ayrı
gösterilmiştir.
Basitleştirilmiş tedbir uygulanmasına imkân tanınan
durumlarda yükümlüler, müşterinin ve işlemin,
Tebliğin (2.2)
nci bölümünde belirtilen
niteliklere sahip olup olmadığı konusunda yeterli
bilgiye sahip olmalıdırlar. Bu amaçla yükümlüler;
müşteriden alınacak bilgilerden, kamuya açık
kaynaklardan, müşterinin daha önce iş ilişkisine
girdiği üçüncü kişilerden ve diğer kaynaklardan
faydalanır ve elde ettikleri bilgileri yazılı olarak
veya elektronik ortamda kaydederler.
Basitleştirilmiş tedbir uygulanabilecek her bir
durum için yükümlüler; aklama veya terörün
finansmanı bakımından kötüye kullanımın söz konusu
olup olmayacağını ve dolayısıyla aklama ve terörün
finansmanı riskini her bir işlem bakımından ayrı
ayrı
değerlendirmelidirler. Aklama veya terörün
finansmanı şüphesinin söz konusu olduğu durumlarda
yükümlüler, basitleştirilmiş tedbir uygulamasından
yararlanamaz ve konuyu şüpheli işlem bildirimi
olarak Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı’na
bildirirler.
2.2. Basitleştirilmiş
Tedbirlerin Uygulanabileceği Durumlar
2.2.1. Finansal
Kuruluşların Kendi Aralarında Gerçekleştirdikleri
İşlemler
Yönetmeliğin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının
(f) bendinde tanımlanan finansal kuruluşların kendi
aralarında gerçekleştirdikleri işlemlerde, müşteri
konumunda olan finansal kuruluşa ilişkin olarak
Yönetmeliğin 7 nci
maddesinin birinci fıkrasındaki bilgiler alınarak
kaydedilir. Bu bilgilerin Yönetmeliğin anılan
maddesi uyarınca teyidi zorunlu değildir.
Bu
kapsamdaki müşterilerle ilgili olarak Yönetmeliğin
17 nci maddesinde geçen
gerçek faydalanıcının tanınması ve tüzel kişilere
özel dikkat gösterilmesi ile 19 uncu maddesinde
geçen müşterinin durumunun ve işlemlerin izlenmesi
yükümlülüklerinin uygulanması zorunluluğu
bulunmamaktadır.
Türkiye’de yerleşik bir finansal kuruluşun
müşterisinin yabancı ülkede yerleşik bir finansal
kuruluş olması durumunda yukarıda bahsedilen
basitleştirilmiş tedbirlerin uygulanabilmesi için,
yabancı finansal kuruluşun aklama ve terörün
finansmanının önlenmesi konusunda yeterli
düzenlemelere ve denetime sahip bir ülkede yerleşik
olması gerekmektedir.
Öte
yandan finansal kuruluşlar, elektronik ortamda yüz
yüze gerçekleştirilmeyen işlemler bakımından güvenli
iletişim ağlarının kullanılması, işlem talep eden
veya talimat veren kişinin kimliğini ve yetkisini
tespite ve doğrulamaya yarayan şifrelerin
kullanılması da dahil
gerekli tedbirleri almak zorundadırlar.
2.2.2. Müşterinin Kamu İdaresi
veya Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşu
Olduğu İşlemler
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi
ve Kontrol Kanununa1 göre genel yönetim kapsamında
olan kamu idareleri ile kamu kurumu niteliğindeki
meslek kuruluşlarının müşteri olması durumunda
yükümlüler; bu kurum ve kuruluşlar adına işlem yapan
gerçek kişilerin kimlik bilgilerini alarak kaydeder
ve yetki durumlarını da mevzuata uygun olarak
düzenlenmiş yetki belgesi üzerinden teyit ederler.
Bu kişilerin adres ve diğer iletişim
bilgilerinin Yönetmeliğin 6 ncı
maddesi uyarınca teyidi zorunlu değildir.
Bu
kapsamdaki işlemlerle ilgili olarak Yönetmeliğin 17
nci maddesinde geçen
gerçek faydalanıcının tanınması ve tüzel kişilere
özel dikkat gösterilmesi ile 19 uncu maddesinde
geçen müşterinin durumunun ve işlemlerin izlenmesi
yükümlülüklerinin uygulanması zorunluluğu
bulunmamaktadır.
2.2.3. Maaş Ödemesi Kapsamında
Toplu Müşteri Kabulüne İlişkin İşlemler
Bankaların, 5018 sayılı Kanuna göre genel yönetim
kapsamındaki kamu idareleri ile kamu kurumu
niteliğindeki meslek kuruluşları veya 100’den fazla
personel istihdam eden kurum, kuruluş veya
işletmelerin çalışanlarına maaş hesabı açılması
amacıyla toplu müşteri kabulü yoluyla iş ilişkisi
tesisinde, maaş ödemesi yapılacak gerçek kişilerin;
- Adı, soyadı,
- Doğum yeri ve tarihi,
- Anne ve baba adı,
- Uyruğu,
- Türk vatandaşları için
T.C. kimlik numarası,
- İşyeri veya ikametgah
adresi,
- Varsa telefon numarası,
faks numarası, elektronik posta adresi
bilgileri alınır. Bu
bilgilerden kimliğe ilişkin olanların teyidi
Yönetmeliğin 6 ncı
maddesine göre yapılır. Bu teyit işlemi, Türk
uyruklular için, İçişleri Bakanlığı, Nüfus ve
Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü kimlik paylaşım
sistemi veri tabanı kullanılarak da (elektronik
görüntüsü alınmak suretiyle) yapılabilir.
Bankalar, müşterilerin kimliğine ilişkin olarak
Yönetmeliğin 6 ncı
maddesinde belirtilen kimlik belgeleri ile imza
örneklerini işlemin yapılmasından itibaren en geç üç
ay içinde alırlar. Adres ve diğer iletişim
bilgilerinin teyidi de bu süre içerisinde yapılır.
2.2.4. Çalışanlara
Ücretlerinden Kesinti Yapılmak Suretiyle Emeklilik
Hakları Sağlayan Emeklilik Planları ve Kişinin
Haklarını Temlik Etme Yetkisi İçermeyen Emeklilik
Sözleşmelerine İlişkin İşlemler
Çalışanlara ücretlerinden kesinti yapılmak suretiyle
emeklilik hakları sağlayan emeklilik planları ve
kişinin haklarını temlik etme yetkisi içermeyen
emeklilik sözleşmelerine ilişkin işlemlerde
yükümlüler; Yönetmeliğin 6 ncı
maddesinin birinci fıkrasındaki bilgileri, teyit
belgelerine gerek olmaksızın, almak suretiyle işlem
yapabilirler.
Bu
kapsamdaki işlemlerle ilgili olarak Yönetmeliğin 17
nci maddesinde geçen
gerçek faydalanıcının tanınması ve tüzel kişilere
özel dikkat gösterilmesi ile 19 uncu maddesinde
geçen müşterinin durumunun ve işlemlerin izlenmesi
yükümlülüklerinin uygulanması zorunluluğu
bulunmamaktadır.
2.2.5. Müşterinin Hisseleri
Borsaya Kote Edilmiş
Şirket Olduğu İşlemler
Müşterinin, hisseleri İstanbul Menkul Kıymetler
Borsası’na kote edilmiş
şirket olduğu işlemlerde, şirkete ilişkin olarak
Yönetmeliğin 7 nci
maddesinin birinci fıkrasındaki bilgiler alınarak
kaydedilir. Bu bilgilerin, Yönetmeliğin anılan
maddesi uyarınca teyidi zorunlu değildir.
Bu
kapsamdaki müşterilerle ilgili olarak Yönetmeliğin
17 nci maddesinde geçen
gerçek faydalanıcının tanınması ve tüzel kişilere
özel dikkat gösterilmesi ile 19 uncu maddesinde
geçen müşterinin durumunun ve işlemlerin izlenmesi
yükümlülüklerinin uygulanması zorunluluğu
bulunmamaktadır.
Ancak
tüzel kişiyi temsile yetkili kimselerin kimliği ve
yetki durumu, Yönetmeliğin 7
nci ve 14 üncü maddesinde belirtilen esaslara
uygun olarak tespit edilir.
2.2.6. Ön Ödemeli Kartlara
İlişkin İşlemler
Üzerindeki numara bazında hesap takibi yapılan,
isimsiz, önceden ödeme ya da yükleme yapılması
suretiyle kullanılabilir hale gelen ve yüklenen
bakiye kadar kullanıma izin verilen ön ödemeli
kartlarla ilgili işlemlerde yükümlüler;
- Tek kullanımlık olup
tekrar yükleme yapılması mümkün olmayanlarda yüklü
para tutarı 300 YTL’yi,
- Yeniden yükleme
yapılabilen ve toplam yükleme limiti bir takvim yılı
içinde 5.000 YTL’yi
(Limiti 5.000 YTL’den az
olmakla birlikte aynı takvim yılı içinde 2.000 YTL
üzerinde yükleme yapılanlar hariç)
aşmayan ön ödemeli
kartların satışında Yönetmeliğin 6
ncı maddesi kapsamında
kimlik tespiti yapmayabilirler.
Bu
kapsamdaki müşterilerle ilgili olarak Yönetmeliğin
17 nci maddesinde geçen
gerçek faydalanıcının tanınması ve tüzel kişilere
özel dikkat gösterilmesi ile 19 uncu maddesinde
geçen müşterinin durumunun ve işlemlerin izlenmesi
yükümlülüklerinin uygulanması zorunluluğu
bulunmamaktadır.
3. Diğer Hususlar
Yönetmelik kapsamındaki bazı teyit ve tespit
işlemlerinin aşağıdaki şekilde yapılması uygun
bulunmuştur.
3.1. Adres Teyidi
Sürekli
iş ilişkisi tesisinde, Yönetmeliğin 6
ncı maddesinde
belirtilen gerçek kişilerle ilgili kimlik tespiti
kapsamında beyan edilen adresin doğruluğu, e-Devlet
veri tabanlarından yararlanmak suretiyle (elektronik
görüntüsü de alınarak) teyit edilebilir.
Müşteri
adresine alma haberli posta yoluyla tebligat
yapılması durumunda, tebligatın müşteriye
yapıldığına dair belge de adres teyidinde
kullanılabilir.
3.2. Telefon ve Faks Numarası
ile Elektronik Posta Adresinin Doğruluğunun Teyidi
Telefon
ve faks numarası ile elektronik posta adresinin
doğruluğunun teyidi, sürekli iş ilişkisinin tesis
edilmesi halinde yapılacaktır.
3.3. Müteakip İşlemlerde
Kimlik Tespiti
Daha
önce usulüne uygun olarak kimliği tespit edilenlerin
sürekli iş ilişkisi kapsamındaki yüz yüze yapılan
müteakip işlemlerinde kimlik tespiti, kimliğe
ilişkin bilgilerin yükümlüde bulunan bilgilerle
karşılaştırılmasını müteakip, ilgili evraka işlemi
yaptıran gerçek kişinin ad ve soyadının yazılması ve
imza örneğinin alınması suretiyle yapılır.
Tebliğ
olunur.
————————
1
24/12/2003 tarih ve 25326 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır.
|
