|
Vergi Usul Kanunu Genel
Tebliği (Sıra No: 383)
213 sayılı Vergi Usul Kanununun[1]
Mükerrer 257 nci maddesinin (6) numaralı bendinin
Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden, 370 Sıra Nolu
Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği[2]
ile, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa[3]
göre trafik tescil kuruluşlarınca kayıt ve tescil
zorunluluğu bulunan motorlu kara taşıtlarına, taşıtın
plaka bilgisinin pompalara bağlı ödeme kaydedici
cihazlara otomatik olarak kaydedilmesini sağlamak üzere
birer "Taşıt Kimlik Birimi" takılması; akaryakıt
istasyonlarına da, pompaların ve ödeme kaydedici
cihazların bu birimlerle iletişimi sağlayacak cihazlarla
teçhiz edilmesi ve kullanılması zorunluluğu
getirilmiştir. Söz konusu Tebliğde belirtilen Taşıt
Kimlik Birimi Sistemi'nin teknik özelliklerine ilişkin
belirlemeler, Tebliğdeki bazı hususların uygulanmasına
ilişkin açıklamalar ve akaryakıt istasyonlarına,
pompalardan yapılan satışlara ilişkin bilgilerin
Bakanlığımız Gelir İdaresi Başkanlığına aktarılması
yönünde zorunluluk getirilmesi bu Tebliğin konusunu
oluşturmaktadır.
A- Taşıt Kimlik Birimi
Sisteminde Yer Alan Unsurlar ve Teknik Özellikleri
1. Taşıt Kimlik Birimi
Sisteminin Unsurları
Taşıt Kimlik Birimi
Sistemi, iki ana
unsurdan oluşmaktadır;
- a. Karayolları Trafik
Kanununa göre trafik tescil kuruluşlarınca kayıt ve
tescil zorunluluğu bulunan motorlu kara taşıtlarına
monte edilen, taşıta ait plaka numarası vb. bilgileri
hafızasında muhafaza eden "Taşıt
Kimlik Birimi"
ve
- b. Taşıt kimlik biriminde
yer alan bilgilerin, akaryakıt istasyonlarındaki
pompalara bağlı ödeme kaydedici cihazlara
aktarılmasını sağlayan cihazlar. Bu cihazlar,
akaryakıt alımı sırasında taşıt kimlik birimindeki
bilgileri güvenli bir şekilde okuyarak pompalara bağlı
ödeme kaydedici cihazlara doğrudan ve otomatik olarak
iletilmesini sağlayan
"Taşınabilir Aktarım Birimi"
ve ödeme kaydedici cihazlar üzerinde yer alan
"Taşıt Kimlik Arayüzü"dür
(taşıt kimlik birimi sisteminin bu ana unsuru,
"akaryakıt
istasyonlarına kurulacak teçhizat"
olarak anılacaktır).
Bakanlığımızdan onay almış
firmaların yetkili servislerince, bilgilerin güvenli bir
şekilde taşıt kimlik birimine programlanarak devreye
alınmasını sağlayan "Etkinleştirme
Noktaları",
sistemin uygulanması bakımından tamamlayıcı unsurudur.
2. Taşıt Kimlik Birimi
Sistemini Oluşturan Unsurların Teknik Özellikleri
Taşıt kimlik birimi sistemi,
akaryakıt alımı sırasında taşınabilir aktarım biriminin,
taşıt kimlik birimine yaklaştırılmasıyla çalışmaya
başlayacak ve taşıt kimlik biriminde yer alan bilgiler,
taşınabilir aktarım birimi aracılığıyla kablosuz
iletişim yoluyla güvenli bir şekilde, otomatik olarak
ödeme kaydedici cihazlara aktarılacaktır.
Sistemin bu şekilde çalışmasını
sağlamak üzere, sistemin bütününü oluşturan unsurların
aşağıda belirtilen teknik özellikleri taşıması
gerekmektedir.
2.1. Taşıt Kimlik
Biriminin Teknik Özellikleri
Sistemin unsurlarından olan ve
Tebliğde özellikleri açıklanmış bulunan taşıt kimlik
birimi, aşağıda belirtilen üç temel bileşenden
oluşacaktır:
- a. Tümdevre
- b. Anten
- c. Taşıyıcı
2.1.1. Tümdevrede
Bulunması Gereken Özellikler
a. Elektriksel
Özellikler
- i. İçinde en az 16-bitlik
mimaride bir mikroişlemci bulunacaktır.
- ii. Çalışma frekansı 13,56
MHz olacaktır.
- iii. Tüm donanımsal
özellikleri tek bir yapıda bulunduracaktır.
- iv. ISO 14443 ve 15693
standartlarına uyumlu olacaktır.
b. İşletim
Sistemi Özellikleri
- i. ISO 7816-4 komut yapısına
uyumlu işletim sistemine sahip olacaktır.
- ii. Taşıt kimlik birimi
sisteminin işlevsel özelliklerini sağlayacaktır.
- iii. Çoklu uygulamaları
çalıştırabilir özellikte olacaktır.
- iv. Adanmış dosya yapısı (DF)
desteği bulunacaktır.
- v. Salt okunur bellekte
(ROM) yer alacaktır.
c. Güvenlik
Donanımı
- i. Donanımsal olarak
yapılmış "Rastgele Sayı Üreteci" bulunduracaktır.
- ii. En az 3-DES şifreleme
yapacak donanımsal düzen bulunduracaktır.
d. Donanımsal
Güvenlik Özellikleri
- i. Kendine özgü (eşsiz)
kimlik numarası (UID) içerecektir.
- ii. Veri şifreleme ve adres
karıştırma özelliği bulunduracaktır.
- iii. Yan kanallardan
yapılabilecek müdahalelere karşı donanımsal ve
yazılımsal koruma bulunacaktır.
- iv. Güç hattındaki
değişikliklerden etkilenmeyecektir ve bu durumlarda
belleğe yazma işlemi yapmayacaktır.
e. Bellek
Özellikleri
- i. Kullanıma açık bellek
alanı en az 8 Kbyte olacak ve elektriksel olarak
silinebilen, salt okunur ve programlanabilir özellikte
olacaktır.
- ii. İzinsiz yazma
işlemlerine karşı korumalı olacaktır.
- iii. Kullanıcı tarafından
erişilebilen bellek alanı kilitlenebilir ve kalıcı
özellikte olacaktır.
- iv. Üzerine kaydedilen
bilgiler silinemeyecek, kopyalanamayacak ve yetkili
kişiler dışında bilgi girişi yapılamayacaktır.
2.1.2. Antende
Bulunması Gereken Özellikler
Anten, tahrifat durumunda
bozulmayı kolaylaştıracak özellikte olacaktır.
2.1.3. Tümdevre ve
Antenin Yer Alacağı Taşıyıcıda Bulunması Gereken
Özellikler
Tümdevre ve anten, tahrifata
dayanıklı olacak şekilde plastik türevli bir malzemeden
yapılmış taşıyıcıya yerleştirilecektir. Taşıyıcı
üzerinde, Bakanlığımızca özellikleri belirlenecek
görünür baskı katmanı, 1. düzey güvenlik özellikleri
bulunduran görünür güvenlik katmanı ve 2. düzey güvenlik
özellikleri bulunduran görünmez güvenlik katmanı
bulunacaktır. Bu katmanlara ait tasarım özellikleri
Bakanlık oluruna tabi olacaktır.
2.1.4. Diğer Hususlar
Taşıt kimlik birimi, anılan
Tebliğde açıklandığı üzere taşıtın ön camının herhangi
bir köşesine ve camın iç yüzeyine (doğrudan cama tatbik
edilmek suretiyle), camı olmayan (traktör, motosiklet
vb.) taşıtlarda ise depo girişinin yanına kolaylıkla
çıkartılamayacak tarzda yapıştırılacak ve çıkartılmak
istendiğinde bir daha kullanılamayacak şekilde tahrip
olacaktır.
Taşıtlara uygulanacak olan
taşıt kimlik birimlerinin, yurt genelindeki bütün
akaryakıt istasyonlarındaki taşınabilir okuma birimleri
ile karşılıklı doğrulamaya dayalı, güvenli bir iletişim
kuracak özellikte olması gerekmektedir.
Diğer taraftan, Bakanlığımızın
onayına sunulacak olan sistemler içinde yer alan taşıt
kimlik birimleri; maruz kalacağı dışsal etkiler de
dikkate alınarak, yukarıda belirtilen özellikleri
kaybetmeksizin kullanılabileceğinin tespiti bakımından,
Ek-1'de yer alan ve parametreleri belirtilen testlerden
geçirilecek ve bu durum uluslararası akreditasyona sahip
laboratuvarlardan alınan belgelerle
belgelendirilecektir.
2.2. Akaryakıt
İstasyonlarına Kurulacak Teçhizatın Teknik Özellikleri
2.2.1 Taşınabilir
Aktarım Biriminin Teknik Özellikleri
Taşıt kimlik biriminde kayıtlı
bilgilerin ödeme kaydedici cihaza aktarılmasını
sağlayacak olan taşınabilir aktarım birimi aşağıdaki
özelliklere sahip olacaktır.
- a. Tüm donanım bileşenleri
tek bir yapıda bulunacak ve mali mühür ile
korunacaktır.
- b. ISO 14443 standartlarına
uyumlu olacaktır.
- c. Bakanlığımıza ait
güvenlik anahtarlarını saklamak ve karşılıklı
doğrulama yapmak üzere güvenlikli bellek
bulunduracaktır.
- d. Ödeme kaydedici
cihazlarla kablosuz olarak iletişim kuracak ve
iletişime ilişkin değerleri Telekomünikasyon
Kurumu'nun yayımladığı düzenlemelere uygun olacaktır.
- e. Bakanlığımızca onaylanmış
tüm taşıt kimlik birimlerini okuyabilir özellikte
olacaktır.
- f. Kablosuz iletişimde
şifreleme algoritması olarak 3-DES veya AES
kullanılacaktır.
2.2.2. Taşıt Kimlik
Arayüzünün Teknik Özellikleri
Taşınabilir aktarım birimi
tarafından aktarılan bilgilerin ödeme kaydedici cihaza
doğrudan girişini sağlayacak olan taşıt kimlik arayüzü
aşağıdaki özelliklere haiz olacaktır:
- a. Ödeme kaydedici cihaz
içinde yer alacaktır.
- b. Kablosuz iletişime
ilişkin değerleri Telekomünikasyon Kurumu'nun
düzenlemelerine uygun olacaktır.
- Şifreleme algoritması olarak
3-DES veya AES kullanılacaktır.
2.3. Etkinleştirme
Noktalarının Teknik Özellikleri
Tebliğ kapsamındaki taşıtlara
takılacak olan taşıt kimlik birimine, Bakanlığımız
tarafından belirlenen bilgilerin güvenli bir şekilde
programlanması ve devreye alınmasını sağlayacak
etkinleştirme noktaları aşağıda belirtilen üç temel
bileşenden oluşacaktır:
- a. Taşıt Kimlik Birimi
Programlama Cihazı
- b. Etkinleştirme İletişim
Birimi
- c. Uygulama Yazılımı
2.3.1. Taşıt Kimlik
Birimi Programlama Cihazı
Taşıt kimlik birimi programlama
cihazı;
- a. Taşıt kimlik birimi ile
karşılıklı doğrulamaya dayalı güvenli bir iletişim
kuracak özellikte olacaktır.
- b. Bakanlığımıza ait
güvenlik anahtarlarını saklamak ve karşılıklı
doğrulama yapmak üzere güvenlikli bellek
bulunduracaktır.
2.3.2. Etkinleştirme
İletişim Birimi
Etkinleştirme İletişim Birimi;
- a. İnternet üzerinden
iletişim kuracak özellikte olacaktır.
- b. Telekomünikasyon
Kurumu'nun düzenlemelerine uygun kablolu veya kablosuz
iletişim kurabilme özelliğine haiz olacaktır.
2.3.3. Uygulama
Yazılımı
Uygulama Yazılımı;
- a. Taşıt kimlik birimi
sisteminin işlevlerini destekleyecek özellikte
olacaktır.
- b. Gelir İdaresi
Başkanlığına ait Bilgi İşlem Merkezi'yle, Başkanlıkça
belirlenecek şekilde güvenli iletişim kuracak
özellikte olacaktır.
B- Taşıt Kimlik Birimi
Sisteminin Uygulanmasına Dair Esaslar
370 Sıra No.lu Vergi Usul
Kanunu Genel Tebliğinin 5 inci bölümünde, taşıt kimlik
birimi sisteminin kullanılabilir hale gelmesi için
Bakanlığımızca onaylanması gerektiği belirtilmiş ve onay
için gerekli şartlar açıklanmıştır. Buna göre onay
başvuruları, taşıt kimlik birimi sistemini oluşturan
unsurların tümünü (taşıt kimlik birimi, akaryakıt
istasyonlarına kurulacak teçhizat ve etkinleştirme
noktaları) kapsayacak şekilde ve anılan Tebliğde yapılan
açıklamalar doğrultusunda yapılacaktır.
C- Akaryakıt
Pompalarından Yapılan Satışlara İlişkin Bilgilerin
Bakanlığımıza Aktarılması
Bakanlığımızca akaryakıt
istasyonlarınca yapılan satışların ve mükelleflerce
vergilendirmede gider olarak değerlendirilen akaryakıt
harcamalarının takip edilmesini sağlamak üzere, 213
sayılı Vergi Usul Kanununun Mükerrer 257 nci maddesinin
(6) numaralı bendinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye
istinaden, akaryakıt pompaları (LPG dahil) ödeme
kaydedici cihazlara bağlanan istasyonlara; pompalardan
yapılan satışlara ilişkin bilgileri, Bakanlığımızca
belirlenecek formatlarda ve elektronik ortamlarda
muhafaza etme ve Gelir İdaresi Başkanlığına aktarma
zorunluluğu getirilmiştir.
Bu zorunluluk kapsamında
akaryakıt istasyonlarının; pompalara bağlı ödeme
kaydedici cihazlar aracılığıyla yapılan satışlara
ilişkin bilgileri Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından
belirlenecek formatlarda ve herhangi bir müdahaleye
imkan vermeyecek şekilde elektronik ortamlarda muhafaza
edecek ve Başkanlığa aktarılmasını sağlayacak cihazlarla
teçhiz edilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, ödeme kaydedici
cihaz firmaları, taşıt kimlik birimi sistemiyle ilgili
olarak pompalara bağlı ödeme kaydedici cihazlar üzerinde
yapacakları teknik düzenlemelerde bu hususu da göz
önünde bulunduracak ve cihazlarını belirtilen
zorunluluğun yerine getirilmesini sağlayacak şekilde
düzenleyeceklerdir.
Yukarıda belirtilen
zorunluluğun yerine getirilmesi için kullanılacak
teçhizata ilişkin belirlemeler, satış bilgilerinin
muhafazası, Gelir İdaresi Başkanlığına gönderilme
süreleri ve yöntemleri ile zorunluluğun başlangıç
tarihi, zorunluluğa uymayanlar hakkında uygulanacak
cezalar ve diğer hususlar, Bakanlıkça yayımlanacak bir
Tebliğ ile duyurulacaktır.
Tebliğ olunur.
Ek-1
TAŞIT
KİMLİK BİRİMİNE UYGULANACAK TESTLER
A. Fiziksel
Testler
|
Test Adı |
Yöntem |
Standartlar
|
Değerlendirme |
|
UV-A Dayanıklılık |
UV-A altında, T= 50°C
Işıma gücü= 0.72 W.m².nm
Test süresi: 500 saat ölçüm
yapılacak örnek sayısı 3 olacaktır. |
ISO 4892-3 |
-
TKB işlevselliğinde bozulma olmamalı
- Güvenlik özellikleri
bozulmamalı |
|
Nemlilik Altında Sıcaklık
Dayanımı |
T= 70°C
Bağıl Nem= %93
Vcc Bağlı Test süresi= 500
saat ölçüm yapılacak örnek sayısı 3 olacaktır.
|
IEC 60068-2-30 |
-
TKB işlevselliğinde bozulma olmamalı
- Güvenlik özellikleri
bozulmamalı |
|
İklimsel Yaşlandırma |
100 kez D4 çevrimi
D4 çevriminin tanımı:
- 5 saat süresince 85°C
sıcaklık ve %90 nem altında bekletilecek
-1 saat içinde (-40°C)
dereceye kadar ısı azaltılacak
- 5 saat süresince -40°C
sıcaklıkta bekletilecek
- 1 saat içinde 85°C
dereceye kadar ısı arttırılacak
Ölçüm yapılacak örnek
sayısı 3 olacaktır. |
ISO 9142 |
-
TKB işlevselliğinde bozulma olmamalı
- Güvenlik özellikleri
bozulmamalı |
|
Yapışkan Dayanımı
|
Cam üzerine yapıştırılmış olan TKB, 180° çekme
açısıyla sökülmeye çalışılacaktır. |
ISO 8510-2 |
TKB tahrip olmadan sökülemeyecektir. |
|
Sürtünme |
1000 kez sabunlu su ile ileri-geri silme işlemi
yapılacaktır. |
ASTM 2486 |
-
TKB işlevselliğinde bozulma olmamalı
- Güvenlik özellikleri
bozulmamalı |
B. Elektriksel
Testler
|
Test Adı |
Yöntem |
Standartlar
|
Değerlendirme |
|
X Işını
|
ISO 14443-1 Ölçüm
yapılacak örnek sayısı 3 olacaktır. |
ISO 10373-1 |
TKB işlevselliğinde bozulma olmamalı |
|
Elektrostatik Yük Boşaltma
|
150 pF,6 kV ve 330 Ohm
Ölçüm yapılacak örnek sayısı 3
olacaktır. |
ISO 10373-6 |
TKB işlevselliğinde bozulma olmamalı |
|
Değişken Elektrik Alan |
ISO 14443-1 Ölçüm
yapılacak örnek sayısı 3 olacaktır. |
ISO 10373-6 |
TKB işlevselliğinde bozulma olmamalı |
|
Manyetik Alan
|
ISO 14443-1 Ölçüm
yapılacak örnek sayısı 3 olacaktır. |
ISO 10373-1 |
TKB işlevselliğinde bozulma olmamalı |
|
Kimyasallara Karşı Direnç |
Standartta yer alan kimyasallarla kısa dönemli etki
belirleme. |
ISO 10373-1 |
TKB işlevselliğinde bozulma olmamalı |
C. Tümdevreye
Uygulanacak Testler
|
Test Adı |
Yöntem |
Standartlar
|
Değerlendirme |
|
Uyumluluk |
ISO 14443
ISO 15693 |
ISO 14443
ISO 15693 |
Standartlarda belirtilen özelliklerle uyumlu
olmalıdır |
|
Okuma-Yazma
|
100.000 okuma/yazma |
ISO 7816-4 |
Test başarıyla sonuçlanmalıdır. |
|
Güvenlik |
VLA3 |
Common Criteria |
Tümdevre ve içerdiği yazılım standartta belirtilen
testleri geçmelidir. |
D. Tahrifat
Testleri
1. Isıl
tahrifat
a. Yöntem
Sıcak hava üfleyen bir cihaz
ile camın dış yüzeyi (TKB'nin yapıştırılmadığı yüzey)
ısıtılacak, cam yüzeyi sıcakken keskin bir bıçak ile
TKB, yapıştırıldığı yüzeyden çıkarılmaya çalışılacak ve
malzemede tahrifat olup olmadığı gözlenecektir.
b.
Parametreler
Cam yüzeyinde sıcaklık 100°C
olacak şekilde ısıtılır.
c.
Değerlendirme
İşlem sonrasında antenin
kırılması ve güvenlik katmanlarında bozulma olması
gerekecek, dolayısıyla TKB hem görsel hem de elektriksel
olarak bozulmuş olacaktır.
2. Kimyasal
tahrifat
a. Yöntem
Şırınga içine doldurulmuş
kimyasal, cam ile TKB arasına zerkedilecek, yapıştırıcı
yumuşadıktan sonra keskin bir bıçak ile TKB
yapıştırıldığı yüzeyden çıkarılmaya çalışılacak ve İşlem
sonrasında malzemede tahrifat olup olmadığı
gözlenecektir.
b.
Parametreler
Kimyasal olarak Eter, Metanol
ve Aseton kullanılacaktır.
c.
Değerlendirme
İşlem sonrasında antenin
kırılması ve güvenlik katmanlarında bozulma olması
gerekecek, dolayısıyla TKB hem görsel hem de elektriksel
olarak bozulmuş olacaktır.
[1]
10 Ocak 1961 tarih ve 10703 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanmıştır.
[2]
06 Nisan 2007 tarih ve 26485 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanmıştır.
[3]
18 Ekim 1983 tarih ve 18195 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanmıştır.
|
