|
29 Ağustos 2007 ÇARŞAMBA |
Resmî Gazete |
Sayı : 26628 |
Maliye Bakanlığından:
MİLLİ EMLAK GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO: 313)
(1) Hazinenin özel mülkiyetindeki
taşınmazların satılması görev ve yetkisi, 10/12/2003
tarihli, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol
Kanununun 46 ncı maddesi ve 14/12/1983 tarihli, 18251
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 178 sayılı Maliye
Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin 13 üncü maddesinin (b) bendine
göre Bakanlığımıza ait olup bu işlemler, esas olarak
8/9/1983 tarihli, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve bu
Kanunun 74 üncü maddesine istinaden çıkarılan ve
19/6/2007 tarihli, 26557 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında
Yönetmelik hükümlerine göre yürütülmektedir.
(2) Buna göre, Hazinenin özel mülkiyetinde
bulunan taşınmazların satış işlemleri ilgili mevzuat
hükümleri dikkate alınarak aşağıda belirtilen esaslara
göre yürütülecektir.
I. TANIMLAR
(1) Tebliğde geçen,
a) Bakanlık; Maliye Bakanlığını,
b) Hazineye ait taşınmaz; Hazinenin özel
mülkiyetinde bulunan taşınmazları,
c) Yönetmelik; Hazine Taşınmazlarının
İdaresi Hakkında Yönetmeliği,
ifade eder.
II.
SATILAMAYACAK TAŞINMAZLAR
(1) Satışı mümkün olmayan taşınmazlar
aşağıda belirtilmiştir.
a) Kamu hizmetlerine tahsisli bulunan
taşınmazlar,
b) Devletin hüküm ve tasarrufu altında olup
tescili mümkün olmayan taşınmazlar,
c) 4/4/1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı
Kanunu kapsamında bulunan taşınmazlar,
ç) 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür
ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında olup,
Kültür ve Turizm Bakanlığınca satılması uygun görülmeyen
taşınmazlar,
d) 9/8/1983 tarihli ve 2873 sayılı Milli
Parklar Kanunu uyarınca milli park, tabiat parkı, tabiat
anıtı ve tabiatı koruma alanları içinde kalması
nedeniyle Çevre ve Orman Bakanlığına tahsisi gereken
taşınmazlar,
e) 22/11/1984 tarihli ve 3083 sayılı Sulama
Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu
Kanununa göre uygulama alanı ilan edilen bölgelerde
kalan ve Tarım Reformu Genel Müdürlüğünce satışı uygun
görülmeyen taşınmazlar,
f) 18/12/1981 tarihli ve 2565 sayılı Askeri
Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu kapsamında
kalıp Genelkurmay Başkanlığınca satılması uygun
görülmeyen taşınmazlar,
g) 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman
Kanunu kapsamında kalan taşınmazlar ile 17/10/1983 tarih
ve 2924 sayılı Kanun gereğince Çevre ve Orman Bakanlığı
emrine geçen taşınmazlar,
ğ) 12/3/1982 tarihli ve 2634 sayılı Turizmi
Teşvik Kanunu kapsamında kalması nedeniyle Kültür ve
Turizm Bakanlığına tahsisi gereken taşınmazlar (Hazineye
ait olmayanlarla tevhit şartı olanlar ile Hazinenin
hissedar olduğu taşınmazlar hariç),
h) 24/2/1984 tarihli ve 2981 sayılı İmar ve
Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı
İşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin
Değiştirilmesi Hakkında Kanuna göre tapu tahsis belgesi
verilen taşınmazlar,
ı) 15/5/1959 tarihli ve 7269 sayılı Umumi
Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle
Yapılacak Yardımlara Dair Kanun kapsamında kalması
nedeniyle Bayındırlık ve İskan Bakanlığına tahsisi
gereken taşınmazlar,
i) 25/2/1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera
Kanunu kapsamında kalan taşınmazlar,
j) Teferruğ yoluyla edinilen ve edinme
tarihinden itibaren bir yıl geçmemiş taşınmazlar,
k) Kamulaştırma yoluyla edinilip 4/11/1983
tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 23 üncü
maddesinde yazılı süresi dolmamış taşınmazlar,
l) Özel kanun hükümleri gereği kamu kurum
ve kuruluşlarına tahsisi, devri, terki ve kullanım hakkı
verilmesi gereken taşınmazlar,
m) Elbirliği halindeki mülkiyet durumu
paylı mülkiyete dönüştürülmemiş taşınmazlar,
n) İmar planlarında bir kamu hizmeti için
ayrılmış olan taşınmazlar (ilgili idare tarafından bu
hizmette kullanılmayacağı belirtilen taşınmazlar hariç),
o) Kısmi satın alma talebi olan ancak,
ifrazı Hazine lehine olmayan taşınmazlar,
III. SATIŞA
ÇIKARMA YETKİSİ
(1) Tahmin edilen satış bedeli yılı Merkezi
Yönetim Bütçe Kanununun (İ) cetvelinde 2886 sayılı
Kanunun 76 ncı maddesi için belirlenen parasal
sınırların dört katına kadar olan taşınmazların satışa
çıkarılmasına ilgili Valilikler (Defterdarlıklar)
yetkilidir. İlçelerden gelen satış talepleri
Valiliklerce (Defterdarlık) incelenerek yukarıda
belirtilen yetki çerçevesinde en geç 1 ay içinde karara
bağlanacaktır.
(2) 16/2/1995 tarihli ve 4070 sayılı
Kanunun 5, 6 ve 7 nci maddelerine göre yapılacak
doğrudan satışlar ile 29/6/2001 tarih ve 4706 sayılı
Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve
Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması
Hakkında Kanunun 4 üncü maddesinin ( c ), ( d ), ( e )
ve ( g ) bentlerine göre yapılacak doğrudan satın alma
talepleri yukarıda belirtilen parasal sınırlar göz
önünde bulundurularak ilgili Valiliklerce
(Defterdarlık), ( a ), ( b ), ( f ), ( h ) ve ( i )
bentleri ile ikinci ve diğer fıkralarına göre yapılacak
doğrudan satın alma talepleri ise Bakanlıkça
sonuçlandırılacaktır.
IV. TAHMİN
EDİLEN BEDELİN TESPİTİ
(1) Tahmin edilen bedel, Yönetmelikte
belirtilen esaslar çerçevesinde tespit edilir.
(2) Bu bedelin tespitinde ayrıca;
a) Taşınmaz üzerinde Hazineye ait bina
bulunması durumunda bina değerinin, 29/7/1970 tarihli ve
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun uygulanmasında esas
alınan bina inşaat metrekare maliyet bedelleri dikkate
alınarak tespit edilmesi,
b) 4706 sayılı Kanunun 19/7/2003 tarihinde
yürürlüğe giren 5 inci maddesinin son fıkrasının "Bu
maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra Hazineye ait
taşınmazlar üzerinde yapılan her türlü yapı ve tesisler,
başka bir işleme gerek kalmaksızın Hazineye intikal
eder. Yapı ve tesisleri yapanlar herhangi bir hak ve
tazminat talep edemezler." hükmü gereğince bu tarihten
sonra Hazine taşınmazları üzerine yapılan her türlü yapı
ve tesisin mülkiyeti Hazineye ait olacağından, bu yapı
ve tesislerin bedelinin de değerlendirmeye dahil
edilmesi,
c) Uygulama imar planı yapılmayan ancak
nazım imar planı içinde bulunan taşınmazların; ilgili
belediyelerin yerleşim alanının devamında yer alması,
alt yapı hizmetlerinden henüz yararlanmıyor olsa dahi
imara açılabilecek ve bunlardan yararlanabilecek konumda
bulunması, belediyenin nüfus ve yapılaşma yoğunluğundaki
artış itibariyle uygulama imar planının
düzenlenebileceği aşamaya gelinmiş olması durumlarının
değerleme sırasında dikkate alınması,
ç) Taşınmazın bulunduğu bölgede, Hazine ve
diğer kamu kurum veya kuruluşları tarafından
gerçekleştirilen satış, kamulaştırma, satın alma ve
kiralama işlemlerinde oluşan bedellerin dikkate alınması
ve bunların "Satış İşlemine Esas Kıymet Takdir Karar
Formu"nun (Ek-3) "Taşınmazın Değerini Etkileyebilecek
Diğer Hususlar" bölümünde gösterilmesi,
d) Taşınmazın imar durumu, bina ve inşaat
sahası büyüklüğü, işyerlerine, meskun yerlere yakınlığı
ve ulaştırma durumu, belediye hizmetlerinden yararlanıp
yararlanmadığı, bitki örtüsü, toprak cinsi ve yapısı vb.
itibariyle en iyi kullanım alternatiflerinin göz önünde
bulundurulması,
e) Belediye ve mücavir alan içinde her
ölçekli imar planında; yerleşik alan (meskun alan) ile
gelişme alanının tümünü kapsayan iskan sahasında kalan
parsellenmemiş arazilerin yerleşik (meskun) halde olup
olmadığına bakılmaksızın arsa,
Belediye ve mücavir alan içinde bulunup da
her ölçekli imar planında iskan sahası olarak ayrılmamış
olmakla beraber fiilen yerleşik (meskun) alanda bulunan
ve belediye hizmetlerinden
en az ikisinden faydalanmakta olan (yol-ulaşım, su-yol,
su-ulaşım, ulaşım-temizlik, yol-temizlik vb.)
parsellenmemiş araziler arsa,
Belediye ve mücavir alan sınırları içinde
bulunup yukarıda belirtilen kapsamda kalmayan araziler
ile bu sınırlar dışında bulunan arazi vasfındaki
taşınmazların zirai faaliyete (Arazinin; hububat, sanayi
ve yem bitkileri, baklagiller, sebze ve diğer tarla
bitkileri ile bağ, bahçe, çay, meyve, kavak ve sair ağaç
türlerinin yetiştirilmesinde kullanılması zirai faaliyet
olarak nitelendirilecektir.) konu edilmeyerek başka bir
amaçla (mesken, akaryakıt istasyonu, restaurant, sanayi
tesisi v.b) kullanıldığının belirlenmesi durumunda arsa,
mevcut durumunda vasfı arsa olarak belirtilmiş ise arsa,
olarak değerlendirilmesi gerektiğinden buna
uygun asgari metrekare birim bedelinin belirlenmemiş
olması durumunda,
4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul
Kanununun 72 nci maddesine göre oluşturulacak
takdir komisyonu vasıtasıyla asgari metrekare birim
bedelinin belirlenmesinin istenilmesi,
f) Üzerinde bina bulunan Hazineye ait
taşınmazın asgari metrekare birim bedelleri farklı olan
iki veya daha fazla caddeye/sokağa cephesinin bulunması
durumunda, inşaat ruhsatına esas inşaat istikamet
rölevesindeki ön cephe durumu tespit edilerek ön
cephenin bulunduğu cadde veya sokağa göre,
Üzerinde bina bulunmayan taşınmazların ise
ilgili belediyesince imar planında aynı ada içerisindeki
diğer parsellerin durumu dikkate alınarak belirlenecek
ön cephenin bulunduğu cadde/sokağa göre,
asgari metrekare birim bedelinin
belirlenmesi,
Taşınmazın bir tarafının cadde bir
tarafının ise sokağa cephesinin bulunması durumunda ise
cadde tarafı için belirlenen asgari metrekare birim
bedelinin dikkate alınması,
gerekmektedir.
g) Tarım arazisi olarak kullanılan Hazine
taşınmazlarına "Gelirlerin Kapitalizasyonu Kriteri"
dikkate alınarak yapılacak değer tespiti "Satış İşlemine
Esas Kıymet Takdir Karar Formu"nun "Taşınmazın Değerini
Etkileyebilecek Diğer Hususlar" bölümünde
gösterilecektir.
"Gelirlerin Kapitalizasyonu Kriteri"; bir
mala bu yöntemle değer biçmede, malın saptanan ortalama
gelirinin kapitalizasyonunun esas alınmasından
ibarettir. Diğer bir ifadeyle, bu kritere göre bir malın
değeri, o maldan ileride elde edilebileceği varsayılan
bütün gelirlerin değer biçilen zamana biriktirilmesi
olarak kabul edilmektedir. Bu durum genellikle
taşınmazlara ait bir husus olduğu için kapitalleştirme
kriteri özellikle tarım arazilerinin değerlerinin
belirlenmesinde kullanılmaktadır.
Bu yönteme göre yapılacak değer tespitinde
öncelikle arazinin rantı ve kapitalizasyon faiz oranının
tespit edilmesi durumunda arazinin değeri;
K = R/f förmülü uygulanarak bulunacaktır.
Burada; K = Arazinin değeri (YTL),
R = Arazinin rantı (YTL),
f = Kapitalizasyon faiz
oranını (%) ifade etmektedir.
Kapitalizasyon faiz oranı; tarım
faaliyetinin yapıldığı bölge için ilgili kurum ve
kuruluşlar tarafından belirlenmesi mümkün olduğundan bu
oranın tespiti için idaremizce herhangi bir hesaplama
yapılmayacak, değeri tespit edilecek arazinin bulunduğu
bölgenin kapitalizasyon faiz oranının Tarım İl
Müdürlüğünden temin edilmesi yoluna gidilecektir.
Arazinin Rantı ise; arazinin üretim hedefi
ile onun idare sistemine göre değişiklik gösterecektir.
Diğer bir anlatımla, rantın hesap ediliş şekli, arazinin
senelik gelir sağlayan (tarla ziraatı gibi) veya
periyodik gelir temin eden (meyvelik gibi) üretim
sahalarına tahsis edilmiş olmasına ve idaresinin
kiracılık, ortakçılık, mal sahipliği gibi usullerle
yapılmasına göre değişiklik gösterecektir. Hazine
taşınmazlarının değer tespitinde mal sahipliği usulü
dikkate alınarak arazi rantı hesaplanacaktır.
Mal sahipliği tarafından işletilen
arazilerde arazi rantı aşağıdaki formül esas alınarak
hesaplanabilecektir.
Arazinin Rantı (R) = Gayrisafi Hasıla (GH)
– Yapılan Masraflar (YM) şeklindedir.
Söz konusu arazi rantının hesabında
kullanılacak olan ve giderleri oluşturan hususlar arazi
üzerinde alınacak ürün türüne göre değişiklik
gösterebilecektir. Bu nedenle arazi üzerinden alınacak
ürün türlerine göre geçerli olan giderlerin belli bir
standartta olabileceği dikkate alındığında bu
masrafların da her bir ürün çeşidi için hangi tutarda
olduğu hususu ilgili Tarım İl Müdürlüklerinden sorularak
tespit edilebilecektir.
Ancak, taşınmazların gerek kapitalizasyon
oranının, gerekse arazi üzerinde bir dönemde alınabilen
ürün çeşidine karşılık gelen masrafların temini parsel
bazında her defasında ilgili kurumdan sorulmak yerine,
köy ve mevkii için belirlenmiş olan kapitalizasyon oranı
esas alınacak ve ürün türüne göre belirlenmiş olan
masraflar taşınmazlardan elde edilebilen ürünlere
uygulanarak gerekli hesaplamalar yapılacaktır.
İlgili kurumlardan, kapitalizasyon
oranının, arazi üzerinde bir dönemde alınabilen ürün
çeşidinin, bu ürünlerin satış fiyatının ve bu ürünlerin
üretiminde yapılan masrafların temininden sonra arazinin
aşağıda belirtilen formül yardımıyla değeri
hesaplanacaktır.
Örnek: (A) İlinin, (X) ilçesinin, (Y)
Köyünde Hazineye ait araziden bir hasat dönemi
içerisinde elde edilen ürünler ile yan ürün çeşitlerine
ilişkin veriler aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
|
SIRA NO |
*ARAZİDEN
ALINAN
ÜRÜNÜN TÜRÜ |
*ARAZİDEN
ALINAN
ÜRÜNÜN VERİMİ
(Kg/Dönüm) |
*ÜRÜNÜN FİYATI (YTL/Kg) |
ÜRÜNDEN ELDE
EDİLEN GAYRİ SAFİ HASILA
(YTL) |
*ELDE EDİLEN
ÜRÜN İÇİN YAPILAN MASRAFLAR (YTL) |
ÜRÜNDEN ELDE
EDİLEN NET GELİR
(ARAZİNİN RANTI)
(YTL) |
|
1
|
BUĞDAY |
|
|
213,00 |
53,00 |
160,00 |
|
Dane |
300 |
0,50 |
150,00 |
|
|
| |
|
Saman |
350 |
0,18 |
63,00 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
BOSTAN |
1400 |
0,40 |
560,00 |
100,00 |
460,00 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3
|
YULAF |
|
|
180,00 |
62,00 |
118,00 |
|
Dane |
350 |
0,40 |
140,00 |
|
|
|
Saman |
400 |
0,10 |
40,00 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
|
TOPLAM |
|
|
953,00 |
215,00 |
738,00 |
|
*
İşaretli veriler
ilgili kurumdan temin edilecektir. |
Yukarıda yer alan veriler ışığında;
Net Gelir 738,00
Arazi Değeri = ---------------------- =
-------------- = 14.760 YTL/Dönüm
** Kap.
Faizi **0,05
** işaretli oran, (X) ilçesine münhasır olmak üzere
ilgili kurumdan temin edilmiştir.
Arazi Metrekare Değeri= 14.760/1000 =
14,76 YTL/m2 olarak hesaplanmış olacaktır.
İmar planında konut veya ticaret alanı
olarak ayrılan Hazine taşınmazları için ise
"Karşılaştırma Yöntemi" dikkate alınarak yapılacak değer
tespiti "Satış İşlemine Esas Kıymet Takdir Karar
Formu"nun "Taşınmazın Değerini Etkileyebilecek Diğer
Hususlar" bölümünde gösterilecektir.
Karşılaştırma yönteminde; emsal olabilecek
taşınmazlar ile değeri tespit edilecek taşınmazın, aynı
bölgede, imar planı ile aynı kullanım amacını ihtiva
etmesi ve emsal taşınmazların son bir yıl içinde satışa
konu edilmesi koşullarını taşıyor olması gerekmektedir.
Aksi durumda bu değerlendirme yöntemi
kullanılmayacaktır.
Ayrıca, karşılaştırma yönteminde,
taşınmazların bulunduğu alanın imar planı içerisinde yer
alması ve her bir taşınmazın imar durumlarının açık ve
net bir şekilde ilgili idare tarafından belirlenmiş
olması gerekmektedir.
Taşınmazların değerleri, taşınmazlara ait
TAKS, KAKS,
Hmax
veya "Emsal Oran (E)" dikkate alınarak hesaplanacaktır.
Örnek: (A) İlinin, (X) ilçesinde bulunan
Hazineye ait ve imar planında konut ya da ticaret alanı
olarak ayrılan taşınmazın değer tespitinin
"Karşılaştırma Yöntemi" kullanılarak hesaplanmasındaki
veriler aşağıdaki gibidir.
A) İmar Planı ile Ticaret veya Konut Alanı
Olarak Kullanıma Ayrılan Taşınmazlara Ait TAKS, KAKS,
Hmax
Verileri Dikkate Alınarak Yapılan Hesaplama Yöntemi
|
TAŞINMAZLARIN
YÜZÖLÇÜMÜ/DEĞERİ
İMAR DURUMU VERİLERİ |
EMSAL
TAŞINMAZLARA AİT VERİLER |
DEĞERİ HESAPLANACAK
TAŞINMAZA AİT
VERİLER |
|
Taşınmazların |
A |
B |
C |
D |
|
Yüzölçümü (m2) |
600 |
500 |
800 |
700 |
|
Emsal Değerleri (YTL) |
27.000 |
32.000 |
50.400 |
? |
|
İmar Durumu Verileri |
|
|
|
|
|
Hmax (m) |
9,50
(3 Kat) |
12,50 (4 Kat) |
9,50
(3 Kat) |
12,50
(4 Kat) |
|
TAKS |
0,25 |
0,25 |
0,30 |
0,20 |
|
KAKS |
0,75 |
1,00 |
0,90 |
0,80 |
Karşılaştırma Yöntemine göre kıymet takdiri
yapılacak Hazine taşınmazının değerinin hesabında, emsal
taşınmazlara ait veriler üzerinden hesaplanarak
bulunacak değerlerden faydalanılacaktır.
Bu durumda, emsal taşınmazların satış
bedellerinin; emsal taşınmazların yüzölçümünün KAKS
oranı veya TAKS, KAKS/TAKS oranı ya da TAKS, Kat Adedi
ile çarpılması sonucu bulunacak toplam inşaat alanına
bölünmek suretiyle emsal taşınmazların metrekare birim
bedelleri hesaplanacaktır.
Daha sonra, emsal taşınmazların metrekare
birim bedellerinin aritmetik ortalaması, değeri
hesaplanacak taşınmazın toplam inşaat alanı ile
çarpılmak suretiyle Hazine taşınmazının tahmini bedeli
bulunacaktır.
Bu durumda, yukarıdaki verilere göre
belirtilen hususlar çerçevesinde yapılacak hesaplamalara
göre Hazine taşınmazının değeri aşağıdaki şekilde
hesaplanacaktır.
1. Adım: Emsal taşınmazlara ait toplam
inşaat alanı hesaplanacaktır:
Toplam inşaat alanının hesaplanması
aşağıdaki formüllerden herhangi birinin kullanılmasıyla
yapılacaktır.
1. Formül: A Taşınmazının Toplam İnşaat
Alanı=Yüzölçüm x KAKS
2. Formül: A Taşınmazının Toplam İnşaat
Alanı=Yüzölçüm x TAKS x (KAKS/TAKS)
3. Formül: A Taşınmazının Toplam İnşaat
Alanı=Yüzölçüm x TAKS x (Kat Adedi)
Bu durumda;
A Taşınmazının Toplam İnşaat Alanı= 600 x
0,75=450 m2 olacaktır.
(A Taşınmazının Toplam İnşaat Alanı= 600 x
0,25 x (0,75/0,25)=450 m2)
(A Taşınmazının Toplam İnşaat Alanı= 600 x
0,25 x 3= 450 m2 )
Buna göre;
B Taşınmazının Toplam İnşaat Alanı= 500 m2,
C Taşınmazının Toplam İnşaat Alanı= 720 m2,
D Taşınmazının Toplam İnşaat Alanı=560 m2
olarak bulunacaktır.
2. Adım: Emsal taşınmazların bilinen satış
değerleri üzerinden toplam inşaat alanları dikkate
alınarak metrekare birim bedelleri hesaplanacaktır.
Buna göre;
A Taşınmazının Metrekare Birim Değeri=
27.000/450=60 YTL/m2,
B Taşınmazının Metrekare Birim Değeri=
32.000/500=64 YTL/m2,
C Taşınmazının Metrekare Birim Değeri=
50.400/720=70 YTL/m2, olacaktır.
3. Adım: Emsal taşınmazların metrekare
birim bedellerinin aritmetik ortalaması alınarak değeri
hesaplanacak hazine taşınmazının tahmini satış bedeli
hesaplanacaktır.
Buna göre;
Değeri Hesaplanacak Hazine Taşınmazının Tahmini Değeri=
(60+64+70)/3x560=36.213 YTL,
Değeri Hesaplanacak Hazine Taşınmazının
Metrekare Değeri=36.213/700=51,7 YTL/m2
olacaktır.
B) İmar Planı ile Ticaret veya Konut Alanı
Olarak Kullanıma Ayrılan Taşınmazlara Ait "Emsal Oran"
Dikkate Alınarak Yapılan Hesaplama Yöntemi
|
TAŞINMAZLARIN
YÜZÖLÇÜMÜ/DEĞERİ
İMAR DURUMU VERİLERİ |
EMSAL
TAŞINMAZLARA AİT VERİLER |
DEĞERİ HESAPLANACAK
TAŞINMAZA AİT
VERİLER |
|
Taşınmazların |
X |
Y |
Z |
T |
|
Yüzölçümü (m2) |
300 |
250 |
400 |
700 |
|
Emsal Değerleri (YTL) |
27.000 |
32.000 |
50.400 |
? |
|
İmar Durumu |
|
|
|
|
|
Emsal (E) |
0,5 |
0,8 |
1 |
1,5 |
1. Adım: Emsal taşınmazlara ait toplam
inşaat alanı hesaplanacaktır.
Buna göre;
X Taşınmazının Toplam İnşaat Alanı= 300 x
0,50(Emsal)= 150 m2,
Aynı yöntemlerle yapılacak hesaplamalarda;
Y Taşınmazının Toplam İnşaat Alanı= 200 m2,
Z Taşınmazının Toplam İnşaat Alanı= 400 m2,
T Taşınmazının Toplam İnşaat Alanı=1050 m2
olarak bulunacaktır.
2. Adım: Emsal taşınmazların bilinen satış
değerleri üzerinden toplam inşaat alanları dikkate
alınarak metrekare birim bedelleri hesaplanacaktır.
Buna göre;
X Taşınmazının Metrekare Birim Değeri=
27.000/150= 180YTL/m2,
Y Taşınmazının Metrekare Birim Değeri=
32.000/200=160 YTL/m2,
Z Taşınmazının Metrekare Birim Değeri=
50.400/400=126 YTL/m2 olacaktır.
3. Adım: Emsal taşınmazların metrekare
birim bedellerinin aritmetik ortalaması alınarak "değeri
hesaplanacak hazine taşınmazının" tahmini değeri
bulunacaktır.
Buna göre;
Değeri Hesaplanacak Hazine Taşınmazının
Tahmini Değeri= (180+160+126)/3 x 1050=163.100 YTL,
Değeri Hesaplanacak Hazine Taşınmazının
Metrekare Değeri=163.100/700=233 YTL/m2
olacaktır.
İmar planında sanayi alanı olarak ayrılan
Hazine taşınmazları için ise "Karşılaştırma Yöntemi"
dikkate alınarak yapılacak değer tespiti "Satış İşlemine
Esas Kıymet Takdir Karar Formu"nun "Taşınmazın Değerini
Etkileyebilecek Diğer Hususlar" bölümünde
gösterilecektir.
Taşınmazların değerleri, taşınmazlara ait
TAKS ve
Hmax
verileri dikkate alınarak hesaplanacaktır.
Örnek: (B) İlinde bulunan Hazineye ait ve
imar planında sanayi alanı olarak ayrılan taşınmazın
değer tespitinin "Karşılaştırma Yöntemi" kullanılarak
hesaplanmasındaki veriler ise aşağıdaki gibidir.
İmar Planı ile Sanayi Alanı Olarak
Kullanıma Ayrılan Taşınmazlara Ait TAKS ve
Hmax
Verileri Dikkate Alınarak Yapılan Hesaplama Yöntemi
|
TAŞINMAZLARIN
YÜZÖLÇÜMÜ/DEĞERİ
İMAR DURUMU VERİLERİ |
EMSAL
TAŞINMAZLARA AİT VERİLER |
DEĞERİ HESAPLANACAK
TAŞINMAZA AİT
VERİLER |
|
Taşınmazların |
A |
B |
C |
D |
|
Yüzölçümü (m2) |
600 |
500 |
800 |
700 |
|
Emsal Değerleri (YTL) |
27.000 |
32.000 |
50.400 |
? |
|
İmar Durumu Verileri |
|
|
|
|
|
Hmax (m) |
9,50
|
12,50
|
9,50
|
12,50 |
|
TAKS |
0,25 |
0,25 |
0,30 |
0,20 |
Bu durumda, emsal taşınmazların toplam
inşaat hacmi; yüzölçümünün, TAKS ve
Hmax
ile çarpılması sonucu metreküp cinsinden bulunacak ve
taşınmazın değeri bu inşaat hacmine bölünmek suretiyle
metreküp birim bedelleri hesaplanacaktır.
Bu bedellerin aritmetik ortalaması, değeri
hesaplanacak taşınmazın toplam inşaat hacmi ile
çarpılmak suretiyle Hazine taşınmazının tahmini bedeli
bulunacaktır.
Bu durumda, yukarıdaki verilere göre ve
belirtilen hususlar çerçevesinde Hazine taşınmazının
değeri aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.
1. Adım: Emsal taşınmazlara ait toplam
inşaat hacmi hesaplanacaktır.
A Taşınmazının Toplam İnşaat Hacmi: (Yüzölçüm
x TAKS) x
Hmax
şeklinde hesaplanacaktır.
Bu durumda;
A Taşınmazının Toplam İnşaat Hacmi = (600 x
0,25) x 9,50=1.425 m3,
Aynı yöntemlerle yapılacak hesaplamalarda;
B Taşınmazının Toplam İnşaat Hacmi:=
1.562,5 m3,
C Taşınmazının Toplam İnşaat Hacmi:= 2.280
m3,
D Taşınmazının Toplam İnşaat Hacmi:=1.750
m3 olarak bulunacaktır.
2. Adım: Emsal taşınmazların bilinen satış
değerleri üzerinden toplam inşaat hacimleri dikkate
alınarak metreküp birim bedelleri hesaplanacaktır.
Buna göre;
A Taşınmazının Metreküp Birim Değeri=
27.000/1.425= 18,95 YTL/ m3,
B Taşınmazının Metreküp Birim Değeri=
32.000/1.562,5= 20,48 YTL/ m3,
C Taşınmazının Metreküp Birim Değeri=
50.400/2.280= 22,11 YTL/ m3 olacaktır.
3. Adım: Emsal taşınmazların metreküp birim
bedellerinin aritmetik ortalaması alınarak değeri
hesaplanacak Hazine taşınmazının tahmini değeri
bulunacaktır.
Buna göre;
Değeri Hesaplanacak Hazine Taşınmazının
Tahmini Değeri= (18,95+20,48+22,11)/3 x 1.750=35.898 YTL,
Değeri Hesaplanacak Hazine Taşınmazının
Metrekare Değeri=35.898/700=51,30 YTL/m2 olacaktır.
V. TAŞINMAZ
SATIŞ ŞARTNAMESİ
(1) Taşınmaz satış işlemlerinde bu genel
tebliğin ekinde yer alan "Satış Şartnamesi" (Ek-1)
düzenlenecek ve taşınmazın niteliği dikkate alınarak
şartnameye ayrıca ilave edilmesi istenilen şartlar "özel
şartlar" bölümünde gösterilecektir.
VI. GEÇİCİ
TEMİNAT
(1) Taşınmaz satış ihalelerinde, tahmin
edilen bedelin yüzde onundan az olmamak üzere yüzde
otuzuna kadar, işin niteliğine göre ihale yetkilisince
belirlenecek miktarda geçici teminat alınır ve Taşınmaz
Satış Şartnamesinde belirtilir.
(2) Geçici teminat olarak kabul edilecek
değerler aşağıda gösterilmiştir:
a) Tedavüldeki Türk Parası,
b) Mevduat ve katılım bankalarının
verecekleri süresiz teminat mektupları,
c) Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen
Devlet İç Borçlanma Senetleri veya bu senetler yerine
düzenlenen belgeler (Nominal bedele faiz dâhil edilerek
ihraç edilmiş ise bu işlemlerde anaparaya tekabül eden
satış değerleri esas alınır.),
(3) Taşınmaz satış ihalelerinde, dışarıda
yerleşik kişiler ile geçimini yurt dışında temin eden
Türk vatandaşlarından, teminat olarak Türkiye Cumhuriyet
Merkez Bankasınca belirlenen konvertibl döviz
alınabilir.
(4) Mevzuata aykırı olarak düzenlenmiş
teminat mektupları kabul edilmez. Üzerinde suç unsuru
tespit edilen teminat mektupları, gerekli kovuşturma
yapılması için Bakanlığa intikal ettirilir. Her teminat
mektubunda daha önce ilgili banka şubesince verilen
teminat mektupları toplamı ile aynı şubenin limitlerinin
de gösterilmesi zorunludur. Yabancı bankaların ve
benzeri kredi kuruluşlarının kontrgarantilerine
dayanarak bankaların verecekleri teminat mektupları,
yukarıdaki miktarlara dâhil değildir.
(5) Mevduat ve katılım bankalarınca verilen
teminat mektupları dışındaki teminatların istekliler
tarafından ilgili muhasebe birimine yatırılması zorunlu
olup, bunlar ihale komisyonlarınca teslim alınamaz.
Üzerlerine ihale yapılanların teminat mektupları
ihaleden sonra, ilgili muhasebe birimine teslim edilir
ve üzerlerine ihale yapılmayan isteklilerin geçici
teminatları hemen geri verilir.
(6) 2886 sayılı Kanunun 26 ncı maddesi
gereğince her ne suretle olursa olsun idarece alınan
teminatlar haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir
konulamaz.
(7) Alınan geçici teminatın, peşin
satışlarda satış bedelinin, taksitli satışlarda ise
peşinat tutarının ödenmesinden sonra iade edilmesi
gerekmektedir. Ancak, peşinatın geçici teminat
tutarından az olması durumunda sadece peşinat tutarı
kadar olan kısım iade edilecektir. Alıcısı tarafından
yeni bir taksit ödenmesi veya taşınmazın ferağının
verilmesi halinde geçici teminat olarak kalan kısım da
iade edilecektir.
VII. SATIŞ
İZİN TALEPLERİNDE BAKANLIĞA VEYA VALİLİĞE GÖNDERİLECEK
BİLGİ VE BELGELER
(1) Bakanlığa veya Valiliğe gönderilecek
satış talep yazılarına tebliğin ekinde yer alan
"Hazineye Ait Taşınmaz Satış İşlemi Bilgi Formu" (Ek-2)
ile aşağıda yer alan belgeler eklenecektir.
a) Tapu kayıt örneği,
b) İmar planı içinde ise; belediyesince
onaylı imar durum belgesi veya üzerinde kadastro yahut
imar parseli işaretlenerek yeri belirlenmiş onaylı imar
plan örneği,
c) Taşınmazın mahallinde düzenlenmiş
krokisi, işgal ve kullanım durumu ile muhdesat ve
benzeri fiili durumları konusunda bilgiler ihtiva eden
tespit tutanağı,
ç) "Satış İşlemine Esas Kıymet Takdir Karar
Formu" (Ek-3 ),
d) Satışı
istenilen taşınmazın kadastro görmemiş yerlerde
bulunması durumunda; yüzölçümünde hata olup
olmadığına ilişkin teknik rapor.
VIII. İHALE
ONAYINA YETKİLİ MERCİLER
(1) Tahmin edilen bedeli, 2886 sayılı
Devlet İhale Kanununun 76 ncı maddesi gereğince yılı
bütçe kanununun (İ) cetvelinde belirtilen parasal
sınırların dört katına kadar olan satış ihaleleri,
Yönetmeliğin 41 inci maddesinde belirtilen ihale
yetkilileri tarafından onaylanacaktır.
(2) Bu yetki çerçevesinde satılan
taşınmazların ihalelerinin onaylanması, mahalli ihale
yetkilisinin parasal yetki sınırı üzerinde ise onay için
Bakanlığa gönderilmesi gerekmektedir. Bakanlığa
gönderilecek ihale onay formlarına (Ek-4) taşınmazın
satışı hususunda Valilikçe (Defterdarlık) talimat
verilmiş ise "Hazineye Ait Taşınmaz Satış İşlemi Bilgi
Formu", "Satış İşlemine Esas Kıymet Takdir Karar Formu"
ile ihale tutanağı eklenecektir. Satış talimatı Bakanlık
tarafından verilmiş ise sadece ihale tutanağı
eklenecektir.
(3) Bakanlığa gönderilmesi gereken ihale
onay yazıları, Valilik araya girmeksizin doğrudan
kaymakamlıklarca öncelikle telefaks ve bilahare yazı ile
bildirilecektir.
IX. ÖZEL
ÖDEME ARAÇLARI VE SATIŞ BEDELİNİN TAHSİLİ
(1) Satış bedellerinin tedavüldeki Türk
Parası ile ödenmesi esastır. Ancak;
a) Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen
Devlet İç Borçlanma Senetleri veya bu senetler yerine
düzenlenen belgeler nominal değeri üzerinden (Bu senet
ve belgelerin nominal bedele faiz dâhil edilerek ihraç
edilmiş olması hâlinde, bu işlemlerde anaparaya tekabül
eden satış değerleri esas alınır.),
b) Kesin inşaat yasağı getirilen sit
alanlarında taşınmazı bulunan gerçek veya tüzel kişilere
taşınmazların değerini göstermek üzere verilen belgeler,
kıymet takdir tarihinden işleme tabi tutulacağı tarihe
kadar hesaplanacak kanunî faizi ile birlikte,
ödeme aracı olarak kabul edilir.
(2) Taşınmazların satış bedeli, ihale
kararının veya satışın uygun görüldüğünün bildirilmesini
izleyen günden itibaren onbeş gün içinde peşin veya
taksitle ödenebilir. Satış bedelinin taksitle ödenmesi
halinde, bedelin en az dörtte biri peşin, kalanı en
fazla iki yılda, eşit taksitlerle ve üçer aylık dilimler
halinde kanunî faizi ile birlikte tahsil edilir. Bedelin
taksitle ödenmesi halinde idare ile alıcı arasında
örneği (Ek-5) de yer alan "Taksitli Satış Sözleşmesi"
düzenlenir, sözleşmenin bir örneği alıcıya verilir.
(3) Taşınmazın satış bedeli tamamen
ödenmedikçe tapuda ferağ verilmeyecek ancak, kalan
taksit tutarı ile kanunî faizleri karşılayacak miktarda
kesin ve süresiz banka teminat mektubu verilmesi veya
ipotek tesis edilmesi durumunda idarenin örneği
(Ek-6/A-B) de yer alan yazılı istemi ile tescil
işleminin yapılması sağlanacaktır.
(4) Bilindiği üzere, 22/11/2001 tarih ve
4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 888 inci maddesine
göre, aksi kararlaştırılmış olmadıkça, ipotekli
taşınmazın devrinin borçlunun sorumluluğunda ve
güvencede bir değişiklik meydana getirmeyeceği, yeni
malik borcu yüklendiği takdirde alacaklının, kendisine
başvurma hakkını saklı tuttuğunu bir yıl içinde yazılı
olarak önceki borçluya bildirmezse, borçlunun borcundan
kurtulacağı, hüküm altına alınmıştır.
(5) Buna göre; ipotekli taşınmazların
başkasına devredilmesi halinde, sözleşme hükümleri
gereğince borçludan taksit ve faizlerin tahsiline devam
edilmesi, yeni malik noter tasdikli taahhütname ile
borcu yüklendiği takdirde, idarece, önceki borçluya
borcu yüklenen yeni malikin borcu ödememesi halinde
kendisine başvurma hakkının saklı tutulacağının yazılı
olarak bildirilmesi gerekmektedir.
(6) 4706 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde
yapılan düzenleme ile taksitli satışlarda,
taksitlendirme dışında bırakılacak bedel ile taksit
süresi ve sayısını köy sınırları veya belediye ve
mücavir alan sınırları itibariyle belirlemeye Bakanlık
yetkili kılınmıştır. Buna göre bedelin taksitle ödenmek
istenilmesi halinde, satış tutarı belediye ve mücavir
alan sınırları içerisinde 5.000,00 YTL, bu sınırlar
dışında ise 1.000,00 YTL’ sını geçtiği takdirde,
alıcının belirteceği tarihler de dikkate alınarak
taksitlendirme yapılabilecektir. Taksitlerin vadesinden
önce ödenmesi durumunda, tahsil tarihi itibariyle faiz
hesaplanacaktır.
(7) Satış bedelinin taksitle ödenmesinin
talep edilmesi ve üst üste iki taksitin vadesinde
ödenmemesi halinde, idarece, alıcıya borcunu onbeş gün
içerisinde ödemesi, borcunu bu süre içinde de
hesaplanacak faizi ile birlikte ödememesi durumunda,
sözleşmenin feshedileceği bildirilecektir. Tebligata
rağmen borcun ödenmemesi halinde, taşınmaz Hazine
mülkiyetinde ise sözleşme feshedilerek, ihale ile
yapılan satışlarda geçici teminat olarak belirlenmiş
tutar, doğrudan satışlarda ise satış bedelinin yüzde
onu, bütçeye irat kaydedilecek ve satış bedeli olarak
tahsil edilen tutarlardan mahsup edilerek kalanı faizsiz
olarak alıcıya iade edilecektir. Taşınmaz, banka teminat
mektubu veya ipotek tesis edilerek alıcı adına tescil
edilmiş ise teminat mektubu veya ipotek paraya
çevrilerek, kalan borç faizi ile birlikte tahsil
edilecektir.
(8) Belediye ve mücavir alan sınırları
içindeki Hazineye ait taşınmazların satış bedellerinin
tahsil edilen kısmından öncelikle yerinde muhafaza
edilemeyen yapıların tasfiyesinde kullanılmak şartıyla
yüzde onu, ilgili belediyelerin 20/7/1966 tarihli ve 775
sayılı Kanun hükümlerine göre oluşturulan fon hesabına
aktarılacak ve kalan kısmından ise ilgili belediyeye
yüzde otuz, varsa büyükşehir belediyesine yüzde on
oranında pay verilecektir. Belediye mücavir alan
sınırları dışındaki köylerde bulunan Hazine
taşınmazlarının satış bedellerinin tahsil edilen
kısmından, yüzde yirmibeş oranında; dörtte biri ilgili
köy tüzel kişiliğine ödenmek ve kalanı diğer köylere
götürülecek hizmetlerde kullanılmak üzere, il özel
idarelerine pay verilecektir. Bu paylar tahsilini takip
eden ayın yirmisine kadar ilgili idarelerin hesaplarına
aktarılacaktır. Belediyelere veya köy tüzel
kişiliklerine yapılan satış ve devirlerden elde edilen
gelirler ile kamu kurum ve kuruluşları adına özel ödenek
kaydedilmesi gereken satış gelirlerinden pay
verilmeyecektir. Herhangi bir sebeple sözleşmenin
feshedilmesi durumunda aktarılan payların iadesi talep
edilecek, payların iade edilmemesi halinde daha sonra
aktarılacak paylardan mahsubu yoluna gidilecektir.
X. İHALEDEN
YASAKLAMA
(1) 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 83
üncü maddesinde belirtilen yasak fiil ve davranışlarda
bulunanlar ile;
a) Üzerine ihale yapıldığı halde usulüne
göre sözleşme yapmayanlar,
b) Sözleşme yapıldıktan sonra taahhüdünden
vazgeçenler,
c) Mücbir sebepler dışında taahhüdünü
sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine
getirmeyenler,
hakkında bir yıla kadar ihalelere
katılmaktan yasaklama kararı verilecektir.
XI. SATIŞ
USULLERİ
A) 2886
SAYILI DEVLET İHALE KANUNU HÜKÜMLERİNE GÖRE SATIŞ
(1) Tahmin edilen satış bedeli yılı Merkezi
Yönetim Bütçe Kanununun (İ) cetvelinde 2886 sayılı
Kanunun 45 inci maddesi için belirlenen parasal sınıra
kadar olan taşınmazların satış işlemleri açık teklif
usulüyle, tahmin edilen satış bedeli bu sınırı aşan
taşınmazların satış işlemleri kapalı teklif usulüyle
yapılacaktır.
B) DOĞRUDAN
SATIŞ
1) Rayiç
Bedel Üzerinden Doğrudan Satış
(1) Aşağıda belirtilen taşınmazlar 4706
sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasına göre,
bu Tebliğin IV üncü bölümünde belirtilen şekilde tespit
edilecek rayiç bedel üzerinden doğrudan
satılabilecektir.
(2) Rayiç bedel üzerinden doğrudan
satılabilecek Hazineye ait taşınmazlar ve satışa ilişkin
esaslar aşağıda belirtilmiştir.
a) Yabancı
Devletlere Taşınmaz Satışı
(1) Hazineye ait taşınmazlar, karşılıklı
olmak ve Dışişleri Bakanlığının uygun görüşü alınmak
suretiyle, diplomatik amaçla kullanılmak üzere yabancı
devletlere doğrudan satılabilecektir.
b)
Üzerlerinde Sınırlı Ayni Hak Tesis Edilen Taşınmazların
Hak Lehtarlarına Satışı
(1) Üzerlerinde sınırlı ayni hak tesis
edilmiş Hazineye ait taşınmazların, (orman vasıflı olup;
6831 sayılı Orman Kanunu, 2634 sayılı Turizmi Teşvik
Kanunu ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu uyarınca
kesin izin verilmiş veya kesin tahsis yapılmış ya da
sınırlı ayni hak tesis edilmiş yerler hariç) zemini ile
üzerindeki bina ve tesislerin Hazineye geçmesi gereken
kısmı, talep edilmesi halinde doğrudan satılabilecektir.
(2) Bedel tespiti, zemin için bu Tebliğin
IV üncü bölümünde belirtilen esaslara göre tespit edilen
bedele, üzerindeki yapı ve tesislerin Hazineye geçmesi
gereken kısımları için takdir edilen bedel ilave edilmek
suretiyle yapılacaktır. Yapı ve tesislerin rayiç
bedellerinin hesabında; Bayındırlık ve İskân
Bakanlığınca belirlenen yapı yaklaşık birim maliyetleri
esas alınacak, eğer taşınmaz üzerinde turizm tesisi
bulunuyor ise Türkiye Kalkınma Bankasınca belirlenen
tesis türlerine göre alınacak yatak başı birim
fiyatlarından da yararlanılacaktır. Yapı ve tesislerin
Hazineye geçmesi gereken kısmının hesabında ay kesirleri
dikkate alınmayacaktır.
(3) Örnek: 10 yıl 4 ay 9 gün önce üzerinde
49 yıl süreyle sınırlı ayni hak tesis edilmiş bir
taşınmazın satış bedeli;
Sınırlı ayni hakkın toplam süresi: 49 yıl x
12 ay = 588 ay
Hakkın başlangıcından itibaren geçen süre:
(10 yıl x 12 ay) + 4 ay = 124 ay
Bina ve tesislerin Hazineye geçmesi gereken
kısmı = {(Bina ve tesislerin toplam bedeli)-(Yıpranma
payı)}x124/588
Taşınmazın Satış Bedeli = Bina ve
Tesislerin Hazineye Geçmesi Gereken Kısmı + Zemin Bedeli
olacaktır.
(4) Bina ve tesislerin bir kısmı Hazineye
bir kısmı hak lehtarına ait ise Hazineye ait bina ve
tesislerin tamamına, hak lehtarına ait bina ve
tesislerin ise yukarıda örnekte olduğu gibi Hazineye
geçmesi gereken kısım için değer takdiri yapılacaktır.
(5) 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununa
göre Kültür ve Turizm Bakanlığınca yapılan kesin tahsise
dayalı olarak Bakanlıkça tesis ve tapuya tescil edilen
sınırlı ayni hakkın tapuya tescil tarihinin tahsis
tarihinden sonra olması halinde, irtifak hakkının
başlangıç tarihi (kesin tahsis tarihi) esas alınacaktır.
(6) Sınırlı Ayni Hak (irtifak)
sözleşmesinde yer alan yükümlülüklerini yerine
getirmeyen ve üzerindeki yapıyı projesine uygun olarak
tamamlamayan hak lehtarlarının doğrudan satın alma
talepleri değerlendirilmeyecektir.
(7) Turizm yatırımı yapılmak üzere irtifak
hakkı tesis edilmiş yerlerde 3/7/2003 tarih ve 4916
sayılı Kanunun Geçici 2 nci maddesi dikkate alınacaktır.
(8) Üzerinde münhasıran eğitim veya sağlık
amaçlı sınırlı aynî hak tesis edilmiş taşınmazların hak
lehtarının vakıf üniversitesi veya Bakanlar Kurulunca
vergi muafiyeti tanınan vakıf olması ve hak lehtarına
satışının yapılması halinde tapu kütüğüne taşınmazların
satış amacı dışında kullanılamayacağına dair örneği
(Ek-7/A-B) de yer alan yazılar ile şerh konulacak ve
örneği (Ek-8) de yer alan "Taşınmaz Satış Sözleşmesi"
düzenlenecektir.
c)
Hazinenin Hissedar Olduğu Taşınmazların Diğer Hissedar
veya Hissedarlara Satışı
(1) Çeşitli nedenlerle hisseli hale gelmiş
taşınmazlardaki Hazine hissesi, uygulama imar planı
sınırları içinde dörtyüz, dışında ise dörtbin
metrekareyi ve her iki durumda da taşınmazın yüzde kırk
hissesini aşmamak kaydıyla talep sahibi hissedar veya
hissedarlarına doğrudan satılabilecektir.
(2) Birden fazla hissedar olması ve Hazine
hissesini satın almak istemeleri durumunda, bu
hissedarlara hisseleri oranında satış yapılacaktır.
(3) Birden fazla hissedarın bulunması ve
hissedarlardan birinin talep etmesi halinde, idarece
diğer hissedarlara Hazine hissesinin hisseleri oranında
kendilerine doğrudan satılabileceğine ilişkin (Ek-9) da
yer alan yazı tebliğ edilecektir. Adlarına tebligat
yapıldığı halde, en geç otuz gün içinde satın alma
talebinde bulunmayan hissedarın hissesi oranına düşen
Hazineye ait miktar diğer hissedarlara satılabilecektir.
Diğer hissedar veya hissedarların adreslerinin tespit
edilememesi ve tebligat yapılamaması halinde 11/2/1959
tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre
ilanen tebligat yapılacak ve süresi içerisinde satın
alma talebinde bulunulmadığı takdirde, hissedarın
hissesine düşen miktar diğer hissedarlara
satılabilecektir.
(4) Tebligat yapıldığı halde süresi içinde
satın alınamayan Hazine hissesinin, hissedarı tarafından
yeniden talep edilmesi ve geçerli bir mazereti bulunması
halinde satış talebi bir defaya mahsus olmak üzere
değerlendirilebilecektir.
(5) Hazine ile hisseli taşınmazların,
hissedarlarına satışına ilişkin işlemler aşağıda
örneklerle açıklanmıştır;
Örnek 1 - Uygulama imar planı içinde tamamı
800 m2 olan bir taşınmazdaki Hazine hissesi 400 m2 dir.
Buradaki Hazine hissesi oranı yüzde elli olup,
taşınmazın yüzde kırkından fazla olduğundan, doğrudan
satılamayacaktır.
Örnek 2 - Belediye ve mücavir alan
sınırları içinde, uygulama imar planı yapılmamış 10.000
m2 büyüklüğündeki bir taşınmazın, 4.000 m2 si Hazineye
aittir. Bu durumda Hazine hissesinin miktarı 4.000 m2
yi, hisse oranı da yüzde kırkı geçmediğinden doğrudan
satış mümkün olabilecektir.
Örnek 3 - Belediye ve mücavir alan
sınırları dışında, 17.000 m2 büyüklüğündeki bir
taşınmazın, 5.000 m2 si Hazineye aittir. Bu durumda
Hazine hissesinin oranı yüzde kırkı geçmediği halde,
miktarı 4.000 m2 den fazla olduğundan doğrudan satış
yapılamayacaktır.
Örnek 4 - Belediye ve mücavir alan
sınırları içinde, uygulama imar planı yapılmamış
taşınmazın yüzölçümü 12.000 m2 dir. Taşınmazın, Hazine
de dahil olmak üzere dört hissedarı olup, her birinin
pay oranı dörtte birdir. Hazine hissesini (3.000 m2)
sadece bir hissedar satın almak isterse hissenin tamamı
bu hissedara; iki hissedar satın almak isterse her
birine (3.000/2) 1.500 m2, üç hissedar da satın almak
isterse her birine (3.000/3) 1.000 m2 doğrudan
satılabilecektir.
Örnek 5 - Hazine dahil beş hissedarı olan
taşınmazın yüzölçümü 500 m2 olup, Hazine payı 36/100,
yani 180 m2 dir. Diğer hissedarların payları sırası ile
23/100 (115 m2), 20/100 (100 m2), 17/100 (85 m2), 4/100
(20 m2) dir.
Hazine payını sadece bir hissedar satın
almak isterse, Hazine hissesinin tamamı olan 180 m2 bu
hissedara satılacaktır. Hazine payı iki veya üç hissedar
tarafından satın alınmak istenirse, Hazine payı (180 m2)
satın almak isteyen hissedarların payları toplamına
bölünecek, çıkan rakam satın alma talebinde bulunan
hissedarların payları ile çarpılarak, her bir hissedara
satışı yapılacak taşınmaz miktarı bulunacaktır.
Örneğimizde; Hazine payını 23/100 ve 17/100
paylı hissedarlar satın almak isterlerse;
Hissedarların payları; 23 + 17 = 40
180 m2 (Hazineye ait miktar) / 40 = 4.5 m2
23/100 pay sahibine satılacak miktar; 23 x
4.5 m2 = 103.5 m2
17/100 pay sahibine satılacak miktar; 17 x
4.5 m2 = 76.5 m2 dir.
ç) Köy ve
Mezra Yerleşme Alanlarında Kalan Taşınmazların Satışı
(1) Belediye ve mücavir alan sınırları
dışında, köy ve mezraların yerleşme alanı içinde bulunan
ve yüzölçümü beşbin metrekareye kadar (bu miktar dahil)
olan Hazineye ait taşınmazlar kullanıcılarına, bunların
kanuni veya akdi haleflerine doğrudan satılabilecektir.
(2) Köy ve mezra yerleşme alanlarında kalan
Hazineye ait taşınmazların doğrudan satışı için;
1) Köy ve mezra yerleşme alanının,
30/6/2001 tarihli ve 24448 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Yönetmelik ile değiştirilen Plansız Alanlar
İmar Yönetmeliğinin 4 üncü maddesine göre tespit edilmiş
olması,
2) Satın alma talebinde bulunanların
taşınmazın kullanıcısı veya bunların kanuni veya akdi
halefleri olması,
3) Satın alma talebinde bulunanların 4706
sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 18/7/2001 tarihinde, o
köy nüfusuna kayıtlı veya 31/12/2000 tarihinden beri o
köyde ikamet ediyor olması,
4) Taşınmazların köy ve mezra yerleşme
alanı sınırları içinde bulunması,
5) Her bir kullanıcıya veya bunların kanuni
veya akdi haleflerine beşbin metrekareye kadar (bu
miktar dahil) doğrudan satış yapılması, bu miktarı aşan
kısmın ise ifrazı yapılarak genel hükümlere göre
değerlendirilmesi,
gerekmektedir.
d) Sosyal
Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanununa Göre Kurulan
Vakıflara Taşınmaz Satışı
(1) Hazineye ait taşınmazlar, 29/5/1986
tarihli ve 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı
Teşvik Kanununa göre kurulan vakıflara doğrudan
satılabilecektir. Satılan taşınmazın, vakfın amacı
dışında kullanılamayacağına dair tapu kütüğüne,
ilgilisine göre (Ek-7/A-B) de yer alan yazı ile şerh
konulacak ve (Ek-8) de yer alan sözleşme
düzenlenecektir.
e) Kanunla
Kurulmuş Kurum ve Kuruluşlar ile Kamu Kurumu
Niteliğindeki Meslek Kuruluşlarına Taşınmaz Satışı
(1) Hazineye ait taşınmazlar, kuruluş
amaçlarında kullanılmak, ticari faaliyete konu edilmemek
ve imar planında talep edilen amaca ayrılmış olmak
kaydıyla; kanunla kurulmuş kurum ve kuruluşlar ile kamu
kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına rayiç bedel
üzerinden doğrudan satılabilecektir. Bu satış talepleri
Bakanlık tarafından değerlendirilerek
sonuçlandırılacaktır.
(2) Satılan taşınmazın, amacı dışında
kullanılamayacağına ve ticari faaliyete konu
edilemeyeceğine ilişkin olarak tapu kütüğüne ilgisine
göre örneği (Ek-7/A-B) de yer alan yazı ile şerh
konulacak ve örneği (Ek-8) de yer alan satış sözleşmesi
düzenlenecektir.
f) Tapu
Fazlalıklarının Satışı
(1) Tapuda Hazine dışındaki kişiler adına
tescilli olup, "...metrekareden fazlası Hazineye aittir"
şerhi bulunan taşınmazlardaki fazlalıklar tapu malikine
veya mirasçılarına doğrudan rayiç bedel üzerinden
satılabilecektir. Bu satışlarda başvuru süresi ve miktar
sınırlaması aranmayacaktır.
(2) Taşınmazın birden fazla hissedarının
bulunması durumunda, Hazinenin sahip olduğu hisse
miktarına ilişkin bu Tebliğin XI-B/B.1-c bölümünde
belirtilen sınırlamalar dikkate alınmaksızın
hissedarlara hisseleri oranında satılacaktır.
(3) Taşınmazların imar uygulamasına konu
edilmesi halinde, Hazine fazlalığının satış bedelinin
hesabında, düzenleme ortaklık payı düşülerek kıymet
takdir edilecektir.
(4) Yapılan işlem taşınmaz satışı olmayıp
şerhin kaldırılması işlemi olduğundan, elde edilen
bedelden 4706 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin 5 inci
fıkrasına göre pay verilmeyecektir.
g) Serbest
Bölge Olarak Belirlenen Alanlarda Kalan Taşınmazlarının
Satışı
(1) 6/6/1985 tarihli ve 3218 sayılı Serbest
Bölgeler Kanunu uyarınca serbest bölge olarak belirlenen
alanlarda bulunan Hazine taşınmazları, serbest bölge
olarak kullanılmak kaydıyla (4916 sayılı Kanunun
yürürlük tarihi olan 19/7/2003 tarihinden önce bu amaçla
tahsis edilmiş olanlar da dahil olmak üzere), gerçek
veya özel hukuk tüzel kişilerine rayiç bedel üzerinden
doğrudan satılabilecektir. Yapılacak satış talepleri
Bakanlık tarafından değerlendirilerek
sonuçlandırılacaktır.
ğ) Konut
Yapılmak Amacıyla Rayiç Bedel Üzerinden Konut Yapı
Kooperatiflerine, Kooperatif Birliklerine veya Bu
Birliklerin Oluşturduğu Üst Birliklere, Bunlar Arasında
Yapılacak İhale ile Taşınmaz Satışı
(1) Hazineye ait taşınmazlar konut yapılmak
amacıyla rayiç bedel üzerinden konut yapı
kooperatiflerine, kooperatif birliklerine veya bu
birliklerin oluşturduğu üst birliklere, 2886 sayılı
Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre, sadece bunlar
arasında yapılacak ihale ile satılabilecektir.
(2) Plansız alanda kalan taşınmazlar ile
imar planlarında konut dışı amaçlara ayrılmış veya imar
planı davalı olan yerlerde konut alanı olarak bölge
planındaki emsaller de dikkate alınmak suretiyle değer
tespiti yapılacaktır.
(3) Konut yapı kooperatiflerinin,
kooperatif birliklerinin veya bunların oluşturduğu üst
birliklerin ihaleye katılabilmeleri için, ihale konusu
taşınmazın tahmini bedelinin dörtte birini bir bankada
adlarına açılan hesapta bloke etmeleri gerekmektedir.
(4) Örneği (Ek-10) da yer alan "4706 sayılı
Kanunun 7/B Maddesine Göre Konut Yapı Kooperatiflerine,
Kooperatif Birliklerine Veya Kooperatif Üst Birliklerine
Taşınmaz Satış Şartnamesini" imzalayarak idareye
vermeleri gerekmektedir.
(5) İhale üzerine kalan alıcıdan örneği
(Ek-11) de yer alan "4706 sayılı Kanunun 7/B Maddesine
Göre Konut Yapı Kooperatiflerine, Kooperatif
Birliklerine Veya Kooperatif Üst Birliklerine Taşınmaz
Satış Taahhütnamesi" alınacaktır.
(6) 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 32
nci maddesine göre ihale kararının alıcıya tebliğini
izleyen günden itibaren onbeş gün içinde, örneği (Ek-12)
de yer alan "4706 sayılı Kanunun 7/B Maddesine Göre
Konut Yapı Kooperatiflerine, Kooperatif Birliklerine
Veya Kooperatif Üst Birliklerine Taşınmaz Satış
Sözleşmesi" düzenlenecektir.
(7) Bu taşınmazların satış amacı dışında
kullanılamayacağına, amacı dışında kullanıldığının
tespiti halinde, satılan taşınmazın satış bedelinin
faizsiz iade edilerek Hazinece geri alınacağına, bu
maddeye göre satılan taşınmazlarla ilgili olarak
yapılacak imar uygulaması sonucunda kamu hizmet
alanlarına ayrılan yerlerin bedelsiz ve müstakil parsel
olarak Hazine adına resen tescil edileceğine ilişkin
hususlar, ilgisine göre örneği (Ek-7/C-D) de yer alan
yazı ile tapu kütüğünün beyanlar hanesine belirtme
yapılması istenilecektir.
(8) 4706 sayılı Kanunun 7/B maddesine göre
satın alma talepleri Bakanlığımız tarafından
değerlendirilerek sonuçlandırılacaktır.
2) Harca
Esas Değer Üzerinden Doğrudan Satış
(1) 4706 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin
son fıkrası gereğince Hazineye ait taşınmazlar;
a) Küçük sanayi sitesi yapılmak üzere bu
amaçla kurulmuş kooperatifler ile kamu kurum ve
kuruluşlarına,
b) Borsa yapılmak üzere ticaret
borsalarına,
c) Serbest bölge olarak kullanılmak üzere,
bu amaçla tahsis edilmiş taşınmazlar da dahil, kamu
kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki
meslek kuruluşlarına, teknoloji geliştirme bölgelerinde
yönetici şirkete,
ç) Üzerine en az onmilyon ABD Doları
karşılığı Yeni Türk Lirası tutarında ve en az elli kişi
istihdam sağlayacak yatırım gerçekleştireceklere,
d) Toplu konut üretmek amacıyla, Toplu
Konut İdaresi Başkanlığına,
2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar
Kanununun 63 üncü maddesinde yer alan harca esas değer
üzerinden doğrudan satılabilecektir.
2.1 -
Satışta Uygulanacak Esas ve Usuller
a) Küçük Sanayi Sitesi İçin Yapılacak
Satışlar
(1) İmar planlarında (1/5000 veya 1/1000
ölçekli) bu amaca ayrılmış Hazineye ait taşınmazların;
küçük sanayi sitesi kurulmak üzere bu amaçla kurulmuş
kooperatifler ile kamu kurum ve kuruluşlarına satışı
yapılabilecektir.
(2) Küçük sanayi sitesi kurmak amacıyla
talepte bulunan kooperatiflerin kuruluş ana
sözleşmelerinin değerlendirilmesi sonucunda;
1) Küçük sanayi sitesi kurmaya yönelik amaç
ve faaliyet konularını kapsaması,
2) Kurulması planlanan küçük sanayinin tek
bir faaliyet alanına yönelik olması durumunda,
(Demirciler, Ayakkabıcılar, Dericiler v.b.) bu durumun
ilgili kooperatifin mevcut ortaklık/üye yapısı dikkate
alınarak üyelerinin küçük sanayinin ilgili faaliyet
alanları ile iştigal ettiğinin ilgili oda ve diğer
kurumlar (vergi dairesi, ticaret sicili kaydı vb.)
nezdinde de belgelendirmesi,
3) İmar planı ile küçük sanayi amacına
ayrılmış bir taşınmazın, imar planı notlarında sadece
tek bir faaliyet alanına yönelik olarak kullanılması
zorunluluğu getirilmiş ise bu durumda plan notlarına
uygun faaliyeti gerçekleştirecek ihtisas kooperatifi
niteliği taşıyan kooperatiflerin taleplerinin
değerlendirilmesi,
gerekmektedir.
(3) Küçük sanayi sitesi yapımı için aynı
taşınmaza birden fazla talepte bulunulması halinde;
öncelikle, kamu kurum ve kuruluşlarının talepleri
değerlendirilecek, bu amaçla kurulmuş kooperatiflerin
taleplerinin değerlendirilmesinde ise imar planı
notlarına bakılacak, faaliyet alanının aynı olması
durumunda ise müracaat tarihleri dikkate alınacaktır.
b) Borsa
Yerleri İçin Yapılacak Satışlar
(1) Emtiaların alınıp satılması ve serbest
rekabet ortamında emtianın piyasa fiyatlarının
oluşturulmasını sağlamaya yönelik faaliyetlerin
gerçekleştirileceği imar planlarında (1/5000 veya 1/1000
ölçekli) bu amaca ayrılmış alanların (tahıl borsası,
canlı hayvan borsası vs.), bu faaliyeti gerçekleştirecek
ticaret borsalarına satışı yapılacaktır.
(2) Ticaret borsaları tarafından hizmet
binası ve borsa yeri olarak birlikte kullanılmak üzere
satışı talep edilen taşınmazların, esaslı unsurun borsa
yeri olması durumunda, satış talepleri bu kapsamda
değerlendirilebilecektir.
c) Serbest
Bölge ve Teknoloji Geliştirme Bölgeleri İçin Yapılacak
Satışlar
(1) Hazine taşınmazları; 3218 sayılı
Serbest Bölgeler Kanununa göre, bölgenin işleticisi
olarak belirlenen kamu kurum ve kuruluşları ile kamu
kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına, 6/7/2001
tarihli ve 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri
Kanununa göre, bölgenin işleticisi olarak belirlenen
yönetici şirkete, harca esas değer üzerinden
satılabilecektir.
(2) Bu kapsamda, Hazineye ait
taşınmazlardan Bakanlar Kurulu Kararı ile serbest bölge
veya teknoloji geliştirme bölgesi ilan edilmiş veya
edilecek alanların satışı yapılabilecektir. Teknoloji
geliştirme bölgesi kurulacak yerlerde yönetici şirketin
önceden ilgili kanun hükümlerine göre tüzelkişilik
kazanması gerekmektedir.
(3) Satışı yapılan taşınmazlardan henüz
Bakanlar Kurulu Kararı ile serbest bölge veya teknoloji
geliştirme bölgesi ilan edilmemiş yerlerde kamu kurum ve
kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek
kuruluşlarından veya yönetici şirketten, Kanunların
öngördüğü şartların yerine getirilmemesi ya da bu
şartları taşımadığının sonradan anlaşılması durumunda,
taşınmazın satış bedelinin faizsiz olarak Hazine
tarafından aynen iade edileceğine ve herhangi bir hak,
tazminat, faiz v.s. talebinde bulunulmayacağına dair,
örneği (Ek-13) de yer alan taahhütname alınacaktır.
(4) Taahhütname alınmadan taşınmazın satış
bedeli tahsil edilmeyecek, taahhütname alındıktan sonra
satış bedeli tahsil edilecektir.
(5) Alınacak taahhütname çerçevesinde; bu
Kanunlarda öngörülen şartların yerine getirildiğinin,
ilgilileri tarafından belgelendirilmesi ve bu durumun
idarece belirlenmesinden sonra tapuda ferağ işlemi
gerçekleştirilecektir.
ç) En Az
Onmilyon ABD Doları Karşılığı Yeni Türk Lirası Tutarında
ve En Az Elli Kişi İstihdam Sağlayacak Yatırımlar İçin
Yapılacak Satışlar
(1) Üzerine en az onmilyon ABD Doları
karşılığı Yeni Türk Lirası tutarında ve en az elli kişi
istihdam sağlayacak yatırım yapacak gerçek veya özel
hukuk tüzel kişilerinin satın alma talepleri, aşağıda
belirtilen esaslar çerçevesinde harca esas değer
üzerinden sonuçlandırılacaktır. Ancak, satışa konu
taşınmazın üzerinde kamuya ait, ihtiyaç duyulmayan bina
ve müştemilatının bulunması durumunda, bina ve
müştemilatın değeri, bu Tebliğin IV üncü bölümünün (a)
bendine göre belirlenecektir.
(2) Yatırım talepleri;
a) Yatırım tutarının talep edilen
taşınmazın rayiç değerinin 3 katından az,
b) Talep edilen taşınmazın imar planı
içinde ancak, başka bir amaca ayrılmış,
olması halinde değerlendirilmeyecektir.
(3) Taşınmazın, 2886 sayılı Devlet İhale
Kanunu çerçevesinde satışı talep edilmiş ise öncelikle
ihaleye çıkarılacaktır.
(4) Bu tür yatırımlarda birden fazla talep
olması halinde, talep sahiplerinin mali yapıları
(bilanço, gelir tablosu, yatırımın finansman tablosu),
yatırımın toplam tutarı ve istihdam sayısı
değerlendirmede esas alınacaktır. Yatırım tutarı ve
istihdam sayısının aynı olması halinde ise müracaat
tarihleri dikkate alınarak ilk müracaat sahibinin talebi
değerlendirilecektir.
(5) Hazineye ait taşınmazlar üzerinde bu
tür yatırım yapacak gerçek veya tüzel kişilerin ilk
müracaatları sırasında talep yazılarına eklenecek
Yatırım Talep Formuna, yatırımı oluşturan her birimin
fiyat tutarının hesap edilip belirtildiği yatırım
miktarı ile yatırım türünü içeren avan proje
eklenecektir. Yatırımın türü itibarıyla, ilgili kurum
veya kuruluşlarca belirlenmiş birim maliyetler olması
halinde, yatırım tutarının hesabında bu maliyetler
dikkate alınacaktır.
(6) Başvurular, örneği (Ek-14) da yer alan
dilekçe ile taşınmazın bulunduğu yerdeki idareye veya
Bakanlığa yapılabilecektir. Ayrıca, (Ek-14/A) da
belirtilen bilgi ve belgeler ile (Ek-14/B) de yer alan
Yatırım Bilgi Formu talep yazılarına eklenecektir.
(7) Taşınmazın devrinden önce, örneği
(Ek-15) de yer alan "Yatırım Taahhütnamesi" noter
tasdikli ve iki nüsha olarak yatırımcı tarafından ilgili
idareye verilecektir. Taahhütnamenin bir örneği
dosyasında muhafaza edilecek, bir örneği de devir
sırasında tapu sicil müdürlüğüne gönderilecektir.
d) Toplu
Konut Üretmek Amacıyla Toplu Konut İdaresi Başkanlığına
Yapılacak Satışlar
(1) Toplu Konut İdaresi Başkanlığına,
ilgili Kanunları uyarınca toplu konut yapmak göreviyle
ilgili olarak ihtiyaç duyulan Hazine taşınmazlarının 492
sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü maddesine göre harca
esas değer üzerinden satışı yapılabilecektir.
(2) Satışı yapılacak taşınmazların imar
planlarında toplu konut alanlarına ayrılmış olması şartı
aranmayacaktır.
(3) 4706 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin
son fıkrası hükmü uyarınca tapu kaydına işlenecek şerhin
"taşınmaz toplu konut üretmek amacıyla Toplu Konut
İdaresi Başkanlığına satılmış olup satış amacı dışında
kullanılmayacaktır." şeklinde işlenmesi, ferağ işlemi
için ilgili tapu sicil müdürlüklerine yazılacak
(Ek-7/A-B)’deki yazılarda belirtilecektir.
(4) Bu kapsamda yapılacak satışlarda, 2.2
bölümünde ifade edildiği üzere; tapu kaydının beyanlar
hanesine ayrıca işlenmesi öngörülen belirtme
yapılmayacaktır.
2.2 - Tapu
Kaydına Şerhler ve Beyanlar Hanesine İşlenecek Hususlar
(1) 4706 sayılı Kanunun 4 ücü maddesinin
son fıkrasında belirtilen ve bu kapsamda satışı yapılan
Hazine taşınmazlarının ferağ işlemleri sırasında tapu
kütüğüne, bu yerlerin amacı dışında kullanılamayacağına
dair örneği (Ek-7/A-B) de yer alan yazı ile şerh
konulması sağlanacaktır.
(2) 4706 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin
son fıkrası uyarınca yapılacak satış (Serbest Bölge ve
Teknoloji Geliştirme Bölgeleri kurulmak üzere yapılacak
satışlar ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığına yapılacak
satışlar hariç) işlemine konu taşınmaz ile ilgili
olarak, "Bu taşınmaz, 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı
Kanunun 4 üncü maddesinin son fıkrası uyarınca projesine
uygun olarak ………….. faaliyeti yapılmak ve bu amaçta
kullanılmak üzere satılmış olup, ipotek tesis edilemez
ve teminat olarak gösterilemez. Öngörülen yatırım için
belirlenen sürelerde yatırımın faaliyete geçirilmesi
zorunludur. Projeye süresi içinde başlanmaması veya
tamamlanmaması ya da satış amacı dışında kullanılması
durumunda, taşınmaz Hazinece geri alınacak ve tahsil
edilen satış bedelinin yüzde beşi mahrum kalınan gelire
karşılık olarak bütçeye irat kaydedilecektir. Geriye
kalan satış bedeli faizsiz olarak iade edilecektir.
Taşınmaz üzerine ilgili tüzelkişilik tarafından yapılmış
olan muhdesatlar için Hazineden herhangi bir hak veya
tazminat talebinde bulunulmayacak ve taşınmaz genel
hükümlere göre tahliye edilecektir. Projede öngörülen
yatırım faaliyete geçmeden üçüncü kişilere hiç bir
şekilde devredilemeyecektir." şeklinde ilgililerinden
noter tasdikli taahhütname alınması ve bu taahhütname
hükümlerinin tapu kütüğünün beyanlar hanesine de
işlenmesi, ferağ işlemi için ilgili tapu sicil
müdürlüklerine yazılan yazılarda belirtilecektir.
2.3 -
Yatırım Projelerinin Faaliyete Geçmesi ve Denetlenmesi
(1) Küçük sanayi sitesi, borsa yerleri ve
en az on milyon ABD Doları karşılığı Yeni Türk Lirası
tutarında ve en az elli kişi istihdam sağlayacak
yatırımlar kapsamında gerçekleştirilecek projelerde
aşağıda belirtildiği şekilde işlem yapılacaktır.
(2) İlgili tüzel kişilikler tarafından,
projeye başlandığı tarih idareye bildirilecektir.
İdarece bildirimi takiben onbeş gün içinde mahallinde
yapılacak tespit ile projeye başlandığı, bir tutanak ile
yatırımcı veya temsilcisi ile müştereken imza altına
alınacaktır. Tutanak iki örnek olarak düzenlenecek bir
örneği ilgilisine imza karşılığı verilecek bir örneği de
dosyasında muhafaza edilecektir.
(3) Yapılacak yatırımlara ilişkin projeler,
satışın yapıldığı yatırımcısı tarafından bizatihi
gerçekleştirilecek ve Bakanlık satış yazısı tarihinden
itibaren en geç bir yılın sonunda projeye başlanılacak
ve dördüncü yılın sonunda tamamlanarak faaliyete
geçirilecektir.
(4) Belirlenen süreler içerisinde yatırıma
başlanıp da mücbir sebepler nedeniyle tamamlanamaması ve
bu durumun belgelendirilmesi ile taşınmazların imar
planında satış amacına ayrılması taahhüdüyle yapılan
satış işlemlerinde, projeye başlanılmadan önce imar
planı çalışmalarına başlanılmış ancak ilgilisinin
iradesi dışında sonuçlandırılamayan plan çalışmalarının
tamamlanması amacıyla ilgilisinin talebini müteakip bir
yılı geçmemek üzere ek süre verilebilecektir.
(5) Projenin tamamlanmasından sonra
ilgilileri tarafından idareye projenin tamamlandığı ve
faaliyete geçeceği tarih bildirilecek ve idarece de bu
bildirimi takip eden onbeş gün içinde mahallinde
yapılacak tespit ile projenin satın alma amacına uygun
olarak tamamlandığının tespit edilmesi durumunda tapu
kütüğünün beyanlar hanesinde yer alan belirtme terkin
edilecektir.
(6) Taşınmazın satış işlemlerini müteakip
tapuda ferağ aşaması sırasında tapu kaydına amacı
dışında kullanılamayacağına ilişkin olarak işlenen şerhe
istinaden projenin tamamlanmasından sonra taşınmazın
satış amacına uygun olarak kullanılıp kullanılmadığı,
yılda bir kez gerektiğinde ilgili kuruluşlardan da
teknik eleman alınmak suretiyle idare tarafından
denetlenecektir.
2.4 - Amacında Kullanılmayan Taşınmazların
Geri Alınmasına Yönelik İşlemler
(1) İdarece 4706 sayılı Kanunun 4 üncü
maddesi kapsamında harca esas değer üzerinden yapılan
satış işlemleri nedeniyle satışa konu taşınmazların
satış amacı dışında kullanıldığı, yapılan tespitler
sonucunda belirlenirse, bu taşınmazların herhangi bir
bildirime gerek kalmaksızın tapu kaydının şerhler
hanesine istinaden öncelikle idari yoldan Hazine adına
tescili ilgililerinden talep edilecek, talebi müteakip
bir ay içerisinde Hazine adına tesciline muvafakat
verilmez ise ihtiyati tedbir talepli olarak tapu iptal
ve tescil davası açılacaktır.
C) ÖZEL
KANUN HÜKÜMLERİNE GÖRE SATIŞ
1 - 4070 sayılı Hazineye Ait Tarım
Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun Hükümlerine Göre
Satış
(1) 4707, 4916 ve 5228 sayılı Kanunlarla
değişik 16/2/1995 tarihli ve 4070 sayılı Hazineye Ait
Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanunun uygulanmasına
ilişkin esas ve usuller aşağıda açıklanmıştır.
a) Kanunun
Amacı
(1) 4070 sayılı Kanun, Hazineye ait tarım
arazilerinin kullanıcılarına, kiracılarına,
hissedarlarına ve taşınmazın bulunduğu köy veya belde
ile sosyo-ekonomik ilişkisini kesmemiş olanlara satışına
ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir.
b) Kanun
Kapsamında Kalan Taşınmazlar
(1) Kanun kapsamına sadece Hazineye ait
tarım arazileri girmektedir. Ancak, tapu kütüğündeki
cinsi tarım arazisi olmamakla birlikte, imar ve ihya
edilerek tarımsal nitelik kazandırılan ve tarımsal
amaçla kullanılan taşlık, kayalık, çalılık vb. yerlerin
de Kanun kapsamında değerlendirilmesi mümkündür.
(2) 4070 sayılı Kanunda adı geçen tarım
arazisi; "Toprak, topografya ve iklimsel özellikleri
tarımsal üretim için uygun olup, hâlihazırda tarımsal
üretim yapılan veya yapılmaya uygun olan veya imar,
ihya, ıslah edilerek tarımsal üretim yapılmaya uygun
hale dönüştürülebilen arazilerdir."
(3) Tarım arazisi olarak kullanılan
taşınmazın bir kısmında konut, ahır ve kümes vb.
yapıların bulunması halinde, burada esaslı unsur tarım
arazisinin kullanılması olacağından, herhangi bir ifraz
işlemi yapılmaksızın taşınmazın tümünün bu Kanun
kapsamında değerlendirilmesi, tarım arazisi olarak
kullanılan taşınmazın bir kısmında fabrika, işyeri,
ticarethane, atölye, imalathane, depo, mandıra, besi
çiftliği vb. bulunması halinde ise bu kısımların hak
sahipleri tarafından ifraz ettirilmesinden sonra,
tarımsal amaçla kullanılan kısmının bu Kanun kapsamında
değerlendirilmesi, diğer kısımlarının ise 2886 sayılı
Kanun hükümlerine göre satışlarının yapılması
sağlanacaktır.
c) Kanun
Kapsamında Kalmayan Taşınmazlar
1) Kadastrosu yapılmamış olan yerler,
(1) Kadastrosu yapılmamış olan yerler;
21/6/1987 tarihli ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu ya da
bu Kanundan önceki mevzuat gereğince hiç çalışma
yapılmamış olan köy ya da mahalle çalışma alanı içindeki
yerler ile kadastro çalışmaları halen devam eden, tespit
ve tahdit işlemleri tamamlanmadığı için askı ilanları
yapılmamış olan yerlerdir.
(2) 3402 sayılı Kadastro Kanunu
çerçevesinde tespit ve tahdit işlemleri tamamlanarak,
askıya çıkmış olan yerler, Kanunun başvuru süresi içinde
askıya çıkma işleminin yapılmış olması şartıyla, 4070
sayılı Kanun kapsamında değerlendirilir. Askı süresinin
başvuru süresinden sonra bitmiş olması, Kanunun
uygulanmasına engel teşkil etmez, ancak uygulama askı
ilanının kesinleşmesinden sonra yapılır.
(3) Kadastro gören yerlerden iken tescil
harici bırakılan yerler ile Hazine veya şahıslar
tarafından kadastro tespitine yapılan itiraz ve açılan
davalar sonucu Hazine adına tescil edilecek taşınmazlar
da bu Kanun kapsamında değerlendirilecektir.
2) Kamu hizmetine tahsis edilmiş veya
fiilen bu amaçla kullanılan taşınmazlar,
3) Belediye imar planları sınırları içinde
kalan alanlar ile büyükşehir belediyelerinin bulunduğu
illerin, bu belediye ve mücavir alan sınırları içinde
bulunan yerler; Büyükşehir belediyeleri dışındaki
belediyelerde 1/5000 ölçekli nazım imar planları
sınırları içinde kalan yerler esas alınacaktır.
4) Kamu kurum ve kuruluşlarının
hazırladıkları planlarda tarım dışı kullanıma ayrılmış
alanlar,
5) Bir veya birbirine bitişik parsellerde
yüzölçümü, sulu arazide en az altıyüz, kuru arazide en
az ikibin dönüm olan ve ilgili kamu kuruluşlarınca
ihtiyaç duyulan taşınmazlar,
6) Deniz kıyı kenar çizgisine ikibin metre,
tabiî ve sun'î göl kenar çizgisine beşyüz metreden az
mesafede bulunan taşınmazlar,
7) 6831 sayılı Orman Kanununa göre orman
sayılan alanlar ile 17/10/1983 tarihli ve 2924 sayılı
Kanun gereğince Çevre ve Orman Bakanlığı emrinde bulunan
taşınmazlar,
8) 2565 sayılı Askerî Yasak Bölgeler ve
Güvenlik Bölgeleri Kanununa göre 1 inci derecede askerî
yasak bölge kapsamına giren yerler,
9) 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu
kapsamında olan alanlar,
10) 2863 sayılı Kültür ve Tabiat
Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında olup da Kültür ve
Turizm Bakanlığınca satılmasına izin verilmeyen
taşınmazlar,
11) 1164 sayılı Arsa Üretimi ve
Değerlendirilmesi Hakkında Kanun amaçlarında
kullanılacak taşınmazlar,
12) Maliye Bakanlığınca belirlenecek bölge,
il ve ilçelerde bulunan taşınmazlar ile çeşitli kamu
kurum ve kuruluşlarının faaliyetlerinden doğan
ihtiyaçlar ve zorunluluklar nedeniyle kapsam dışı
tutulacak yerlerdeki taşınmazlar,
(1) Bu kapsamda; Hatay ve Şanlıurfa
İllerinin tamamı, Çanakkale İlinin Bozcaada ve Gökçeada
İlçeleri, Mersin İlinin Silifke İlçesinin Altınkum,
Keban, Kurtuluş, Hasanaliler ve Cılbayır Köyleri, Siirt
İlinin Kurtalan İlçesinin Yakıttepe ve Çalıdüzü Köyleri,
Erzurum İlinin Horasan İlçesinin Muratbağı, Gerek
Köyleri, Karaçoban İlçesinin Merkez, Binpınar Köyleri,
Çat İlçesinin Tuzluca Mahallesi, Karaşeyh, Yarmak,
Yukarı Çat Köyleri, Hınıs İlçesinin Kolhisar Mahallesi,
Karabudak, Kızmusa Köyleri 4070 sayılı Kanunun uygulama
alanı dışında tutulacaktır.
13) 3202 sayılı Köye Yönelik Hizmetler
Hakkında Kanunun 12 nci maddesi uyarınca toplulaştırma
yapılan yerlerde bulunan taşınmazlar.
ç) Başvuru
Süresi
(1) Bu Kanunun 5, 6, 7 ve 8 inci
maddelerine göre taşınmaz satın almak isteyenlerin
taleplerinin değerlendirilebilmesi için Kanunun müracaat
tarihi olan 19/3/1995 ve 19/3/1997, 13/7/2001 ve
13/7/2003 ile 19/7/2003 ve 19/7/2006 tarihleri arasında
ilgili defterdarlık veya malmüdürlüğüne başvuruda
bulunmuş olmaları gerekmektedir.
d) Satış
Yöntemleri
1) Doğrudan Satış
(1) Doğrudan satış yöntemi, Hazineye ait
tarım arazilerinin hissedarlarına, topraksız ya da
yeterli toprağı olmayan kiracılarına veya
kullanıcılarına satışında uygulanacaktır.
(2) 4916 sayılı Kanun ile 4070 sayılı
Kanunda belirtilen sulu arazide kırk dönüm, kuru arazide
yüz dönüm sınırlaması kaldırıldığından, daha önce bu
miktar sınırlaması nedeniyle kullandıkları arazinin
tamamını doğrudan veya ihale ile satın alamayan
kişilerin başvuru süresi içerisinde talepte bulunmuş
olmaları halinde, talepleri değerlendirilebilecektir.
1.1 -
Öngörülen Koşul
(1) Hazineye ait tarım arazilerinin Kanunun
7 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre kiracılarına,
hissedarlarına ve tarımsal amaçla kullanıcılarına
doğrudan satılabilmesi için; bu kişilerin birikmiş kira
ve ecrimisil borçlarının asıllarını yüzde yirmi fazlası
ile ödemeleri gerekmektedir. Bu şekilde ödeme yapıldığı
takdirde ayrıca gecikme zammı ve faiz tahsil
edilmeyecektir.
1.2 -
Doğrudan Satış Yapılabilecek Kişiler
1.2.1 - Kiracılara Satış
(1) 4070 sayılı Kanunun 5 inci maddesine
göre, topraksız ve yeterli toprağı olmaması nedeni ile
31/12/2002 tarihinden önce 6/10/1994 tarih ve mülga 198
sayılı Milli Emlak Genel Tebliği uyarınca kendilerine
Hazineye ait tarım arazisi kiraya verilen ve 31/12/2002
tarihi itibariyle kiracılık sıfatı devam eden
kiracılara, başvurmaları durumunda rayiç bedel üzerinden
doğrudan satış yapılabilecektir. Topraksız ve yeterli
toprağı olmaması nedeni ile kiracı olanlara doğrudan
satışta, bu taşınmazların 31/12/2002 tarihinden önce beş
yıl süre ile kullanım şartı aranmayacaktır.
1.2.2 -
Hissedarlara Satış
(1) Kanunun 6 ncı maddesine göre, Hazinenin
tarım arazilerindeki hissesi, diğer hissedarlara rayiç
bedel üzerinden doğrudan satılabilecektir.
(2) Hisseli taşınmazın, hissedarların
dışında kiracı veya başka bir şahıs tarafından
kullanılması halinde, öncelik hissedarlara tanınacaktır.
Hissedarlar tarafından satın alınmaması halinde,
taşınmaz hak sahibi kiracıya veya kullanan şahsa
satılabilecektir.
(3) Taşınmazın birden fazla hissedarının
bulunması durumunda, Hazinenin sahip olduğu hisse
miktarına ilişkin bu Tebliğin XI-B/1-c bölümünde
belirtilen sınırlamalar dikkate alınmaksızın başvuruda
bulunan hissedarlara hisseleri oranında satılacaktır.
Kalan Hazine hissesinin satışı, hissedarlar arasında
eşitsizlik yaratmamak bakımından Kanunun öngördüğü
başvuru süresi bittikten sonra başvuruda bulunan
hissedarlara hisseleri oranında yapılacaktır. Ancak,
diğer hissedarlar kendisine düşen Hazine hissesini almak
istemediklerini noter onaylı belge ile bildirmeleri
halinde, bu süre beklenmeksizin Hazine hissesi yine
hisseleri oranında diğer hissedarlara satılabilecektir.
1.2.3 -
Tarımsal Amaçla Kullananlara Satış
(1) Hazineye ait tarım arazilerinin
kullanıcılarına doğrudan satılabilmesi için bu
taşınmazların 31/12/2002 tarihinden önce beş yıl süre
ile fiilen tarımsal amaçla kullanıldığının İdarece
belirlenmiş olması ve taşınmazın halen tarımsal amaçla
kullanılması gerekmektedir.
(2) Mülga 198 sayılı Milli Emlak Genel
Tebliği dışında kendilerine Hazineye ait tarım arazisi
kiraya verilen ve 31/12/2002 tarihi itibariyle kiracılık
sıfatı devam eden kiracıların talepleri, kullanıcı
olarak değerlendirilerek sonuçlandırılacaktır.
(3) Taşınmazların 31/12/2002 tarihinden
önce beş yıl süre ile fiilen tarımsal amaçla
kullanıldığının belirlenmesi, millî emlâk veya muhakemat
kayıtlarındaki birbirini doğrulayan bilgi veya belgeler
(taşınmazın dosyasındaki tespit tutanağı, ecrimisil
ihbarnamesi, mahkeme kayıtları, idari yoldan tahliye
kayıtları, muhtar ve bilirkişi yazılı beyanları,
ecrimisil tahsilat makbuzları, taşınmazın dosyasındaki
kadastro veya tapulama tutanağı, tapu kütüğündeki
şerhler gibi) üzerinden yapılacaktır.
(4) Milli Emlak Servislerince, 31/12/2002
tarihinden önceki tarımsal amaçla kullanımın tespitinin
bu tarihten sonra da yapılması mümkündür. Bu tarihten
sonra yapılacak tespitte, taşınmazın 31/12/2002
tarihinden önce kullanıldığının, sadece muhtar ve
bilirkişi beyanları ile belirlenmesi halinde, herhangi
bir itiraza mahal vermeyecek şekilde taşınmazın
mahallinde ve köyde yaşayan bilirkişilerden detaylı
şekilde araştırma yapılarak kullanımın tespit edilmesi
gerekmektedir.
(5) Hazineye ait bir parselin tamamının
birden fazla şahıs tarafından kullanılması halinde,
parsel fiilî kullanım durumuna göre ifraz edildikten
sonra satılacaktır. Ancak, kullananlar kendi aralarında
anlaştıkları takdirde parselin tamamının hisseli olarak
satılması da mümkündür. Hazineye ait parselin bir
kısmının kullanılması halinde, kullanılmayan kısmın
Hazinece müstakil olarak değerlendirilmesi mümkün ise
veya ifrazında Hazine yararı varsa bu kısmın ifrazı
yapılacak, aksi takdirde parselin tamamı satışa
sunulacaktır.
(6) Taşınmazın doğrudan satışının
yapılamaması halinde, öncelikle bu Kanuna göre ihaleye
çıkartılacak, satılmadığı takdirde ise genel hükümlere
göre satışı değerlendirilecektir.
1.2.4 -
Mülga 766 sayılı Kanunun 37 nci Maddesi Gereğince Tapuda
Adına Şerh Bulunanlara Satış
(1) 4070 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin
üçüncü fıkrası gereğince, Hazineye ait taşınmazlardan,
mülga 28/6/1966 tarihli ve 766 sayılı Kanunun 37 nci
maddesine göre üzerine şerh konulmuş ve 21/6/1987
tarihli ve 3402 sayılı Kanunun 46 ncı maddesi kapsamında
ilgililerince talep ve dava edilmemiş olanlar ile
davaları devam edenlerden davadan vazgeçenlere, tapuda
adına şerh bulunanlara veya bunların kanuni
mirasçılarına, 31/12/2002 tarihinden önce 5 yıl süre ile
fiilen tarımsal amaçla kullanılması ve bu hususun
idarece belirlenmesi şartına bağlı olmaksızın, doğrudan
satılabilecektir. Şerhlere ilişkin olarak 11/2/1989
tarih ve 151 sıra numaralı Milli Emlak Genel Tebliğinin
II/C-a bölümünde yer alan açıklamalar dikkate
alınacaktır.
(2) Bu taşınmazlar üzerindeki şerhlerin,
taşınmazın hak sahipleri tarafından başvuru süresi
içerisinde satın alınmak üzere talep edilmemesi veya
talep edilip de üzerlerine düşen yükümlülükleri yerine
getirmemeleri nedeniyle satılamaması halinde, tapu
idarelerince resen kaldırılması sağlanacaktır.
2) İhale
Yolu İle Satış
(1) 4070 sayılı Kanunun 8 inci maddesine
göre ihale yolu ile satış, Hazineye ait tarım
arazilerini kullananlardan, doğrudan satış yönteminden
yararlanamayacak durumda olup da, Kanunda belirtilen
diğer şartları taşıyanlara yapılan satışlarda
uygulanacaktır.
(2) Bu satış, 2886 sayılı Devlet İhale
Kanununda öngörülen satıştan, ihaleye katılım ve ilan
yönünden farklıdır. İhale yöntemi ile satılacak tarım
arazilerinin, doğrudan satıştan farklı olarak, köy veya
belde sınırları içinde olması gerekmektedir. Bu nedenle
il veya ilçe belediye sınırları içinde kalan tarım
arazilerinin satışında 8 inci madde hükümleri
uygulanmayacaktır.
2.1 -
İhalelere Katılabilecek Kişiler
(1) 4070 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine
göre tarım arazilerinin satışı ile ilgili ihalelere;
a) Taşınmazın bulunduğu köy veya belde
nüfusuna kayıtlı ve o köy veya beldede oturmakta olan,
veya
b) 31/12/2002 tarihinden önce o köy veya
beldede bir taşınmazı malik veya zilyet olarak tasarruf
eden,
gerçek kişiler katılabileceklerdir.
2.2 - İhale
Yolu İle Yapılan Satışlarda İlan
(1) Tarım arazilerinin satışına ait ilan,
köy veya belde muhtarlıklarına bildirilerek, köyde
alışılmış usullere göre duyurularak yapılacaktır.
Gerekli görülen durumlarda, bunlara ek olarak
belirlenecek başka yollarla da ilan yapılabilecektir.
2.3 -
Geçici Teminat
(1) 4706 sayılı Kanunun 7/A maddesi genel
hüküm niteliğinde olduğundan, 4070 sayılı Kanuna göre
ihale yoluyla yapılacak satışlarda, ihale yetkilisinin
onayı ile tahmin edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak
üzere yüzde otuzuna kadar geçici teminat
alınabilecektir. Alınan geçici teminatın peşin
satışlarda ihale bedelinin ödenmesinden, taksitli
satışlarda ise peşinat tutarının ödenmesinden sonra iade
edilmesi gerekmektedir.
2.4 -
Öncelikli Alım Hakkı
(1) Kanunun 8 inci maddesi hükmüne göre;
31/12/2002 tarihinden önce Hazineye ait tarım
arazilerini kullananlardan, doğrudan satış hakkından
yararlanamamış olanlar veya bunların kanuni mirasçıları
taşınmazı fiilen kullanmaları ve bu hususun İdarece
belirlenmiş olması koşuluyla, ihale yoluyla satışa
çıkarılan tarım arazilerini öncelikli alım hakkına
sahiptirler.
(2) 4070 sayılı Kanunun 9 ve geçici 2 nci
maddeleri uyarınca tarım arazilerinin satışı sırasında
öncelikli alım hakkının kullanılabilmesi için, hak
sahibi kişinin başvuru süresi içinde, ilgili
defterdarlık veya malmüdürlüğüne müracaat etmiş olması
gerekmektedir.
(3) Kanuni mirasçılardan birinin öncelikli
alım hakkından faydalanmak üzere başvurusu, taşınmazın
satışa çıkarılması için yeterli olup, ihaleye çıkılmadan
önce taşınmazın hangi kanuni mirasçılar tarafından
fiilen kullanıldığı idarece tespit edilerek, öncelikli
alım hakkına sahip kanuni mirasçılar belirlenecektir.
İhaleye ilişkin bilgiler, ihale yapılmadan önce
öncelikli alım hakkına sahip kanuni mirasçılara yazı ile
bildirilerek, ihaleye iştirak etmeleri istenecektir.
(4) Öncelikli alım hakkı olan kişiler
ihaleye katılsın veya katılmasın, ihale; ihale
yetkilisince onaylanmadan önce kendilerine yedi gün
içinde yapılacak tebligat üzerine, onbeş gün içinde
ihale bedelinin tamamını veya en az dörtte birini
yatırmaları, kalan tutarı ise peşinatın ödenmesini
izleyen en çok iki yıl içinde taksitle ödeyeceklerini
örneği (Ek- 16) da yer alan "4070 Sayılı Kanun Uyarınca
Taksitle Satışı Yapılan Hazine Taşınmazlarına Ait Satış
Sözleşmesi" ile taahhüt etmeleri halinde, ihale
öncelikli alım hakkı sahibine, öncelikli alım hakkı
sahibinin birden fazla olması halinde ise satış veraset
ilamında gösterilen hisseleri oranında yapılacak ve bu
durum üzerinde ihale kalan istekliye bildirilecektir.
(5) Öncelikli alım hakkı sahibi, bu süre
içinde üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmez ise
üzerinde ihale kalan istekliye 2886 sayılı Kanun
hükümlerine göre tebligat yapılarak işlemler
tamamlanacaktır.
(6) İhalede istekli bulunmadığı takdirde,
ikinci ve izleyen ihalelerde öncelikli alım hakkı
kullandırılmayacaktır.
(7) Örnek: 10.000 m2 Hazineye ait taşınmazı
25/9/1999 tarihinden itibaren kullanan kişi, 31/12/2002
tarihinden sonra vefat etmiştir. Bu kişinin dört kanuni
mirasçısı olup, her birinin hisse oranı eşittir. Kanuni
mirasçılardan biri 5/8/2003 tarihinde Kanundan
faydalanmak üzere başvurmuştur. Taşınmazı üç mirasçı
fiilen kullanmaktadır.
(8) İdare öncelikle, veraset ilamında
gösterilen öncelikli alım hakkına sahip kanuni
mirasçılardan hangisinin o taşınmazı fiilen kullandığını
tespit edecektir. İdarece yapılan tespitte, taşınmazın
üç mirasçı tarafından fiilen kullanıldığı anlaşılmıştır.
İdare, ihale işlemlerini tamamlayarak, ihale gün ve
saatini öncelikli alım hakkına sahip üç mirasçıya
bildirecek ve yapılacak ihaleye iştirak etmelerini
isteyecektir.
(9) İhale yapılmış ve ihaleye iki mirasçı
katıldığı halde, ihale başka bir şahıs üzerinde kalmış
ise idarece, ihaleye katılıp katılmadıklarına
bakılmaksızın öncelikli alım hakkı sahibi kanuni
mirasçıların üçüne, bu hakkın kullanılabilmesi
bakımından onbeş gün içinde ihale bedelinin tamamını
veya en az dörtte birini yatırmaları, kalan tutarı ise
peşinatın ödenmesini izleyen en çok iki yıl içinde
taksitle ödeyeceklerini 4070 Sayılı Kanun Uyarınca
Taksitle Satışı Yapılan Hazine Taşınmazlarına Ait Satış
Sözleşmesi ile taahhüt etmelerine ilişkin tebligat
yapılacaktır. Yapılan tebligata iki mirasçı icabet
etmiştir. Bu durumda iki mirasçıya veraset ilamında
gösterilen hisselerine, diğer mirasçıların hisseleri de
eklenmek suretiyle bulunacak hisseleri oranında satış
yapılacaktır. Örneğimizde, taşınmaz 10.000 m2 ve hisse
oranları eşit olduğundan her bir mirasçı, 5.000 m2 satın
alabilecektir.
e) Satış
Bedelinin Tespiti, Tahsili, Tescil ve Taksitle Ödeme
(1) 4070 sayılı Kanuna göre yapılacak olan
satış işlemlerinde; taşınmazın satış bedeli bu tebliğin
IV üncü bölümünde belirtilen esaslar göz önünde
bulundurularak tespit edilecektir.
(2) 4070 sayılı Kanuna göre yapılacak
satışlarda satış bedeli peşin ödenebileceği gibi
taksitle de ödenebilir. Taksitli satışlarda satış
bedeli, herhangi bir parasal sınıra tabi olmaksızın ve
faizsiz olarak en az dörtte biri peşin, kalanı en fazla
iki yıl içinde faizsiz olarak eşit taksitle ödenecektir.
İlk taksit, peşinatın ödenmesinden sonra altı ay içinde
kalan taksitler ise ilk taksidi takip eden en fazla üçer
aylık dönemler halinde tahsil edilebilecektir.
(3) Satış bedelinin taksitle ödenmesinin
talep edilmesi ve üst üste iki taksitin vadesinde
ödenmemesi halinde, idarece, alıcıya borcunu onbeş gün
içerisinde ödemesi, ödenmeyen taksitlerin vade tarihleri
ile tahsil tarihine kadar geçen süre için kanuni faiz
uygulanacağı, borcunu bu süre içinde hesaplanacak faizi
ile birlikte ödememesi durumunda, sözleşmenin
feshedileceğini bildirecektir. Tebligata rağmen borcun
ödenmemesi halinde, taşınmaz Hazine mülkiyetinde ise
sözleşme feshedilerek, ihale ile yapılan satışlarda
geçici teminat olarak belirlenmiş tutar, doğrudan
satışlarda ise satış bedelinin yüzde onu, bütçeye irat
kaydedilecek ve satış bedeli olarak tahsil edilen
tutarlardan mahsup edilerek kalanı faizsiz olarak
alıcıya aynen iade edilecektir. Taşınmaz, banka teminat
mektubu veya ipotek tesis edilerek alıcı adına tescil
edilmiş ise teminat mektubu veya ipotek paraya
çevrilerek, kalan borç tahsil edilecektir.
(4) Satış bedelinin taksitle ödenmesi
halinde, müşteri ile idare arasında örneği (Ek-16) de
yer alan sözleşme düzenlenecektir. Sözleşmenin noter
tarafından tasdikine gerek bulunmamaktadır. Düzenlenen
sözleşmenin bir örneği müşteriye verilecektir.
(5) Taşınmazın bedelinin tamamı ödenmeden
tapuda ferağ verilmeyecek ancak, taksitli satışlarda,
taksit tutarlarını karşılayacak miktarda kesin ve
süresiz banka teminat mektubu verilmesi veya ipotek
tesis edilmesi durumunda idarenin örneği (Ek-17/A-B) de
yer alan yazılı istemi ile tescil işleminin yapılması
bildirilecektir.
(6) İpotek
tesis edilen taşınmazların başkasına devredilmesi
halinde bu Tebliğin IX uncu bölümünde belirtilen
hususlara göre işlem yapılacaktır.
f) Tarım
Dışı Kullanımın Yasaklanması
(1) 4070 sayılı Kanuna göre gerek doğrudan,
gerekse ihale ile satılan tarım arazileri, on yıl süre
ile tarım dışı amaçlarla kullanılamayacaktır. Bu husus
tapu kütüğünün beyanlar hanesine yazılacaktır. Bu süre
sonunda tarım dışı amaçla kullanım Tarım ve Köyişleri
Bakanlığından alınacak izne tabi olacaktır.
(2) Satış işleminin tamamlanmasından sonra
tapu sicil müdürlüğüne örneği (Ek-17/A-B) de yer alan
yazı yazılarak, taşınmazın müşteri adına tescili ile
belirtilen beyanın konulması istenecektir. Beyan,
taşınmazın tarım dışı amaçla kullanılmamasına yönelik
olup, tarımsal amaçlarla kullanılmak üzere mülkiyetin
devrine engel teşkil etmemektedir.
g) 2886
sayılı Devlet İhale Kanununun Uygulanacağı Haller
(1) 4070 sayılı Kanun kapsamına giren
arazilerin gerek doğrudan, gerekse ihale yolu ile
satışında öncelikle bu Kanunda yer alan hükümler
uygulanacak, hüküm bulunmayan hallerde ise 2886 sayılı
Devlet İhale Kanunu hükümleri uygulanacaktır.
ğ) Yetki
Devri
(1) 4070 sayılı Kanuna göre hak sahiplerine
doğrudan veya ihale yoluyla yapılacak satışlarda, bu
tebliğin III. Satışa Çıkarma Yetkisi ve VIII. İhale
Onayına Yetkili Merciler başlıklı bölümünde belirtilen
esaslar dahilinde yetki devri yapılmıştır.
(2) 4070 sayılı Kanuna göre Bakanlığa
gönderilecek satış izni veya ihale onay taleplerine
ilişkin yazılara; örneği (Ek-18) de yer alan "4070
Sayılı Kanuna Göre Düzenlenen Taşınmaz Bilgi Formu",
kıymet takdir kararı ile hak sahipliğinin tespitine
yönelik her türlü bilgi ve belgelerin (tespit tutanağı,
ecrimisil ihbarnamesi, mahkeme kayıtları, idari yoldan
tahliye kayıtları, muhtar ve bilirkişi yazılı beyanları,
ecrimisil tahsilat makbuzları, taşınmazın kadastro veya
tapulama tutanağı, tapu kütüğündeki beyanlar gibi)
eklenmesi gerekmektedir.
h) Diğer
Hususlar
(1) 4070 sayılı Kanuna göre yapılacak satış
işlemlerinde, ayrıca aşağıda belirtilen hususlara da
uyulması gerekmektedir.
1) 5216 sayılı Kanun gereğince, büyükşehir
belediyeleri mücavir alan ve belediye sınırları
içerisinde kalan yerlerde bulunan taşınmazlar hakkında,
5216 sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 23/7/2004
tarihine kadar, 4070 sayılı Kanuna göre müracaat süresi
içinde yapılan başvuruların değerlendirilmesi, bu
tarihten sonra yapılan başvuruların ise reddedilmesi
gerekmektedir.
2) 4070 sayılı Kanun uygulaması, 3083
sayılı Kanun kapsamında tarım reformu uygulama alanı
ilan edilmiş yerlerde ilgili Tarım Reformu Bölge
Müdürlüklerinden köy ve parsel bazında uygun görüş
alınarak sonuçlandırılacaktır.
3) Mülga 216 sıra sayılı Genel Tebliğ
çerçevesinde, uygulama kapsamı dışında olması nedeniyle
reddedilen başvuruların resen dikkate alınarak yeniden
değerlendirilmesi, mülga 216 sıra sayılı Genel Tebliğ
kapsamında olmamakla birlikte 286 sıra sayılı Genel
Tebliğ ile 4070 sayılı Kanunun uygulama alanı dışına
çıkarılan yerlerde 10/11/2004 tarihinden önce yapılmış
başvuruların değerlendirilmesi, bu tarihten sonra
yapılacak başvuruların ise reddedilmesi gerekmektedir.
4) İfraz işlemleri; Tescile Konu Olan
Harita ve Planlar Yönetmeliğine uygun olarak yapılacak
haritalara göre yapılır.
4070 sayılı Kanuna göre yapılacak
ifrazlarda, 3194 sayılı İmar Kanunu ve Uygulama
Yönetmelikleri hükümleri uygulanmayacaktır.
5) Bu Kanununa göre süresi içerisinde
başvuran talep sahiplerinin hak sahibi olduklarının
idarece belirlenmesi üzerine, taşınmazın satın alınması
yönünde yapılacak tebligatta bu haktan yararlanmak üzere
30 gün içerisinde idareye başvurulması, aksi takdirde bu
Kanun hükümlerine göre ihale suretiyle satış yapılacağı
belirtilecektir.
2 - 4071
sayılı Kanuna Göre 3 Mart 1340 (1924) Tarihli 431 Sayılı
Kanunla Hazineye Kalan Taşınmazlardan Bazılarının
Zilyetlerine Devri
(1) 16/2/1995 tarihli ve 4071 sayılı "3
Mart 1340 (1924) Tarihli 431 Sayılı Kanunla Hazineye
Kalan Taşınmazlardan Bazılarının Zilyedlerine Devri
Hakkında Kanun" 19 Şubat 1995 tarih ve 22207 sayılı
Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
(2) Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin esas
ve usuller aşağıda açıklanmıştır.
a) Kanunun
Amaç ve Kapsamı
(1) 3 Mart 1340 (1924) tarihli ve 431
sayılı Hilafetin İlgasına ve Henadanı Osmanî'nin
Türkiye Cumhuriyeti
Memalîki Haricine Çıkarılmasına Dair Kanun gereğince
Osmanlı İmparatorluğu'nda padişahlık yapmış
kişilerin Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde kalan
tapuya kayıtlı tüm taşınmazları Devlete intikal
etmiştir.
(2) 4071 sayılı Kanunun amacı, Hazineye
intikal eden söz konusu yerlerin Hazine adına tapuda
intikal işlemleri yapılmış veya yapılmamış olsun bu tapu
kayıtları sınırları içinde kalan taşınmazların
zilyedlerine devrine ilişkin esas ve usulleri
düzenlemektir.
(3) Kanunun uygulanması süreklilik arz
etmektedir. Çünkü hem Hazine adına tapu sicilinde
intikal işlemleri tamamlanmış taşınmazlara uygulanırken,
diğer yandan bugün için bilinmeyen fakat ileride ortaya
çıkacak 431 sayılı Kanun kapsamına girip de Hazineye
intikali gereken taşınmazlara uygulanacaktır.
(4) 4071 sayılı Kanun özel nitelikte Kanun
olup, bu Kanun kapsamında kalan yerler 2886 sayılı Kanun
hükümlerine göre satışa çıkarılmayacaktır. Ayrıca, Kanun
kapsamındaki yerler 4071 sayılı Kanunda belirtilen
başvuru süresi içinde tahsis, devir, terk, irtifak hakkı
ve benzeri bir işleme de konu edilmeyecektir.
b) Kanunun
Uygulama Alanı Dışında Kalan Taşınmazlar ve Yerler
(1) Aşağıda belirtilen taşınmazlar devre
konu edilmeyecektir.
1) Herhangi bir nedenle Hazine
mülkiyetinden çıkmış olanlar,
2) Bir kamu hizmetine tahsisli olan veya
tahsisli olmamakla beraber fiilen kamu hizmetinde
kullanılanlar,
3) İmar planları ile kamu hizmetine
ayrılanlar,
4) 3402 sayılı Kadastro Kanununun 16 ncı
maddesinin (B) ve (C) bendlerinde belirtilen yerler,
5) Kıyı çizgisi ile kıyı kenar çizgisi
arasında kalan yerler,
6) 6831 sayılı Orman Kanununa göre orman
sayılan yerler,
7) Hazinece, on yıldan uzun süreli kiraya
verilen yerler ile üzerinde irtifak hakkı tesis edilen
yerler,
8) 2863 sayılı Kültür ve Tabiat
Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında olup, Kültür ve
Turizm Bakanlığınca satılmasına izin verilmeyen yerler,
9) 2924 sayılı Orman Köylülerinin
Kalkınmalarının Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamına
giren yerler,
10) İçme suyu amaçlı barajların mutlak
koruma alanları içerisinde bulunan yerler.
c) 4071
sayılı Kanundan Yararlanacak Kişiler
1) Kadastro Gören Yerlerde Kanundan
Yararlanacak Kişiler
(1) Kadastro gören yerlerde, kadastro veya
tapulama tutanaklarına göre adlarına tespit veya tescil
edilen, ancak 431 sayılı Kanuna dayanarak, Hazinenin
yaptığı itiraz nedeniyle kadastro veya tapulama
komisyonu kararları yahut mahkeme ilamları sonucu Hazine
adına tescil edilen taşınmazların tutanaklarında
gösterilen tespit veya tescil malîki veya bunların akdî
veya kanunî halefleri 4071 sayılı Kanundan
yararlanacaktır.
(2) Ayrıca, zilyedi belirtilerek 431 sayılı
Kanun uyarınca doğrudan Hazine adına tespit ve tescil
edilen taşınmazların tutanakta belirtilen zilyetleri
veya bunların akdî veya kanunî halefleri de bu Kanundan
faydalanacaklardır.
(3) Malikin, zilyedin, kanunî veya akdi
halefin birden fazla olması durumunda, Kanundan
yararlanmak için başvuru zorunluluğu getirildiğinden,
başvuranın kendisi dışında diğerleri adına da hareket
etmesi halinde, temsil yetkisi olup olmadığı hususu
noter onaylı vekâletnameye bakılarak kontrol
edilecektir. Temsil etmiyor ise, sadece başvuran kişinin
hissesine ilişkin işlemler yapılacaktır.
Başvurmayanların hisseleri Hazine mülkiyetinde
bırakılacaktır.
(4) Mirasçı birden fazla ise yukarıda
açıklandığı şekilde ve veraset belgesindeki miras
hisseleri oranında işlem yapılacak, başvurmayan veya
vekâleten temsil edilmeyen mirasçı hakkında işlem
yapılmayacaktır. Terekeye mümessil atandığı durumlar
saklı kalacaktır.
(5) İdare, başvuranların malik, zilyed,
akdi veya kanunî halef olup olmadıklarını
araştıracaktır.
2) Kadastro
Görecek Yerlerde Kanundan Yararlanacak Kişiler
(1) 4071 sayılı Kanun yürürlüğe girdikten
sonra, yapılacak kadastro çalışmaları sırasında 431
sayılı Kanuna göre Hazineye intikal etmesi gereken bir
taşınmaz ortaya çıktığı takdirde, bu taşınmazın
zilyedlerinden 3402 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde
belirtilen zilyedlik şartlarını taşıyanların isimleri
kadastro tutanağında belirtilerek taşınmaz öncelikle
Hazine adına tespit ve tescil edilecektir.
(2) Ancak, kadastro tutanağında isimleri
belirtilmiş olan zilyedler, tutanakların
kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde başvurdukları
takdirde, bu Kanundan yararlanacaklardır.
(3) Tutanakta ismi geçen zilyed, tutanağın
kesinleşmesinden önce veya sonra ölmesi veya taşınmazı
satması durumunda başvuru hakkı mirasçılara ya da akdi
halefe geçecektir. Maddede öngörülen süre içinde
mirasçılar veya akdi halefler yukarıda açıklandığı
şekilde başvurabileceklerdir.
ç) Geçerli
Sayılan Tapu Kayıtları
(1) 3 Mart 1340 (1924) tarih ve 431 sayılı
Kanun yürürlüğe girdikten sonra, bu Kanun kapsamına
girdiği bilinmeyen birçok yer çeşitli Kanunlara göre
Devletçe satılmış, iskanen veya toprak dağıtımı yoluyla
verilmiş yahut açılan tescil davaları sonucunda kişiler
adına tescil edilmiştir. Daha sonra bu taşınmazların
büyük bir kısmı el değiştirmiştir.
(2) Bu Kanunun 5 inci maddesinin (a)
bendindeki amaç, söz konusu tapu senetlerinin
geçerliliğini korumaktır.
(3) Buna göre; padişah adına tapu kaydı
oluşturulmadan önce veya oluşturulduktan sonra, herhangi
bir yolla edinilmiş tapu senedine dayanılarak tasarruf
edilen taşınmazlar, 3402 sayılı Kanunun 13 üncü
maddesine göre ilgilileri adına tespit ve tescil
edilecektir.
(4) Bu hüküm her ne kadar "Kadastro Görecek
Yerlerde Yapılacak İşlem"leri gösteren 5 inci maddede
yer almış ise de genel niteliktedir. Çünkü kadastro
görecek yerlerde geçerli sayılacak bir kaydın kadastro
görmüş veya halen gören yerlerde geçerli sayılmaması
eşitlik ilkesine ve hukuk devleti anlayışına aykırı
olacaktır. Bakanlığın bu güne kadarki uygulaması da söz
konusu tapu kayıtlarının geçerli sayılması yönündedir.
Dolayısıyla, anılan madde ile, kadastro görmüş, halen
gören ve görecek yerlerde kişiler adına daha önceden
herhangi bir yolla oluşturulmuş tapu kayıtlarından doğan
haklar müktesep hak olarak kabul edilmiş ve geçerli
sayılmıştır. Bu kişilerin mülkiyet hakları korunmuştur.
(5) 431 sayılı Kanun kapsamına giren bir
taşınmaza ilişkin mükerrer kayda rastlandığı takdirde
kişi adına olan tescil geçerli sayılacak ve 4071 sayılı
Kanunun 5 inci maddesinin (a) bendine göre bu tür
taşınmazlar için idarece bir işlem yapılmayacaktır.
(6) Ancak, kadastro görmemiş yerlerde
sadece zilyedliğe dayanılarak alınan tapuların kadastro
tutanaklarının kesinleşme tarihînden itibaren on yıl
geçmemiş olanların iptali için dava açılması
gerektiğinden, 4071 sayılı Kanundan yararlanmak
isteniyorsa taşınmazın bedelinin peşin ya da taksitle
ödenmesi, ödemeler için idareye yazının tebliği
tarihinden itibaren onbeş gün (Zaman aşımı dikkate
alınarak daha az süre belirlenebilir.) içinde
başvurulması hususları ilgilisine bildirilecektir.
Verilen süre içinde bir başvuru olmadığı takdirde dava
açılacaktır.
(7) Dava açıldıktan sonra yapılacak
başvurularda bu Kanunun geçici 2 nci maddesine göre
işlem yapılacaktır.
d)
Başvuruların Değerlendirilmesi
1) Başvurunun Şartı, Şekli ve Yeri
(1) Kadastro görmüş yerlerdeki hak
sahiplerinin bu Kanundan yararlanabilmeleri için başvuru
süresi olan 19/2/1995 ve 19/2/1996 tarihleri ile 4707
sayılı Kanunun 7 nci maddesi ile getirilen düzenleme
çerçevesinde 13/7/2001 ve 13/7/2003 tarihleri arasında
başvuruda bulunmuş olmaları gerekir. Ancak davası devam
eden taşınmazlar için başvuru süresi devam etmekte olup,
bu Kanundan yararlanmak isteyenler bir dilekçe ile
başvurmak zorundadırlar (Ek-20). Dilekçeler posta ile de
gönderilebilecektir. Dilekçeye devri istenilen
taşınmazın tapu kayıtlarına ilişkin bilgiler ve
başvuranın tebligat adresi yazılacaktır. Başvuru olmadan
idare kendiliğinden işlem yapmayacaktır.
(2) Başvuru dilekçesine tapulama veya
kadastro tutanağı, varsa komisyon kararı, mahkeme ilamı,
başvuran mirasçı ise veraset belgesi, akdî veya kanunî
halef ise bunu kanıtlayan belgelerle vekil ise
vekâletnamesi ve gerekli olabilecek diğer belgelerin
noterce onaylı örnekleri eklenecek ve idare bu
belgelerin geçerliliğini araştıracaktır.
(3) Bu Kanundan yararlanmak isteyenler,
taşınmazın bulunduğu yerdeki defterdarlık veya
malmüdürlüğüne başvuracaklardır.
1.1 -
Davası Devam Eden Yerlerde Başvuru Zamanı
1.1.1 - Tapu İptal Davalarında
(1) 4071 sayılı Kanunun geçici 2 nci
maddesinin (a) bendi gereğince, devam eden tapu iptal
davalarında ödemeye, teminata ve ipoteğe ilişkin
belgeler idarece mahkemeye sunulacaktır.
1.1.2 - Tespite İtiraz Davalarında
(1) 4071 sayılı Kanunun geçici 2 nci
maddesinin (b) bendi gereğince, Kadastro mahkemelerinde
devam eden tespite itiraz davalarında bedelin tümünün
peşin ödendiğine dair belgenin, taksitle ödemelerde ise,
idare ile hak sahipleri arasında (Ek-21) de yer alan
"4071 Sayılı Kanuna Göre Düzenlenecek Taahhütname"
düzenlenerek idarece mahkemeye sunulacak ve hak
sahipleri adına tescil kararı beklenecektir.
(2) Ayrıca, mahkeme, kalan borç için
tescille birlikte Hazine lehine ipotek tesisine de
kararında yer verecektir.
(3) Davalar devam ederken, bu Kanundan
yararlanmak için kişilerce yapılacak başvurularda her
türlü mahkeme masrafları, avukatlık ücretleri ve harçlar
mahkeme kararı üzerine kişilerden tahsil edilecektir.
İdarece herhangi bir bedel ödenmeyecektir.
(4) Eğer kişiler davaya devam etmek
isterler ise; dava süresince başvuru süresi
işlemeyecektir. Mahkeme kararı kesinleştikten sonra
başvuru süresi işlemeye başlayacaktır. Bu durumda,
mahkeme kararı kesinleştikten sonra başvuru süresi,
kesinleşme tarihinden itibaren bir yıl olacaktır.
1.2 -
Kadastro Görecek Yerlerde
(1) Kadastro görecek yerlerde başvuru
süresi Kanunun 5 inci maddesinin (b) bendinin son
cümlesinde hükme bağlanmıştır. Buna göre, kadastro
tutanağında belirtilmiş olan zilyedler, tutanakların
kesinleşme tarihinden itibaren bir yıl içinde
başvurmaları halinde bu Kanundan yararlanabileceklerdir.
e) Başvuru
Tarihinin Saptanması
(1) Kanunun 7 nci maddesinin 2 nci bendi
gereğince posta ile yapılan başvurularda, dilekçenin
taşınmazın bulunduğu yerdeki defterdarlık veya
malmüdürlüğünde kayda geçtiği tarih başvuru tarihi
olarak kabul edilecektir.
f) Bedelin
Hesaplanması, Ödenmesi ve Tescil
1) Bedelin Hesaplanması
(1) Kanunun 8 inci maddesi uyarınca, devre
konu taşınmazın bedeli, 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı
Harçlar Kanununun 63 üncü maddesine göre hesaplanacak
harca esas değerdir.
(2) Bu maddede belirtilen "...492 sayılı
Harçlar Kanununun 63 üncü maddesine göre hesaplanacak
değer..." taşınmaz devir (satış) bedelidir. Bu bedel,
peşin ödemelerde tahsilatın yapıldığı, taksitli
ödemelerde ise bedelin dörtte birinin tahsil edildiği
yıldaki değerler dikkate alınarak hesaplanacaktır.
(3) Genel beyan yılından sonraki yıllarda
taşınmazın bedeli Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca
belirlenen yeniden değerleme oranının yarısı nispetinde
artırılmak suretiyle tespit edilecektir.
(4) Ancak, 31/12/1992 tarihli ve 21452
sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 19/12/1992 tarih,
92/3899 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının ve 23/12/1994
tarihli ve 22150 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan "26
Seri No'lu Harçlar Kanunu Genel Tebliği"nin göz önünde
bulundurulması gerekmektedir. Söz konusu Bakanlar Kurulu
kararına göre, kalkınmada öncelikli yörelerde ve
arazilerde (tarım arazilerinde) yeniden değerleme oranı:
- Kalkınmada birinci derecede öncelikli
yörelerde yüzde yirmibeşi,
- Kalkınmada ikinci derecede öncelikli
yörelerde yüzde ellisi;
- Emlâk Vergisi Kanununa göre arazi olarak
vergilendirilen;
.Kalkınmada birinci derecede
öncelikli yörelerdeki tarım arazilerinde yüzde sıfır,
.Kalkınmada ikinci derecede öncelikli
yörelerdeki tarım arazilerinde yüzde onu,
.Kalkınmada öncelikli yöreler
dışındaki tarım arazilerinde yüzde yirmibeşi,
nispetinde uygulanacaktır.
(5) 29/6/2001 tarihli ve 4707 sayılı
Kanunun 6 ve 8 inci maddeleri ile 4071 sayılı Kanunun 8
inci, 4072 sayılı Kanunun 1 inci maddeleri değiştirilmiş
ve devir bedelinin hesaplanmasında harca esas değere,
yılı içerisinde her ay için Türkiye İstatistik Kurumu
Başkanlığınca belirlenen Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE)
kadar bedel farkı ilave edileceği hüküm altına
alınmıştır.
(6) Bu nedenle; harca esas değer Türkiye
İstatistik Kurumu Başkanlığınca her ay için belirlenen
Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) oranında arttırılacaktır.
Ancak, satışın yapıldığı aya ait oran dikkate
alınmayacaktır.
2) Bedelin Ödenmesi
(1) Satış bedeli peşin veya taksitle
ödenebilir.
(2) Başvuru sahibinden, kendisine hak
sahibi olduğunu bildiren yazının tebliğinden itibaren
otuz gün içinde bedelin tamamı veya en az dörtte birini
peşin olarak yatırması istenecektir.
(3) Taksitler, peşin ödemeyi izleyen en çok
yirmidört ayda ve hasat mevsimi dikkate alınmak
suretiyle dört eşit taksitte ve kanunî faizi ile
birlikte ödenecektir. Bedelin dörtten az taksitle
ödenmesi de mümkündür.
(4) Taksitlerin vadeleri peşinat
yatırılırken birlikte tutanakla belirlenecek ve
tutanağın bir örneği başvuru sahibine verilecektir.
3) Tescil
İşlemleri
(1) Kanunun 9 uncu maddesinin 2 nci bendi
gereğince bedelin tamamı ödenmedikçe, mahkeme kararıyla
tescil hariç olmak üzere kişi adına tapuda devir işlemi
yapılmayacaktır.
(2) 4706 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin 4
üncü bendi gereğince, Hazineye ait taşınmazların devir
işlemleri ve bu işlemler sırasında düzenlenen belgeler
vergi, resim ve harca tabi değildir.
g) Ecrimisil
1) Peşin
Ödemelerde
(1) Kanunun 10 uncu maddesinde, "Bu
Kanundan yararlanmak amacıyla başvuruda bulunanlardan,
taşınmazın bedelini ödemeleri şartıyla, ayrıca ecrimisil
alınmaz; alınmış ecrimisiller iade edilmez ve henüz
tahsilatı gerçekleşmemiş olanlar tahsil edilmez." hükmü
yer almaktadır.
(2) Maddede geçen "...taşınmazın bedelini
ödemeleri şartıyla..." ifadesi, taşınmazın bedelinin
tamamının peşin ödenmesi durumunu anlatmaktadır. Bedelin
tamamı peşin ödendiği takdirde, anılan madde uyarınca
ecrimisil alınmayacak, alınmış olanlar iade
edilmeyecektir.
2) Taksitle
Ödemelerde
(1) Taksit tutarları ve faizleri ödeninceye
kadar, taşınmazların mülkiyeti Hazine üzerinde
kalacağından, bu Kanundan yararlanacak olanlar ile satış
tarihinde taşınmazı kullananların farklı kişiler olması
durumunda; Kanunun amacı da göz önünde tutularak,
konunun her iki hal için ayrı ayrı değerlendirilmesi
gerekmektedir.
2.1 -
Kanundan Yararlanmayacak Olanların Taşınmazı
Kullanmaları Durumu
(1) Taşınmazı, satış tarihinde Kanundan
yararlanacak olanlardan başkaları kullanıyorsa, tapuda
tescil yapılıncaya kadar ecrimisil alınacaktır.
2.2 -
Kanundan Yararlanacak Olanların Taşınmazı Kullanıyor
Olmaları Durumu
(1) Kanundan yararlanacak olanlar satış
tarihinde (peşinatın ödendiği tarih) taşınmazı
kullanıyor ise, satış şartlarının düzenlenmesine ilişkin
taahhüt senedinin alındığı tarihe kadar ecrimisil
alınacaktır.
(2) Taahhüt senedinin düzenlenmesinden
tapuya tescil tarihine kadar geçecek süre için Kanundan
kaynaklanan kullanma nedeniyle fuzulî işgalden söz
edilemeyeceğinden ecrimisil isteminin dayanağı
kalmayacaktır.
ğ) Hak
Kaybı
(1) Kanunun 11 inci maddesinde "Durumları
5, 9, geçici 1 ve geçici 2 nci madde hükümlerinden
birine uymayanlar, bu Kanundan doğan haklarını
kaybederler. Ancak, ödeme yapılmış ise, faizsiz olarak
ilgilisine iade edilir." denilmektedir.
(2) Söz konusu hükme göre, kadastro görmüş
ve görecek yerlerde süresinde başvurmayanlar ile taksit
tutarlarını zamanında ödemeyenler bu Kanundan doğan
haklarını kaybedeceklerdir.
(3) Kanunun 11 inci maddesinin son
cümlesine göre, hak kaybı durumunda idarece alınan
taşınmaz bedeli ve faizlerin, faizsiz olarak ilgilisine
iade edileceği belirtilmiştir. Diğer bir anlatımla, geri
ödeme sırasında tahsil edilen bedel ve faizlere, idarece
ayrıca bir faiz ödemesi yapılmayacaktır.
h) Uygulama
Yetkisi
(1) Bu Kanunun uygulanmasında
defterdarlıklar yetkilidir.
(2) Defterdarlıklar başvuruların kayda
geçtiği tarihten itibaren iki ay içinde işlemleri
sonuçlandıracaklardır.
3 - 4072
sayılı Kanuna Göre Mülga 2613 ve 766 Sayılı Kanunlarla
Hazine Adına Tescil Edilen Miktar Fazlalıklarının
İlgililerine Devri
(1) 16/2/1995 tarihli ve 4072 sayılı "Mülga
2613 ve 766 Sayılı Kanunlarla Hazine Adına Tescil Edilen
Miktar Fazlalıklarının İlgililerine Devrine Dair Kanun"
19/2/1995 tarihli ve 22207 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Ancak, 21/3/1995
tarihli ve 22234 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
9/3/1995 tarihli ve 4088 sayılı Kanun ile 4072 sayılı
Kanunun 1 inci maddesinin son fıkrası 19/2/1995 tarihi
itibariyle yürürlükten kaldırılmıştır. Söz konusu mülga
son fıkraya göre yapılan tüm işlemler yapıldıkları tarih
itibariyle geçersiz olacaktır.
a) Kanunun
Amacı ve Kapsamı
(1) Mülga 2613 sayılı Kadastro ve Tapu
Tahriri Kanunu ve 766 sayılı Tapulama Kanunu ile halen
yürürlükte olan 3402 sayılı Kadastro Kanununun
uygulamasında kişilerin senetsizden zilyedlik yoluyla
taşınmaz edinmesinde yüzölçüm yönünden farklılıklar
ortaya çıkmıştır. Diğer bir değişle, 2613 ve 766 sayılı
Kanunların uygulandığı yerlerde kişiler aleyhine durum
meydana gelmiştir. Şöyle ki;
(2) Bilindiği üzere, 766 sayılı Tapulama
Kanununun 33 üncü maddesine göre, senetsizden zilyedlik
yoluyla taşınmaz edinilmesinde azamî miktar yüz dönüm
olarak belirlenmiş, ancak anılan madde 19/7/1972 tarihli
ve 1617 sayılı Kanun ile değiştirilmiş ve bir tapulama
bölgesinde parsel bazında yirmi dönüm, toplamda ise elli
dönüm sınırlamaları getirilmiştir. Uygulamada bu
yüzölçümleri aşan kısımlar miktar fazlası olarak ifraz
edilerek Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Bu
hüküm genel nitelikte olduğu için, 2613 sayılı Kanun
kapsamındaki yerlerde de uygulanmıştır.
(3) 9/10/1987 tarihinde yürürlüğe giren
3402 sayılı Kadastro Kanunu ile yukarıda belirtilen
yüzölçümler, sulu arazide kırk dönüme, kuru arazide yüz
dönüme yükseltilmesi sonucunda, 9/10/1987 tarihinden
sonraki döneme kıyasla 26/7/1972-9/10/1987 tarihleri
arasında tapulaması yapılan taşınmazların zilyedleri
aleyhine durum ortaya çıkmıştır. 16/2/1995 tarihli ve
4072 sayılı Kanun, bu haksızlığı gidermek için
çıkarılmıştır.
(4) Diğer taraftan, öncesi itibariyle
mülkiyeti Hazineye ait olan veya olması gereken
yerlerden iken çeşitli Kanunlarla kişilere dağıtımı veya
satışı yapılan taşınmazlarda kadastro sırasında çıkan
miktar fazlalıklarının Hazineye ait olması
gerektiğinden, Hazinece dağıtımı veya satışı yapılan bu
taşınmazlarda çıkan fazlalıklar tapu kütüğünün beyanlar
hanesinde "... fazlası Hazineye aittir" şerhi konularak
gösterilmiştir. Daha sonra bu fazlalıklar ayrı parsel
olarak Hazine adına tescil edilmiştir. Bu nedenle, gerek
"... fazlası Hazineye aittir" şerhi bulunan
taşınmazlardaki miktar fazlalıkları, gerekse Hazinece
yapılan dağıtım ya da satıştan sonra kadastro sırasında
ortaya çıkan ve Hazine adına ayrı parsel olarak tescil
edilen miktar fazlalıkları hakkında 4072 sayılı Kanun
hükümleri uygulanmayacaktır.
(5) 4072 sayılı Kanunda konu edilen
fazlalıklar; öncesi itibariyle Hazine ile ilişiği
olmayan, kazandırıcı zamanaşımı (zilyedlik) yoluyla
edinilebilecek iken 26/7/1972-9/10/1987 tarihleri
arasında mülga 2613 ve 766 sayılı Kanunlardaki miktar
sınırlamaları nedeniyle Hazine adına tescil edilen
yerlerdir. Dolayısıyla 3402 sayılı Kadastro Kanununun
uygulandığı yerlerde 4072 sayılı Kanun
uygulanmayacaktır.
(6) 4072 sayılı Kanun özel nitelikte bir
Kanun olup, uygulanma alanı içinde kalan taşınmazlarda
4070 sayılı "Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı
Hakkında Kanun" ile diğer kanunların bu Kanuna aykırı
hükümleri uygulanmayacaktır.
(7) Bu nedenle, 4072 sayılı Kanunda
belirtilen başvuru süresi içerisinde başvuruda
bulunulması halinde, anılan Kanun kapsamında kalan
taşınmazların devir işlemleri sonuçlandırılmadan ihale
ile satışlarının yapılmaması gerekmektedir.
b) Kanunun
Uygulama Alanı Dışında Kalan Taşınmazlar
(1) Aşağıda belirtilen taşınmazlar devre
konu edilmeyecektir.
1) Herhangi bir nedenle Hazine
mülkiyetinden çıkmış taşınmazlar,
2) Üzerinde sınırlı aynî hak kurulan
taşınmazlar,
3) Kamu hizmetine tahsis edilmiş veya
fiilen bu amaçla kullanılan taşınmazlar,
4) Deniz kıyı kenar çizgisine 1.000 metre,
tabiî ve sun'î göl kıyı kenar çizgisine 300 metreden az
mesafede bulunan alanlar,
5) 2565 sayılı Askerî Yasak Bölgeler ve
Güvenlik Bölgeleri Kanununa göre 1 inci derecede askerî
yasak bölge kapsamına giren yerler,
6) 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu
kapsamında olan yerler,
7) 6831 sayılı Orman Kanununa göre orman
sayılan alanlar,
8) 2924 sayılı Kanun gereğince Çevre ve
Orman Bakanlığının emrinde bulunan taşınmazlar,
9) 2863 sayılı Kültür ve Tabiat
Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında olup da, Kültür ve
Turizm Bakanlığınca satılmasına izin verilmeyenler,
10) Sayılanların dışında kalan, ancak özel
nitelikli başka Kanunların kapsamı içinde bulunması
nedeniyle, bu yasalar tarafından öngörülen amaçlarda
kullanılması zorunluluk gösteren taşınmazlar (Örnek:
15/5/1959 tarihli ve 7269 sayılı, 20/7/1966 tarihli ve
775 sayılı, 9/8/1983 tarihli ve 2873 sayılı, 24/2/1984
tarihli ve 2981 sayılı, 27/6/1984 tarihli ve 3030
sayılı, 22/11/1984 tarihli ve 3083 sayılı ve 3/5/1985
tarihli ve 3194 sayılı Kanunlar gibi...),
(2) Diğer taraftan, 3402 sayılı Kadastro
Kanununun 16/B maddesinde sayılan yerlerden olması
sebebiyle, miktar fazlası olarak tapu siciline tescil
edilmemesi gerekirken, herhangi bir sebeple Hazine adına
tescil edilmiş olan yerler Kanun kapsamında
değerlendirilmeyecektir.
c)
Devredilebilecek Taşınmaz Miktarı
(1) Bir kişinin bu Kanundan yararlanarak
devrini isteyebileceği taşınmazın miktarı sınırlıdır.
Kişinin daha önceden 2613 ve 766 sayılı Kanunlara
dayanılarak senetsizden adına tescil edilen miktarlar da
göz önünde tutulacaktır. Bunun için de, tapulama ve
kadastro tutanakları incelenecek, bu konuda tapulama ya
da kadastro müdürlüklerinde tutulan defterlere
bakılacak, başvuran kişinin bir tapulama bölgesinde
senetsizden edindiği taşınmaz miktarı saptanacaktır.
Saptanan bu miktarlar da dahil olmak üzere, 9/7/1987
tarihli ve 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14 üncü
maddesinde belirtilen sulu arazide toplam kırk dönüme,
kuru arazide ise toplam yüz dönüme kadar taşınmaz
verilebilecektir.
(2) 2613 ve 766 sayılı Kanunlarda sulu-kuru
arazi ayırımı yapılmadığı için, başvuranın senetsizden
adına tescil edilen taşınmazların niteliğine
bakılacaktır. Niteliğe bakılırken, tescil tarihindeki
durumu göz önünde tutulacaktır. Kuru ve sulu arazi
ayırımı 3402 sayılı Kanuna göre değerlendirilecektir.
Bundan sonra devredilecek arazi miktarı hesaplanacaktır.
Bir dönüm sulu arazi ikibuçuk dönüm kuru araziye
karşılık gelmektedir. Devir, zilyedin veya
mirasçılarının gösterdiği taşınmazlardan ve istediği
taraftan yapılacaktır. İfrazı gerektiren durumlarda,
ilgililere "Tescile Konu Olan Harita ve Planlar
Yönetmeliği"ne uygun olarak harita yaptırılması
sağlanacaktır.
(3) 4072 sayılı Kanun özel nitelikte
olduğundan ve bir anlamda tapulama sırasındaki
haksızlığın giderilmesi amacını taşıdığından, ifraz
işlemi sırasında 3194 sayılı İmar Kanunu ve
Yönetmeliklerindeki sınırlayıcı hükümler
uygulanmayacaktır.
ç) Kanunun
Uygulama Şekli
1) Kanundan
Yararlanacak Olanlar
(1) Bu Kanundan yararlanacak kişiler,
Kanunun 1 inci maddesinin 2 nci bendinde belirtilmiştir.
2613 ve 766 sayılı Kanunlar uygulanırken miktar fazlası
olarak Hazine adına kaydedilen taşınmazın kadastro veya
tapulama tutanağındaki zilyedi veya zilyedi ölmüş ise
mirasçıları bu Kanundan yararlanacaktır. Miktar fazlası
kesintisi yapılan taşınmazı satış, bağış, trampa vb.
yollarla sonradan edinen malikler bu Kanundan
yararlanamayacaktır.
(2) Miktar fazlası kesilen taşınmazın
birden fazla zilyedi veya mirasçısı olabilir. Zilyedin
birden fazla olması durumunda, Kanundan yararlanmak için
başvuru zorunluluğu getirildiğinden, başvuru sahibinin
sadece kendi adına mı, yoksa diğerleri adına da mı
başvurduğu noter onaylı vekâletnameye bakılarak kontrol
edilecektir. Temsil etmiyor ise, sadece başvuran kişinin
hissesine ilişkin işlemler yapılacaktır.
Başvurmayanların hisseleri Hazine üzerinde tutulacaktır.
(3) Mirasçı birden fazla ise, yukarıda
açıklandığı şekilde ve veraset belgesindeki miras
hisseleri oranında işlem yapılacak, başvurmayan veya
vekâleten temsil edilmeyen mirasçı hakkında işlem
yapılmayacaktır. Terekeye mümessil atandığı durumlar
saklıdır.
(4) İdare başvuranın zilyed veya mirasçı
olup olmadığını inceleyecektir.
2)
Başvurunun Şartı, Şekli, Yeri ve Ekleri
(1) 4072 sayılı Kanundan yararlanacak
olanların, başvuru süresi olan 19/2/1995 ve 16/2/1997
tarihleri ile 13/7/2001 ve 13/7/2003 tarihleri arasında
başvuruda bulunmuş olmaları gerekmektedir
3) Devir
Bedeli
(1) Miktar fazlalığının devir bedeli bu
Tebliğin XI-C-2-f.1 bölümünde belirtilen esaslara göre
tespit edilecektir.
4) Bedelin
Tahsili
(1) Miktar fazlalığının devir bedeli bu
Tebliğin XI-C-2-f.2 bölümünde belirtilen esaslara göre
tahsil edilecektir.
5) Tescil
İşlemleri
(1) Kanunun 2 nci maddesinin 3 üncü bendi
gereğince bedelin tamamı ödenmedikçe, kişi adına tapuda
devir işlemi yapılmayacaktır.
(2) 4706 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin 4
üncü bendi gereğince Hazineye ait taşınmazların devir
işlemleri ve bu işlemler sırasında düzenlenen belgeler
vergi, resim ve harca tabi değildir.
6)
Ecrimisil
(1) Ecrimisil işlemleri hakkında bu
Tebliğin XI-C-2-g bölümünde belirtilen esaslara göre
işlem yapılacaktır.
7) Uygulama
Yetkisi
(1) Bu Kanunun uygulamasında
defterdarlıklar yetkilidir. Defterdarlıklar başvurunun
kendilerine ulaştığı tarihten itibaren bir ay içinde
kendilerine düşen görevleri yerine getireceklerdir.
4 - 2942
sayılı Kamulaştırma Kanununun 30 uncu Maddesine Göre
Satış
(1) Kamu hizmetlerinin yürütülebilmesi
amacıyla, Hazineye ait taşınmazlar 2942 sayılı
Kamulaştırma Kanununun 4650 sayılı Kanun ile değişik 30
uncu maddesine göre kamu kurum ve kuruluşlarına rayiç
bedel üzerinden satılabilmektedir.
(2) 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30
uncu maddesi kapsamında yapılan satış işlemlerinde;
a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca talep
edilecek taşınmazların satış işlemine başlanılmadan
önce; bu tebliğin II nci bölümünde belirtilen
taşınmazlardan olup olmadığı tespit edilecektir.
b) Satışa konu taşınmazın tahsisli olması
durumunda, öncelikle tahsisli olduğu idarenin uygun
görüşü alınarak tahsisi kaldırılacaktır. Tahsisin
kaldırılmasının uygun görülmemesi halinde durum talep
sahibi kamu kurum ve kuruluşuna bildirilecektir.
c) Taşınmazın bir kısmının talep edilmesi
halinde; bu kısım ifraz edilerek müstakil parsel olarak
tescil edilecektir. İfraz ve tescil işleminde 4706
sayılı Kanunun 4916 sayılı Kanun ile değişik 7 nci
maddesi uyarınca işlem yapılacaktır.
ç) Taşınmazın imar planında satış amacına
uygun olarak ayrılmış olması gerekmektedir. Plansız
alanda kalan veya imar planında başka amaca ayrılan
taşınmazlar, imar planının yapılması veya değiştirilmesi
durumunda değerlendirilebilecektir. Ancak, köy sınırları
içerisinde köy tüzel kişiliklerinin veya plansız alanda
trafo, direk (pilon), elektrik ve gaz dağıtım merkezi
gibi imar planı gerektirmeyen yerlerde ilgili kurum
tarafından talep edilen taşınmazların satışında plan
şartı aranmayacaktır.
d) Satışa konu taşınmazın bedel tespiti, bu
tebliğin IV üncü bölümünde belirtilen esaslara göre 2886
sayılı Kanunun 13 üncü maddesi uyarınca oluşturulan
komisyonca yapılacaktır.
e) Satış işlemlerinde, Kamulaştırma
Kanununda belirtilen sürelere dikkat edilecektir.
f) Taşınmazın satış işlemi sırasında, tapu
kütüğüne 2942 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin son
fıkrasında belirtilen hususlarda şerh konulması
sağlanacaktır.
g) Satışın uygun görüldüğüne ilişkin izin
yazısının talepte bulunan idareye tebliğinden sonra,
2942 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca bedele ilişkin dava açma hakkı, devralan
idareye tanındığından; aynı maddenin dördüncü fıkrasının
son cümlesine istinaden ilgili defterdarlık veya
malmüdürlüğünce, sadece bedele ilişkin mahkeme kararının
temyiz edilip edilmeyeceği hususu 8/1/1943 tarihli ve
4353 sayılı Kanun hükümlerine göre değerlendirilecektir.
ğ) Satış işlemlerinde tereddüt edilen
hususlarda Bakanlıktan alınacak cevaba göre işlem
yapılacaktır.
h) Bedeli, 2886 sayılı Kanunun 76 ncı
maddesi gereğince yılı bütçe kanununun (İ) cetvelinde
tespit edilen parasal sınırı aşan taşınmaza ilişkin
devir talepleri Bakanlıkça sonuçlandırılacaktır.
(3) Belediyelerin devir talepleri parasal
sınırlara bakılmaksızın Bakanlıkça değerlendirilecektir.
Bu nedenle belediyelerce devri talep edilen taşınmazlara
ilişkin bu tebliğin VII nci bölümünde belirtilen bilgi
ve belgeler ile talep yazısı ve ekleri valilik
(defterdarlık) görüşü ile birlikte Bakanlığa
gönderilecektir.
5 - 4562
sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununa Göre Satış
(1) 12/4/2000 tarihli ve 4562 sayılı
Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu uyarınca, Hazineye ait
taşınmazların bu Kanun kapsamında satışa konu
edilebilmesi için;
a) Taşınmazların; imar planında organize
sanayi bölgesi alanı olarak ayrılan veya Sanayi ve
Ticaret Bakanlığı koordinatörlüğünde oluşturulan
"Organize Sanayi Bölgesi Yer Seçimi Komisyonunca" yer
seçimi kesinleşen ve Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca OSB
sınırları belirlenmiş alanlarda kalması,
b) Satış talebinin; Organize Sanayi Bölgesi
tüzel kişiliğince veya anılan Kanuna göre oluşturulan
müteşebbis heyetin tek iştirakçisinin bulunması
durumunda yüzde yüz iştirak payına sahip tüzel kişilikçe
yapılması,
gerekmektedir.
(2) Satış bedeli, 4562 sayılı Organize
Sanayi Bölgeleri Kanununun 4916 sayılı Kanun ile değişik
4 üncü maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca 492 sayılı
Harçlar Kanununun 63 üncü maddesinde yer alan harca esas
değer üzerinden hesaplanacaktır.
(3) Satış talepleri parasal sınırlara
bakılmaksızın Bakanlıkça değerlendirilecektir. Bu
nedenle satışı talep edilen taşınmazlara ilişkin bu
tebliğin VII nci bölümünde belirtilen bilgi ve belgeler
ile ilgili kurumca onaylanmış Organize Sanayi Bölgesinin
sınırlarını gösteren ve üzerinde talep konusu
taşınmazların mülkiyet sınırları işaretlenmiş ve
onaylanmış kroki talep yazısı ve eklerine ilave edilerek
valilik (defterdarlık) görüşü ile birlikte Bakanlığa
gönderilecektir.
6 -
15/6/1987 Tarihli ve 3385 sayılı Küçük Sanayi Bölgeleri
İçinde Devletçe İnşa Edilmiş Örnek Sanayi Sitesi İş
Yerlerinin Mülkiyetinin Devredilmesine Dair Kanununa
Göre Satış
(1) Küçük sanayi bölgeleri içerisinde
Hazineye ait arsa veya arazi üzerinde Devletçe inşa
edilen örnek sanayi siteleri işyerlerinin mülkiyeti,
talepleri halinde, bu yerleri en az beş yıl süre ile
kiracı olarak kullanan, belirtilen yatırımları
gerçekleştiren ve üretim yapmakta olan sanayicilere,
rayiç bedel üzerinden satılabilecektir.
(2) Satışa konu edilecek işyerinin arsası
ile üzerindeki yapıların rayiç bedelleri, 2942 sayılı
Kanuna göre tespit edilecektir. Satış bedeli peşin
ödenebileceği gibi altı yıl içinde oniki eşit taksitle
de ödenebilecektir. Taksitle mülkiyeti iktisap edenler,
taksitlerini mücbir sebep olmaksızın zamanında ve tam
ödemedikleri takdirde, idarenin talebi üzerine tapu
kaydı Hazine adına düzeltilecektir.
(3) Küçük sanayi işletmecisi devir
işleminden sonra işyerini, üzerindeki yapı ve
tesislerini, Kanun ve Yönetmelikler uyarınca örnek
teşkil edecek şekilde işletmediği veya amacına aykırı
işletildiği ve yapılan yazılı bildirime rağmen altı ay
içinde durumunu düzeltmediği takdirde Sanayi ve Ticaret
Bakanlığının talebi ile tapu kaydı Hazine adına
düzeltilecektir. Bu durumda, ilgilinin ödediği bedel,
takdir edilecek emsal kira bedeli tutarı düşüldükten
sonra kendisine iade edilecektir.
7 - 2886
sayılı Devlet İhale Kanununun 72 nci Maddesine Göre Kamu
Yararına Çalışan Derneklere Satış
(1) Bakanlar Kurulu Kararı ile kamu
yararına çalışan dernek statüsünde olduğu belirlenen
derneklere, kuruluş amaçlarına uygun olarak kullanılmak
üzere, Hazinenin özel mülkiyetinde bulunan ve kamu
hizmetlerine tahsisli olmayan taşınmazlar, satış
tarihindeki alım satım rayici dikkate alınarak, 2886
sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında
belirtilen komisyonca takdir edilen bedel üzerinden
satılmaktadır.
(2) Bu şekilde satılan taşınmazların tapu
kütüğüne de veriliş amacı dışında kullanılamayacağı ve
satılamayacağına dair şerh konulacaktır.
(3) Beş yıl içerisinde veriliş amacına
uygun olarak kullanılmayan taşınmazlar, satış bedeli
üzerinden idarece geri alınacaktır.
XII. BAZI
SATIŞLARDAN ELDE EDİLEN GELİRLERİN ÖZEL ÖDENEK
KAYDEDİLMESİNE İLİŞKİN HÜKÜMLER
(1) Çeşitli Kanunlar uyarınca yapılan
taşınmaz satışlarından elde edilecek satış bedellerinin
özel ödenek kaydedilmesi hususunda aşağıda belirtilen
şekilde işlem yapılması gerekmektedir.
(2) Buna göre;
a) 28/12/1960 tarihli ve 189 sayılı Milli
Savunma Bakanlığı İskan İhtiyaçları İçin Sarfiyat İcrası
ve Bu Bakanlıkça Kullanılan Gayrimenkullerden Lüzumu
Kalmayanların Satılmasına Salahiyet Verilmesi Hakkında
Kanunun 1 inci maddesi,
b) 14/6/1973 tarihli ve 1739 sayılı Milli
Eğitim Temel Kanununun, 3/12/2003 tarih ve 5005 sayılı
Kanunun 1 inci maddesi ile değişik 51 inci maddesi,
c) 7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık
Hizmetleri Temel Kanununa 14/7/2004 tarih ve 5220 sayılı
Kanun ile eklenen ek 2 nci maddesi,
ç) 12/4/2001 tarihli ve 4645 sayılı Emniyet
Genel Müdürlüğüne Ait Araç, Gereç, Mal ve Malzemenin
Satış, Hibe, Hek ve Hurda Durum ve İşlemleri ile Hizmet
Satışına Dair Kanuna 8/2/2006 tarih ve 5455 sayılı Kanun
ile eklenen Ek 1 inci maddesi,
d) 19/11/2003 tarihli ve 5003 sayılı
Karayolları Genel Müdürlüğünce Yapılacak Bölünmüş Yol
İnşasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Kanun,
5279 ve 5437 Kanunlar ile 26/12/2006 tarih ve 5565
sayılı 2007 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun 11 inci
maddesinin 5 inci fıkrası,
kapsamında satışı yapılan Hazineye ait
taşınmazların satış bedellerinin, 189 sayılı Kanuna göre
yapılanların Milli Savunma Bakanlığı bütçesine özel
ödenek, diğer Kanunlara göre yapıların ise bütçeye gelir
kaydedildikten sonra ilgili kamu idareleri bütçesine
ödenek kaydedilmesi hususu ilgili muhasebe birimine
bildirilecektir.
(3) 189 sayılı Kanuna göre yapılacak satış
işlemleri bu tebliğin III üncü bölümünde Valiliklere
(Defterdarlık) devredilen yetki çerçevesinde, diğer
Kanunlara göre yapılacak satış işlemleri ise Bakanlıkça
yürütülecektir.
(4) 5565 sayılı Kanun hükümlerinin
31/12/2007 tarihinde sona ermesi nedeniyle müteakip
yıllarda bu konuda yapılacak kanuni düzenlemelerin takip
edilmesi gerekmektedir.
XIII. 4706 SAYILI KANUNUN 5 İNCİ
MADDESİNE GÖRE SATIŞI AMACIYLA
BELEDİYELERE TAŞINMAZ DEVİR İŞLEMLERİ
(1) Belediye ve mücavir alan sınırları
içinde olup, Bakanlıkça tespit edilen Hazineye ait
taşınmazlardan, 31/12/2000 tarihinden önce üzerinde
yapılanma olanlar; öncelikle yapı sahipleri ile bunların
kanunî veya akdi haleflerine satılmak ya da genel
hükümlere göre değerlendirilmek üzere ilgili
belediyelere bedelsiz olarak devredilebilecektir.
A) Devir
Talebi
(1) Belediye ve mücavir alan sınırları
içinde olup, üzerinde 31/12/2000 tarihinden önce
yapılanma bulunan taşınmazın ilgili belediyeye devri
için belediyelerce, tebliğin XIII-C bölümünde belirtilen
belgeler ile birlikte taşınmazın bulunduğu yerdeki
defterdarlığa veya malmüdürlüğüne müracaat edilecektir.
(2) Bu maddeye göre, şahıslardan gelecek
devir talepleri değerlendirilmeden ilgili belediyeye
yönlendirilecektir.
B)
Belediyelere Devredilmeyecek Taşınmazlar
(1) Tebliğin II nci bölümünde Satılamayacak
Taşınmazlar başlığı altında belirtilenler ile aşağıda
belirtilen taşınmazlar Belediyeye devredilmeyecektir.
a) 31/12/2000 tarihinden önce boş iken, bu
tarihten sonra üzerine inşa edilen yapıların bulunduğu
taşınmazlar,
b) Belediye ve mücavir alan sınırları
dışında bulunan taşınmazlar,
c) Üzerinde hissedarı dışında üçüncü
kişilere ait yapı bulunan veya Hazine dışında birden
fazla hissedarı olup, bu hissedarlara ait olmayan yapı
bulunan ve hissedarından muvafakat alınamayan hisseli
taşınmazlar,
ç) Üzerinde kamuya ait bina ve müştemilatı
bulunan taşınmazlar,
d) Medeni Kanun hükümleri uyarınca,
üzerinde irtifak hakkı kurulan ve hak süresi dolmayan
taşınmazlar,
e) Mülkiyeti ihtilaflı olan taşınmazlar,
f) 2872 sayılı Çevre Kanunu uyarınca tespit
edilen içme ve kullanma sularının koruma alanlarında
kalan taşınmazlar,
g) Özel çevre koruma bölgelerinde kalan ve
Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığınca uygun görülmeyen
taşınmazlar,
ğ) 2981 sayılı Kanun gereğince muhafazası
mümkün olmayan yapıların bulunduğu alanlar ile 2981
sayılı Kanuna göre hak sahibi olup, hak lehtarının
muvafakatı olmayan taşınmazlar,
h) Bakanlıkça devri uygun görülmeyen
taşınmazlar,
C)
Belediyelerin Devir Talepleri Ekinde Yer Alacak Bilgi ve
Belgeler
(1)Belediye ve mücavir alan sınırları
içinde 31/12/2000 tarihinden önce üzerinde yapılanma
olan Hazineye ait taşınmazların, ilgili belediyece
devrinin talep edilmesi halinde, talep yazısı ekinde
aşağıdaki belgelerin aslı veya onaylı örnekleri
belediyece defterdarlık veya malmüdürlüklerine
verilecektir.
a) Devri talep edilen taşınmazların
üzerinde 31/12/2000 tarihinden önce yapılanma olduğunu
ispatlayacak nitelikte her türlü belgeden en az
birisinin (hava fotoğrafı, tespit tutanağı, yapı tatil
veya kaçak inşaat zaptı, idari ve adli yargı
mercilerince verilmiş kararların, seçmen kütük
kayıtları, devri talep edilen taşınmaz üzerindeki yapıya
ait elektrik, su, telefon, doğalgaz faturaları veya
benzeri aboneliklerin tesis tarihlerini gösteren ve
ilgili birimlerden alınacak yazıların) aslı veya onaylı
örneği,
b) Devre konu taşınmazın bulunduğu yerin
imar planının bulunup bulunmadığı, parselasyon
planlarının yapılıp yapılmadığının belirtilmesi, varsa
onaylı imar durum belgesinin ve mevcut yapıların
işaretlendiği onaylı imar planı örneği veya devri
istenilen taşınmazın/taşınmazların imar planı sınırları
dışında ise kadastral sınırları ve mevcut yapıların
işaretlendiği halihazır haritası,
c) Yapılanmayı gösterir fotoğrafları,
ç) Devri talep edilen
taşınmazın/taşınmazların pafta, ada, parsel numarası,
yüzölçümü, imar durumu, işgal durumu ve işgalcisine
ilişkin bilgilerin yer aldığı liste, disket veya cd,
d) Üzerinde hissedarı dışında üçüncü
kişilere ait yapı bulunan veya Hazine dışında birden
fazla hissedarı olup, bu hissedarlara ait olmayan yapı
bulunan taşınmazlar için hissedarından alınmış
muvafakatnameleri,
Ç)
Defterdarlıklar veya Malmüdürlüklerince Yapılacak
işlemler
(1) Öncelikle talep konusu taşınmazın
belediyeye devredilebilecek yerlerden olup olmadığı,
taşınmazın belediyeye devrinde sakınca olmaması halinde
ise belediyece verilen belgelerin eksik veya devre konu
taşınmazın üzerindeki yapı/yapılara ait olup olmadığı
hususları incelenecektir.
(2) Belgelerdeki eksikliklerin tamamlanması
ve adres değişikliği varsa buna ilişkin numarataj
değişikliği belgesi ilgili belediyeden istenilecektir.
(3) Defterdarlık veya Malmüdürlüğünce,
mahallinde Taşınmaz Tespit Tutanağı, düzenlenerek,
taşınmazın üzerinde bulunan binanın açık adresinin,
üzerindeki her bir yapının
veya çok katlı ise
her bir katın elektrik ve su tesisat numaralarının
tespit edilmesi sağlanacaktır.
(4) Belgelere ilişkin eksikliklerin
tamamlanmasından sonra devir konusundaki Valilik görüşü
de eklenerek aşağıdaki bilgi ve belgeler Bakanlığa
gönderilecektir.
a) Bu tebliğin ekinde yer alan "Hazineye
Ait Taşınmaz Satış İşlemi Bilgi Formu",
b) İlgili Belediyesinden alınan belgeler,
c) Şerh ve beyanları içerir tapu kayıt
örneği,
ç) İmar planı içinde ise; belediyesince
onaylı imar durum belgesi veya üzerinde kadastro yahut
imar parseli işaretlenerek yeri belirlenmiş onaylı imar
planı örneği,
d) Taşınmazın mahallinde düzenlenmiş
krokisi, işgal ve kullanım durumu ile taşınmazın
üzerinde 31/12/2000 tarihinden önce yapılanma olduğunu
belirtir, muhdesat ve benzeri fiili durumları konusunda
bilgiler ihtiva eden ve belediyece gönderilen bilgi ve
belgelerdeki adres, abone bilgileri ve kapı
numaralarının taşınmazın üzerindeki yapıya ait olup
olmadığı hususlarını da içeren tespit tutanağı,
ecrimisil ihbarnamesi ve tahsilat makbuzu vb. belgeler,
D) Devir
(1) Belediyeye devri uygun görülen
taşınmazlar, belediyeye yapılacak tebliğ tarihinden
itibaren otuz gün içerisinde belediye başkanlığı ile
defterdarlık veya malmüdürlüğü arasında düzenlenecek ve
örneği (Ek- 23) de yer alan protokol ile belediyeye
devredilecektir.
(2) Taşınmazların belediyeye devri
sırasında, devredilen taşınmazların tapu kütüğünün
beyanlar hanesine örneği (Ek- 24) de yer alan yazı ile,
haczedilemeyeceğine, üzerinde üçüncü kişiler lehine
herhangi bir sınırlı ayni hak tesis edilemeyeceğine,
devredilen taşınmazların, belediyece satışı halinde,
satış bedelinin tamamı tahsil edilmeden alıcısı adına
tapuda devir işleminin yapılamayacağına, taşınmazın
belediye adına tapuya tescil edildiği tarihten itibaren
üç yıl içinde satılamadığı takdirde, belediyenin
muvafakatine ve hükme gerek olmaksızın Hazine adına
resen tescil edileceğine dair şerh konulacaktır.
(3) Belediyeye devredilen taşınmazlar MEOP
programında "Belediyelere Satış Amaçlı Devirler"
programında izlenecektir.
(4) Devredilen taşınmazlardan gerekli
olanlar için belediyece öncelikle imar planları veya
imar uygulaması yapılacaktır. Belediyelerce imar planı
ve/veya imar uygulaması yapılmadan kadastral parsel
üzerinden yapılan satışlarda, taşınmazın imar uygulaması
sırasında düzenleme ortaklık paylarına ilave olarak,
satışı yapılan arazinin düzenlemeden önceki yüzölçümünün
yüzde yirmisinin, satış bedelinden aynı oranda düşülmek
kaydıyla eğitim ve sağlık tesisleri ile diğer resmî
tesis alanları için ayrılabileceğine ve bu amaçla
ayrılan alanların bedelsiz ve müstakil parsel şeklinde
Hazine adına resen tescil edileceğine dair tapu kütüğüne
belediyece şerh koydurulacaktır. Bu hizmetlere ayrılan
kısmın yüzde yirminin altında kalması halinde eksik
ayrılan kısma isabet eden bedele, kanuni faiz
uygulanarak tahsil edilecektir. Belediyece, taşınmazın
kadastral parsel olarak satışı sırasında bu hususa
ilişkin örneği (Ek-25) de yer alan taahhütname alınarak,
bir örneği defterdarlık veya malmüdürlüğüne
gönderilecektir. Bu husus, defterdarlık veya
malmüdürlüklerince uygulama imar planları üzerinden
titizlikle takip edilecektir.
(5) Örnek: Belediye mücavir alan sınırları
içinde plansız alanda kalan, üzerinde yapılanma olan
10.000 m2 yüzölçümlü taşınmaz belediyeye devredilmiş
olup, belediye tarafından da imar uygulaması yapılmadan,
kadastral parsel üzerinden kullanıcısına satılmıştır.
Taşınmazın belediyece tespit edilen metre kare rayiç
bedeli 2,00. YTL dir.
(6) Taşınmazın belediye tarafından üçüncü
kişiye devri sırasında, tapu kaydına yukarıda belirtilen
şerh konulacak; tahsil edilecek satış bedelinin
hesaplanmasında, taşınmazın toplam değeri olan
20.000,00. YTL den, imar uygulaması sonucu Hazine adına
tescil edilecek eğitim ve sağlık tesisleri ile diğer
resmî tesis alanlarının değeri olan yüzde yirmilik kısma
ait 4.000,00.YTL düşülerek, sadece 16.000,00.YTL tahsil
edilecektir. İmar uygulamasında eğitim ve sağlık
tesisleri ile diğer resmî tesis alanları olarak
ayrılacak alanlar, Hazine adına bedelsiz ve müstakil
parsel olarak tescil edilecektir.
(7) İmar uygulaması sonucunda eğitim ve
sağlık tesisleri ile diğer resmî tesis alanları olarak
düzenlemeden önceki yüzölçümünün yüzde yirmisinin
altında, örneğin yüzde on oranında pay ayrılması
durumunda; eksik ayrılan yüzde onluk kısma isabet eden
2.000,00.YTL, satış tarihinden tahsil tarihine kadar
geçecek süre için hesaplanacak kanuni faizi ile birlikte
alıcısından ayrıca tahsil edilecektir.
E)
Belediyece Yapılacak Satışlar
(1) Belediye ve mücavir alan sınırları
içinde olup Bakanlıkça tespit edilecek Hazineye ait
taşınmazlardan, 31/12/2000 tarihinden önce üzerinde
yapılanma olanlardan, ilgili belediyesine bedelsiz
olarak devredilebilecek taşınmazlara; 2886 sayılı
Kanunun 13 üncü maddesi uyarınca, Defterdarlıkça
görevlendirilecek iki, taşınmazın bulunduğu yer
belediyesince görevlendirilecek üç kişinin katılımıyla
beş kişiden oluşturulacak takdir komisyonu tarafından
kıymet takdir ettirilecektir.
(2) Beş kişilik komisyonca oyçokluğu ile
takdir edilecek bedel üzerinden belediyelerce öncelikle
talepleri üzerine yapı sahipleri ile bunların kanunî
veya akdi haleflerine doğrudan, bunların satın almak
istememesi halinde ise genel hükümlere göre satışı
yapılacaktır. Kıymet takdir bedelleri bir yıl süre ile
geçerli olacaktır.
(3) Belediyece yapılacak satışlarda satış
bedeli, en az dörtte biri peşin ödenmek üzere, üç yıla
kadar taksitlendirilebilecektir. Taksit tutarlarına
kanuni faiz oranının yarısı uygulanacaktır. Üç yılı
aşmamak üzere taksit süresi ve sayısı ile taksitlendirme
alt sınırını belirlemeye ilgili belediyeler yetkilidir.
(4) Satış bedelleri Belediyeler tarafından
tahsil edilmeyecek, satış bedellerinin tamamı alıcısı
tarafından ilgili defterdarlık veya malmüdürlüğü
hesabına yatırılacaktır. Hesap numaraları devir
aşamasında ilgili belediyeye bildirilecek, belediye
tarafından de vatandaşlara duyurulacaktır. Tahsil edilen
bu bedeller hiçbir şekilde haczedilemeyecektir.
F)
Belediyece Satıştan Sonra Gönderilecek Bilgi ve Belgeler
(1) Devredilen taşınmazların belediyece
satılması halinde; taşınmaza, satın alan kişiye ve
bedele ilişkin bilgiler ile bedelin ödenme şekli,
taksitle ödeme halinde taksitlerin sayısını, tutarını
gösteren satış sözleşmesi, satış bedelinin yatırıldığını
gösteren makbuzun bir örneği, kadastral parsel üzerinden
yapılan satışlarda tapu kütüğüne şerh konulduğunu
gösteren tapu kaydı veya tapu senedi örneği ile alıcıdan
alınan örneği (Ek-25) da yer alan taahhütname,
defterdarlık veya malmüdürlüğüne gönderilecektir.
(2) Devredilen taşınmazlar, belediye adına
tapuya tescil edildiği tarihten itibaren üç yıl
içerisinde yapı sahipleri ile bunların kanuni ve akdi
halefleri tarafından satın alınmaması ya da belediyece
genel hükümlere göre değerlendirilememesi halinde,
belediyenin muvafakatine ve hükme gerek olmaksızın
Hazine adına resen tescil edilecektir.
XIV. SİT
ALANLARINDA KALAN TAŞINMAZLAR İLE DÜZENLENEN BELGELERİN
SATIŞ İHALELERİNDE KULLANILMASINA İLİŞKİN İŞLEMLER
(1) 2863 sayılı Kültür ve Tabiat
Varlıklarını Koruma Kanunu uyarınca, sit alanı ilan
edilmiş ve onanlı koruma amaçlı imar planında kesin
inşaat yasağı getirilmiş arsa ve arazilerin, Hazineye
ait taşınmazlarla değiştirilmesi işlemlerinde, taşınmaz
maliklerinin kabul etmeleri halinde, Hazineye ait
taşınmazların satış işlemlerinde ödeme aracı olarak
kabul edilmek üzere, taşınmazın bedelini gösteren bir
belge verilir.
(2) Belge düzenlenmeden önce, taşınmaz için
tespit edilen bedel, taşınmaz maliklerine bildirilir ve
itirazlarının olmaması halinde, bedelin kabul edildiğine
ve itirazlarının bulunmadığına dair noter tasdikli belge
istenilir.
(3) Belgenin işleme tabi tutulacağı
tarihteki bedeli, belgede yazılı bedele kıymet takdir
tarihinden itibaren kanuni faiz uygulanmak suretiyle
tespit edilir.
(4) Ancak; 3573 sayılı Kanun hükümleri
gereğince Devletçe dağıtımı yapılan taşınmazlardan sit
alanı olarak belirlenmiş taşınmazların ilk malikleri ile
mirasçılarına, tapu kayıtlarında halen 3573 sayılı Kanun
kapsamında kaldığına dair şerh bulunan taşınmazları
satın alanlara ve 383 sayılı KHK hükümleri gereğince
Bakanlar Kurulu tarafından ilan edilen özel çevre koruma
bölgelerindeki 1. derece doğal sit alanı olarak
belirlenmiş taşınmazların maliklerine ve bu tebliğin
yürürlüğe girdiği tarihten sonra tapu kaydında sit
alanında kaldığına dair şerh konulan taşınmazları şerh
tarihinden sonra satın alanlara belge düzenlenemez.
(5) Buna göre;
a) 1/1000 ölçekli onanlı koruma amaçlı imar
planında kesin inşaat yasağı getirilen I. ve II. derece
arkeolojik ve I. derece doğal sit alanında taşınmazı
bulunan maliklerin istemeleri halinde, Bakanlığımızca
düzenlenen ve taşınmazın bedelini gösteren örneği
(Ek-26) da yer alan belge verilecektir.
4916 sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan
19/7/2003 tarihinden önce Kültür ve Turizm Bakanlığınca
takas programına alınan, ancak belge düzenlenmemiş
taşınmazlar için 1/1000 ölçekli onanlı koruma amaçlı
imar planı yapılmadan belge düzenlenemeyecektir.
b) I. derece doğal ve I. ve II. derece
arkeolojik sit alanında kalan taşınmazlardan 1/1000
ölçekli onanlı koruma amaçlı imar planlarında kesin
inşaat yasağı getirilmemiş olanlar için belge
düzenlenmeyecektir.
c) Korunması gerekli taşınmaz kültür ve
tabiat varlıklarının korunma alanlarında kalan
taşınmazlardan; imar planında meydan, yol, park, yeşil
alan, otopark, toplu taşıma istasyonu ve terminal gibi
umumi hizmetlere ayrılmış olanların ilgili
belediyelerce, sair kamu kurum ve kuruluşlarının bakım
ve onarımı ile görevli oldukları veya kullandıkları
taşınmazların ise ilgili kurum ve kuruluşlarca
kamulaştırılması gerektiğinden, bu taşınmazlar için
belge düzenlenmeyecektir. Benzer şekilde, kıyıda kalan
taşınmazlar için de belge düzenlenmeyecek ve trampa
yapılmayacaktır.
ç) Hazineye ait taşınmazların satış
ihalelerine katılan ve adına geçici satış ihalesi
yapılan belge sahipleri, bu belgeyi ihale bedelinin
ödenmesinde, ödeme aracı olarak kullanabileceklerdir.
d) Kültür ve Turizm Bakanlığınca takas
programına alınarak belgeleri Bakanlığımıza gönderilen
taşınmazlar için 2886 sayılı Kanunun 9 ve 13 üncü
maddelerine göre kıymet takdiri yapılacaktır. Kıymet
takdirinde, taşınmazın sit alanı ilan edilmemiş hali
dikkate alınacaktır.
e) Düzenlenen bu belgeler, satış gelirleri
özel ödenek kaydedilen taşınmazlar için ödeme aracı
olarak kullanılamayacaktır. Bu taşınmazların satış
ihalelerine ilişkin şartname ve ilanlarında, bu
belgelerin ödeme aracı olarak kullanılamayacağı
belirtilecektir.
f) Satışı yapılan taşınmazın bedelinin
belge ile ödenmek istenmesi halinde, ihale bedeline
bakılmaksızın geçici ihale kararı onay için Bakanlığa
gönderilecektir.
g) Taşınmaz satış şartnamesinde,
isteklilerce ihale bedelinin belge ile karşılanmasının
istenilmesi halinde, bu hususu bir dilekçe ile ihale
komisyonuna bildirmesi gerektiği, belge ile ödeme
talebinin daha sonra yapılması halinde talep hakkında
herhangi bir işlem yapılmayacağı özel hüküm olarak
belirtilecektir.
XV. SON
HÜKÜMLER
(1) Satış işlemlerinde, ayrıca aşağıda
belirtilen hususlara da uyulması gerekmektedir.
a) 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının
yapılması sırasında, planlamaya konu taşınmazlara
ilişkin olarak ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından
görüşler alınmakta, plan notlarında açıklayıcı bilgiler
ile tapu kayıtlarında şerhler yer almaktadır. Hazineye
ait taşınmazların satış işlemlerinin daha kısa sürede
sonuçlandırılabilmesi için, 1/1000 ölçekli uygulama imar
planları yapılmış olan taşınmazlara ilişkin plan notları
ile tapu kaydında bulunan kayıt ve şerhler
doğrultusunda; gerekiyorsa ilgili kurum ve kuruluşlardan
görüş sorulacak, tapu kayıtlarında şerh veya plan
notlarında kısıtlayıcı bilgi bulunmaması halinde satış
işlemi, görüş sorulmadan en kısa sürede
sonuçlandırılacaktır.
b) Hazine ile diğer kamu kurum ve
kuruluşlarına ait olan ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat
Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında kalan korunması
gerekli taşınmaz kültür varlıkları ile bunlara ait
korunma sınırları dahilindeki taşınmazların satışı,
kiralanması, tahsisi, devri, intifa-irtifak hakkı
tesisi, hibe edilmesi, terki v.b. konular, anılan
Kanunun 13 ve 14 üncü maddeleri kapsamında
değerlendirilmek üzere Kültür ve Turizm Bakanlığına
bildirilerek görüş alınmaktadır. Diğer taraftan, 4916
sayılı Kanunun 6 ncı maddesi ile 4706 sayılı Kanunun 7
nci maddesinde değişiklik yapılarak "Hazineye ait
taşınmazların değerlendirilmesi ile ilgili işlemlerde
Bakanlık tarafından istenilen bilgi ve belgeler, kamu
kurum ve kuruluşlarınca öncelikle gönderilir ve görüş
yazıları en geç iki ay içinde cevaplandırılır. Bu süre
içinde cevap verilmediği takdirde olumlu görüş verilmiş
sayılır..." hükmüne yer verilmiştir. Hizmetlerin süresi
içerisinde yerine getirilebilmesi için, Bakanlığımız
merkez ve taşra teşkilatınca Kültür ve Turizm
Bakanlığına iletilecek talep yazılarımız ekinde, aşağıda
belirtilen belgeler bulundurulacaktır:
• Taşınmazın tapu kaydı örneği,
• Taşınmazın yerinin işaretli olduğu,
ilgili belediye ve kadastro müdürlüğünce onaylı 1/1000
veya 1/5000 ölçekli kadastral harita örneği ile 1/1000,
1/5000, 1/25000 ölçekli planlar,
• Taşınmaz ve çevresini gösteren onaylı
fotoğrafların asılları veya renkli fotokopileri.
Talep yazılarında, taşınmazların hangi
amaçla kullanılmak üzere (satış, tahsis, kiralama v.b.)
talep edildiği belirtilecektir.
Yukarıda belirtilen bilgi ve belgeler,
Hazine taşınmazının değerlendirilmesine yönelik işlem,
Defterdarlığın yetkisinde ise ilgili Defterdarlıkça
Kültür ve Turizm Bakanlığı taşra teşkilatına; yetkinin
Bakanlığımız merkez teşkilatına ait olması durumunda
anılan Bakanlığa iletilmek üzere Bakanlığımıza (Milli
Emlak Genel Müdürlüğü) gönderilecektir.
4916 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinde görüş
verilmesi için belirlenen iki aylık süre, bu belgelerin
Bakanlığımızca tamamlanarak Kültür ve Turizm Bakanlığına
iletildiği tarihten itibaren geçerli olacaktır.
Ayrıca; meskun veya mücavir saha dışında
yapılacak incelemeler için, araç temin edilmesi
hususunda gereken titizliğin gösterilmesi gerekmektedir.
c) Hazineye ait taşınmazların
değerlendirilmesine yönelik ifraz, tevhit, tespit,
tescil, cins tashihi, yer gösterme ve aplikasyon
işlemleri ile mahkeme kararlarının infazı sırasında
ilgili kuruluşlarca İdareden herhangi bir ücret talep
edilmeyecektir. Talep edilmesi durumunda, ilgili
kurumlar nezdinde gerekli işlemler yapılmak üzere durum
Bakanlığa intikal ettirilecektir.
ç) İhale komisyonları, gerektiğinde basın
ve yayın organlarının satış işlemlerini izlemesi de
dahil olmak üzere, ihalenin rekabet ve açıklık
ilkelerine uygun şekilde yapılmasını sağlayan her türlü
tedbiri alacaktır. Onaylanan ihale kararları, kamuoyunu
bilgilendirmek amacıyla internet aracılığı ile ayrıca
yayınlanacaktır.
d) Hazineye ait taşınmazların satış ve
devir işlemleri ve bu işlemler sırasında düzenlenen
belgeler vergi, resim ve harçtan muaftır. Satışı yapılan
taşınmazlar, satış tarihini takip eden yıldan itibaren
beş yıl süre ile emlak vergisine tabi tutulmayacaktır.
e) İhaleden yasaklama kararı verilen
kişiler, başkaları adına ihaleye giremeyecektir.
f) Türk vatandaşlığından kendi istekleri
ile çıkmış olan kişiler, İçişleri Bakanlığı tarafından
verilmiş ve kişinin vatandaşlık haklarından aynen
yararlanmaya devam edeceklerine dair belgeyi ibraz
etmeleri durumunda ihaleye katılabileceklerdir.
g) Tebliğin X uncu Bölümünde bahsedilen
durumların tespit edilmesi halinde, tespit tarihinden
(sözleşmenin feshini gerektiren durumlarda sözleşmenin
feshi tarihinden) itibaren, bir ay içerisinde (Ek-22) de
yer alan formun doldurularak Bakanlığa gönderilmesi
gerekmektedir.
ğ) Özel çevre koruma bölgelerinde bulunan
Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazların Özel Çevre
Koruma Kurumu Başkanlığına tahsisli olup olmadığına
bakılmaksızın satışına ilişkin işlemler, Başkanlığın
görüşleri alınmak suretiyle Bakanlığımızca yapılacaktır.
Ancak, özel çevre koruma bölgelerinde yer
almakla birlikte, uygulama imar planları onaylanmış
alandaki Hazinenin özel mülkiyetinde bulunan
taşınmazların satışına ilişkin işlemler, plan
kararlarına uyulması şartıyla Özel Çevre Koruma Kurumu
Başkanlığının görüşü alınmadan sonuçlandırılacaktır.
h) 4070, 4071 ve 4072 sayılı Kanunlara göre
satılan taşınmazların satış bedeline ilişkin peşinatın
tahsil edilmesinden sonra, (Ek-19) da yer alan form
aylık olarak doldurulacak, il ve ilçe genelinde satılan
taşınmazların adedi, yüzölçümü ve satış bedelinin
toplamları ilde birleştirilmek suretiyle, ocak ve temmuz
aylarında Bakanlığa tek liste halinde gönderilecektir.
ı) Bu Genel Tebliğde hüküm bulunmayan
hallerde, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa, Hazine
Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğe ve sair
mevzuat hükümlerine göre işlem yapılacaktır.
XVI. YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN GENEL
TEBLİĞLER VE GENELGELER
Aşağıdaki genel tebliğler ve genelgeler
yürürlükten kaldırılmıştır.
1. 37 sıra sayılı Milli Emlak Genel
Tebliği.
2. 98 sıra sayılı Milli Emlak Genel
Tebliği.
3. 150 sıra sayılı Milli Emlak Genel
Tebliği
4. 163 sıra sayılı Milli Emlak Genel
Tebliği
5. 173 sıra sayılı Milli Emlak Genel
Tebliği
6. 180 sıra sayılı Milli Emlak Genel
Tebliği
7. 183 sıra sayılı Milli Emlak Genel
Tebliği
8. 205 sıra sayılı Milli Emlak Genel
Tebliği
9. 206 sıra sayılı Milli Emlak Genel
Tebliği
10. 221 sıra sayılı Milli Emlak Genel
Tebliği
11. 240 sıra sayılı Milli Emlak Genel
Tebliği
12. 241 sıra sayılı Milli Emlak Genel
Tebliği
13. 254 sıra sayılı Milli Emlak Genel
Tebliği
14. 268 sıra sayılı Milli Emlak Genel
Tebliği
15. 274 sıra sayılı Milli Emlak Genel
Tebliği
16. 276 sıra sayılı Milli Emlak Genel
Tebliği
17. 278 sıra sayılı Milli Emlak Genel
Tebliği
18. 285 sıra sayılı Milli Emlak Genel
Tebliği
19. 286 sıra sayılı Milli Emlak Genel
Tebliği
20. 293 sıra sayılı Milli Emlak Genel
Tebliği
21. 1994/02 sıra sayılı Genelge
22. 1995/08 sıra sayılı Genelge
23. 1995/09 sıra sayılı Genelge
24. 1996/04 sıra sayılı Genelgenin satışa
ilişkin hükümleri
25. 1997/05 sıra sayılı Genelge
26. 2003/10 sıra sayılı Genelge
27. 2004/07 sıra sayılı Genelge
28. 2005/05 sıra sayılı Genelge
29. 2007/08 sıra sayılı Genelge
30. 2007/09 sıra sayılı Genelge
Tebliğ olunur.
Ekleri İçin
Tıklayınız
|
