|
İŞLETMELERDE MUHASEBE ALANINDA
İNOVASYON
Muhasebe ve finans birimi
işletmelerin kalbidir. Bu nedenle, işletme hayatında
büyük bir öneme sahiptir. Bu önemli birimlerde
ihtiyaçlara göre inovasyon çalışması yapılması gerekir.
Muhasebe de inovasyon bazen bir muhasebe programı
değişikliği, bazen eleman değişikliği ve bazen de
yönetime verilen rapor,tablo ve bilgi değişikliği
olabilir. Bu yazımızda muhasebe alanında yapılabilecek
yenilikler ile yanlış uygulamalar ve inovasyona konu
olabilecek durumları açıklayacağız.
Teknolojinin gelişmesi ile bilgisayarların muhasebe
kullanılması başlı başına bir yeniliktir. 1994 yılı
başından itibaren yaygın bir şekilde tüm işletmelerin
muhasebesi bilgisayarla tutulmaya başladı.
Ancak, uygulamada; tutulan muhasebelerin tam anlamıyla
detaylı tutulmadığını,hesapların ayrıntılı
işlenmediğini, muhasebe programlarının tam olarak
kullanılmadığını, programların bazı modüllerinin (
üretim vb.) çalıştırılmadığını, entegre bir muhasebenin
tutulmadığını, hatta bir çok orta işletmenin
muhasebesinin muhasebe bürolarında tutulduğunu ve her
türlü detaydan yoksun tutulduğunu görmekteyiz. Bir çok
işletmede muhasebe güncellikten yoksun olup, kayıtlar
bir iki ay geriden gelmektedir.
Muhasebenin, detaylı olmadığı, güncel olmadığı ve
yöneticinin elinin altında tutulmadığı durumlarda; bilgi
akışının olmaması ve doğru bilginin alınamaması veya
zamanında alınamaması nedeniyle karar alma noktasında,
muhasebeden doğru ve verimli bir şekilde faydalanmaktan
söz edilemez. İşletme vergiden alacağa, maliyetten
satışa bir çok konuda risk almaktadır.
Bazen de gelişmiş bir bilgisayar, profesyonel muhasebe
programı var.Bunlar çok güzel ama kullanan kişinin
bilgisayar,program kullanma ve muhasebe bilgisi yetersiz
olduğundan verimli bir muhasebeden bahsedilemez.
Muhasebe programı tam bilinmediğinden ne tür rapor
alınır, nasıl alınır ve parametreler hangi amaca göre
değiştirilir, bunlar da bilinmez. Örneğin, muhasebe
programının üretim modülünü kullanan işletme yok denecek
kadar azdır. İmalat ve üretim hesapları maalesef halen
muhasebe programı dışında EXCEL programında haricen
tutulmaktadır. Muhasebe programındaki üretim reçeteleri
kullanılmamaktadır. Bu tür muhasebe tutulması oto
kontrolü de ortadan kaldırmakta ve bir çok hatalı işleme
de sebep olmaktadır. Hatta kayıt dışılığı da teşvik
etmektedir. Öte yandan entegre muhasebe tutulmaması,
zaman kaybına, yanlış ve hatalı mali raporların
çıkmasına, personel fazlalığına da sebep olmaktadır.
Bir çok işletme yöneticisi de muhasebeye ve muhasebe
programına önem vermediklerinden bu durumun farkında
bile değiller.
İşte tüm bunların ortadan kaldırılması ancak muhasebe
biriminde ve kayıt işlemlerinde aksaklıklar tespit
edilerek işletmenin amacına uygun, maliyetleri
düşürücü,güncel, doğru ve detaylı bir muhasebe
tutulmasına karar verilmesi gerekir. İşte en büyük
yenilik ve inovasyon bu olur. Bu sayede işletme yönetimi
güncel durumlarını görür. Kararlarını ona göre alır.
İşletmeye gerek olan tüm raporlar alınır ve gerekli
yerlerde kullanılır.
Bunun için öncelikle işletme yapısına en uygun
profesyonel bir muhasebe programı tespit edilmeli. Bu
programın tüm modülleri alınmalı ve kullanılmalıdır.Tüm
modüller entegre bir şekilde çalıştırılmalıdır. Her
türlü kayıt; fatura ve benzeri belgeye dayanarak teker
teker girilmek suretiyle yapılmalıdır. Günlük kayıt
yapılmalıdır. Muhasebe programı diğer birimlerle entegre
çalışmalıdır. Üretim, satış,depo vb. birimlerdeki güncel
olaylar anında muhasebeye intikal etmelidir.
Güncel,doğru ve entegre kayıtlar tutularak; muhasebe
personeli maliyeti azaltılmalı, hata ve yanlışlıklar
ortadan kaldırılmalı, işletme risk almaktan
kurtarılmalı, yöneticiler de muhasebeden daha çok
faydalanmalı ve işletmeyi daha iyi yönetmeliler. En
bariz örnek muhasebede sağlıklı ve güncel cari hesap
tutulması ve her ay mutabakat mektubu alınması
işletmeleri bir çok finansal riskten korur. Uygulamada
bir çok örneğini görmek mümkün.
Öte yandan diğer bir yenilenme de; mali tabloları okuma
alanında yapılmalıdır. İşletme yöneticileri ve muhasebe
müdürleri bilanço ve gelir tablosu gibi sonuç içeren
tabloları analiz edebilmeleri, belli aralıklarla
rasyoları çıkarabilmeleri, bu rasyoların sonucuna göre
durum analizleri yapılmalı ve gerekli önlemler ve
kararlar alınmalıdır. Bu analizler bazen maliyet
analizi, bazen kârlılık analizi,bazen borç yükü analizi,
bazen risk analizi ve bazen de kredibilite analizi
olabilir. Bilanço ve gelir tablosu işletmenin aynasıdır.
İşletmenin durumunu bu tablolar dışarıya yansıtır. Bu
nedenle önemlidir.
Gerek muhasebe programları, gerek muhasebe
çalışanlarının yenilenmesi yada eğitilmesi, bu konuda
mali danışmanlık alınması ve bunun sonucunda
güncel,entegre,sağlıklı,detaylı ve açık bir muhasebe
tutulması iyi bir muhasebe inovasyonu sayılır. Öte
yandan, işletme yöneticilerinin,muhasebe müdürlerinin bu
konuda mali danışmanlık alarak iyi birer mali tablo
(bilanço ve diğerleri) okuyucusu olmaları,okumaları ve
bunu kararlarına yansıtmaları ve gerekli önlemleri
zamanında almaları da muhasebe açısından iyi bir
inovasyondur.
Hüseyin Bozkurt
Yeminli Mali Müşavir
Fırat YMM Gaziantep
www.firatymm.com
|
